‹ Histoire de la chimie (volume 3)Chapitre 28 sur 31 · AU TOME PREMIER · texte numérisé non relu

AU TOME PREMIER

Le texte du Livre des feux de Marais Grœcus , que nous livrons ici intégralement à l'impression , a été copié sur deux manuscrits de la Bibliothèque impériale de Paris, n° 7156 et n" 7158. Le n° 7156, qui a été notre principal guide, est le plus ancien de ces manuscrits : son écriture est du xiv" siècle (de 1300 à 1350); le second est du xve siècle (I).

MARGUS GRjECUS (2).

Incipit Liber ignium a Marco Graeco descriptus , cujus virtus et efficacia ad comburendos hostes tam in mari quam in terra plurimum efficax reperitur; quorum primushic est.

Recipe sandaracae purae libram i, armoniaci liquidi ana (3). Haec simul pista et in vase fictili vitreato et luto sapientiae diligenter obturato. Deinde donec liquescat, ignis supponatur. Liquoris vero istius hœc sunt signa, ut ligno intromisso per foramen ad modum butiri videalur (A). Postea vero iv libras de alkitran (5) graeco infundas. Hac autem sub tecto fieri prohibe'antur, quum periculum immineret.

Cum alitem in mari ex ipso operari volueris , de pelle caprina accipies utreui , et in ipsum de hoc oleo lib. n intromittas. Si hostes prope fuerint, in tromittes minus, si vero remoti fuerunt, plus raitteç. Pfcstea vero utrem ad veru ferreum ligabis , lignum adversus veru grossitudinem faciens. Ipsum veru inferius sepo

(1) Gmelin et Dutens ne parlent de 'cet écrit que par ouï-dire. Le premier semble même en révoquer en doute l'existence. De la Porte du Theil en avait publié une partie en 1804, sous forme de brochure. Cette brochure ne fut tirée qu'à un très-petit nombre d'exemplaires, ce qui explique son extrême rareté. Malgré nos recherches, nous n'avons jamais pu nous en procurer un exemplaire.

(2) Voy. p. 304.

(3) Parties égales.

(4) Buliatur, ms. 7158.

(5) Terme arabe , qui signifie poix, résine. - ... *

perungues, lignum praedictum in ripa succendes, et sub utre locabis. Tune vero oleum sub veru et super lignum distillans accensum super aquas discurret, et quicquid obviam fuerit, concremabit.

Et sequitur alia species ignis quœ comburit domos inimicorum in montibus si tas, aut in aliis locis, si libet.

Recipe balsami sive petrolei libram i, medulae canna ferulae libras sex, sulphuris lib. i, pinguedinis arietinae liquefactae lib. i, et oleum terebenthinae sive de lateribus vel anethorum. Omnibus his collectis sagittam quadrifidam faciens de confectione pr«dicta replebis. Igné autem intus repçsito, in aère cum arcu dimittes; ibi enim sepo liquefacto et confectione succensa, quoeumque loco cecidit, comburet illum; et si aqua superjecta fuerit , augmentabitur flamma ignis.

Alius modus ignis ad comburendos hostes ubique sitos. Recipe balsamum, oleum ifîthiopiae, alkitran et oleum sulphuris. Haec quidem omnia in vase Ûctili reposita in fimo diebus xv subfodias. Quo inde extracto , corvos eodem perunguens ad bostilia loca sive tentoria destinabis. Oriente enim sole, ubicumque illud liquefactum fuerit , accendetur. Unde semper ante solis ortum aut post occasum ipsius praecipimus esse mittendos.

Oleum vero sulphuris sic fit. Recipe sulphuris uncias quatuor, quibus in marmoreo lapide contritis et in pulverem redactis, oleum juniperi quatuor uncias admisces et in caldario pone , ut, lento igné supposito , distillare incipiat.

flïodus autem ad, idem. Recipe sulphuris splendidi quatuor uncias , vitella ovorum quinquaginta unum contrita , et in patella ferrea lento igné coquantur; et cumardere inceperit, în altéra parte patellae declinans, quod liquidius emanabit, ipsum est quod quaeris , oleum scilicet sulphuricum.

Sequitur alia species ignis, cum qua, si opus, subeas hostiles domus vicinas. Recipe alkitran , boni olei ovorum , sulphuris quod leviter frangitur ana unciajn unam. Quae quidem omnia commisceantur. Pista et ad prunas appone. Cum autem commixta fuerint, ad collectionem totius confections quartam partem cerae novae adjicies, ut in modum cataplasmatis convertatur. Cum autem operari volueris , vesicam bovis vento repletam accipies , et foramen in ea faciens , cera supposita ipsam obturabis. Vesica tali praescripta saepissime oleo peruncta cum ligno marrubii, quod ad haec invenitur aptius, accenso ac simul impo-

sito, foramen aperies; ea enim semel accensa et a filtro quo involuta fuerit extrada, in ventosa nocte sub lecto vel tecto inimici tui supponatur (1).

Quocuîïiqueenim ventus eam sufflaverit,quicquid propinquuin fuerit, comburetur; et siaqua projecta fuerit , létales procreabit flammas (2). Sub pacis namquespecie missis nunciis, ad loca hostilia bacleos gerentesexcavos hac materia repletos et confectione, qui jam prope bostes fuerint, quo fungebuntur ignemjam perdoroos fit vias fundentes. Dum calor solis supervenerit , omnia ineendio comburentur.

Recipe sandarac», boni tartans lib. i; in vase vero fictili y ore concluso, liquescant. Cura autem liquefacta fuerint , medietatem librae olei Uni et sulphuris superadjicies. Quae quidem omnia in eodem vase tribus mensibus in fimo ovino reponantur, verumtamen fimum ter in mense renovando.

Ignis quera invenit Àristoteles quum cum Alexandro ad obscura loca iter ageret, volens in eo per mensem fîeri id quod sol in anno praeparat. Ut in spera de aurichalco, recipe aeris rubicundi lib. i, stanni et plumbi, limatur» ferri , singulorùm medietatem librae. Quibus pariter liquefactis , ad modum astrolabii, lamina formetur lata et rotunda. Ipsam eodem igné perunctam x diebus siccabis, duodecies iterando; per annum namque integrum ignis idem succensus nullatenus deficiet. Quse enim inunctio ultra annum durabit. Si vero locum quempiam inunguere libeat, eo dissiccato , scintilla quaelibet diffusa ardebit continue , nec aqùa exstingui poterit.

. Et haec est praedicti ignis compositio : Recipe alkitran,colophonii, sulphuris crocei, olei ovorum sulphurici... (3); sulphur in marmore teratur. . Quo facto universum oleum superponas. Deinde tectoris limaginem ad omne pondus acceptam insimul pista et inungue.

Sequituralia species ignis, quo Aristoteles domos in montibus sitas destruere incendio ait, ut et mons ipse subsideret. Recipe balsami lib. i, alkitran lib. v, oleum ovorum et câlcis non exstinctse lib. x. Galcem teras cum oleo donec una fiât massa, deinde inunguas lapides ex ipso et herbas ac renàscentias quas-

(1) Reponatur% ms. 7158.

(2) Procréai , ms. 7 1 58.

(3) La quantité est omise.

libet in diebus canicularibus, et sub fimo ejusdem regionis subfossa dimittes ; postea namque autumnalis pluvia dilapsu succenditur. Terram et indigenas comburit igné Aristoteles, namque hune ignem annis ix durare (i) asserit.

Compositio inexstinguibilis facilis et experta. Accipe sulphur vivum, colophonium, asphaltum, massam tartari piculani navalem, fimum ovinum aut columbinum. Haec pulveriza subtiliter pelroleo; postea in ampulla reponendo vitrea, orificio bene clauso per dies xv in fimo calido equino subhumetur, extracta vero ampulla distillabis oleuin in cucurbita lento igné ac cinere mediante calidissima ac subtili. In quo si bombax intincta fuerit acincensa, omnia super quae arcu vel balista projecta fuerit, incendio concremabit.

Nota quod omnis ignis inexstinguibilis , iv rébus exstingui vel suffocari poterit, videlicet cum aceto acuto aut cum urina antiqua vel arena , sive filtro ter in aceto imbibito et loties dessiccato ignem jam dictum suffocat.

Nota quod ignis volatilis in aère duplex est compositio; quorum primus est : Recipe partem unam colophonii et tantum sulphuris vivi, h partes vero salis petrosi et in oleo linoso vel lamii , quod est melius , dissolvatur bene pulverizata et oleo li~ quefacta. Postea in canna vel ligno excavo reponatur et accendatur. Evolat enim subito ad quemeumque locum volueris , et omnia incendio concremabit.

Secundus modus ignis volatilis hoc modo conficitur : Accipias libram i sulphuris vivi ,' lib. h carbonum vitis vel salicis, vi lib. salis petrosi. Quae tria subtilissima terantur in lapide marmoreo. Postea pulvis ad libitum in tunica reponatur volatili vel tonitru faciente. Nota quod tunica ad volandum débet esse gracilis et ionga et cum praedicto pulvere optime conculcato repleta. Tunica vero tonitrum faciens débet esse brevis et grossaet praedicto pulvere semiplena et ab utraque parte fortissime filo ferreo bene ligata. Nota quod in lali tunica parvum foramen faciendum est, ut tenta imposita accendatur; quae tenta in extremitatibus sit gracilis, in medio vero lata et praedicto pulvere repleta. Nota quod, quae ad volandum tunica, plicaturas ad libitum habere potest; tonitrum vero faciens, quam plurimas plicaturas. Nota quod duplex poteris facere tonitrum atque duplex volatile instrumentum, videlicet tunicam includendo.

(1) Durasse, ms. 7158.

Nota quod sal pelrosum est minera terrae et reperitur in scopulis et lapidibus. Haec terra dissolvatur in aqua bulliente, postea depurata et distillât a per filtrum permittatur per diem et noctem integram decoqui ; et invenies in fundo laminas salis congelatas cristallinas.

Gandela quae , si semel accensa fuerit , non amplius exstinguitur. Si vero aqua irrogata fuerit, majus parabit incendium. Formetur spera de aère Italico, deinde accipies calcis vivae partem unam , galbani mediam et cum felle testudinis ad pondus galbani sumpto conficies ; postea cantharides quot volueris accipies, capitibus et alis abscisis , cum aequali parte olei zambac (1) ; teras et in vase ftctili reposita, xi diebus su b fimo equino reponantur, de quinto in quintum diem fimum renovando. Sic olei fœtidi et crocei spiritum assument, de quo speram illinias ; qua siccata, sepo inunguatur, post igné accendatur.

AHa candela quae continuum praestat incendium. Vermes noctilucas cum oleo zambac puro teres et in rotunda pones vitrea , orificio lutato cera graeca et sale combusto bene recluso et in fimo, ut jam dictum est, eqùino reponenda. Quo soluto, speram de ferro Indico vel aurichalco undique cum penna illinias ; quae bis inuncta et dessiccata igné succendatur et nunquam deficiet. Si vero attingit pluvia, majus praestat incendii incrementum.

Alia quae semel incensa dat lumen diuturnum. Recipe noctilucas quum incipiunt volare, et cum aequali parte olei zambac commixta, xiv diebus sub fimo fodias equino. Quo inde extracto, ad quartam partem istius assumas fella testudinis ad sex fella mustellae, ad medietatem fellis furonis in fimo repone, ut jam dictum est. Deinde exhibe in quolibet vase lichnum cujuscumque generis, ponedeligno autlatone vel ferro vel aère; ea tandem hoc oleo peruncta et accensa diuturnum praestat incendium. Haec autem opéra prodigiosa et admiranda Hermès et Ptolemaeus asserunt.

Hoc autem genus candelae neque in domo clausa nec aperta neque in aqua exstingui poterit. Quod est : Recipe fel testudinis, fel marini leporis sive lupi aquatici de cujus felle tyriaco (2). Quibus insimul collectis quadrupliciter noctilucarum capitibus

(1) Terme arabe qui signifie huile essentielle et plus particulièrement huile de lis.

(2) Taurino (?).

522 H1ST0IRB D£ 1A CHIMIE.

ac alis praecisis adjicies; totumque.in vase plumbeo vel vitreo repositum in fimo subfbdias equino, ut dictura est; quod extractum oleum recipias. Verum tum cum sequali parte prœdictorum fellum et «equali noctiluearum admiscens ,. sub flmoxj*di*i bus subfodias per singulares bebdomades fi mu m removendo. Quo jam extracto de radiée herbse quae cyrogajeoais (?) et noctilucis pabulum factum, ex boc liquore raediom superfundas; quod si volueris, omaia repone ia vase vitreo et eodem ordine fit. Quolibet enim loco repositum fuerit, continuum prcestat incendium.

Gandela quae in domo relucet ut argentum. Recipe lacertam pigram vel viridem , cujus caudam amputa et dessicca ; nam in çauda ej us argenti vivi silicem reperies. ()eiode quodcumque licbnum in illo illinitum ac involutum in lampade locabis vitrea aut ferrea , quae accensa moxdomus argenteum induetcolorem, et quicumque in domo illa erit , ad modum argenti relucebîf .

Ut domus quselibet viridem induat colorem et aviculaB coloris ejusdem volandae : Recipe cerebrum aviculae in panno involveas tentam et baculum , inde faciens vel pabulum in lampade viridi uovo oleo olivarum accendatur.

Ut ignem manibus gestare possis sine ulla iaesione : Cum aqua fabarum calida calx dissolvatur, modicum terne Messinse , postea parum malvae et visci adjicies. Quibus insimul commixtis palmam illinias et dessiccari permittas.

Ut aliquis sine Iaesione comburi videatur : Alceam cum albumine ovorum conûce, et corpus perungue, et dessiccari permitte. Deinde coque cum vitellis ovorum iterum, commiscens terendo super pannum lineum. Postea sulphur pulverizatum superaspergens accende.

Candela quae, cum aliquis in manibus apertis tenuerit, cito exstinguitur; si veroclausis, ignis subito renitebitur. Et baec millies, si vis, poteris facere. Recipe nucem Indicam vel castaneam , eam aqua camphorae conficias, et manus cum eo inungue, et fiet confestim.

Confectio vini est cum si aqua projecta fuerit, accendetur ex toto. Recipe calcemvivam, eamque cummodiço gummi arabici et oleo in vase candido cum sulphure conûce; ex quo factum vinum et aqua aspersa, ac accendatur. Hac vero confectione domus quaelibet adveniente pluvia accendetur.

Lapis qui dicitur petra salis, in domo locaridus et appositus

lapidi qui dicituv albacarimum. Lapis quidem niger est et ro-» tundus, candidas vero habens notas, ex quo vero lux solaris serenissimus procedit radius. Quem si in domo dimiseris, non minor quam ex candelis cereis splendor procedit. Hoc in loco sublimi positus et aqua compositus relucet valde.

.Ignem Graecum tali modo faciès : Recipe sulphur vivum , tartarum, sarcocollam et piceam, sal coctum, oleum, petroleum et oleum gemmae. Facias bullire invicem omnia ista bene. Pôstea impone stupas et accende, quod si volueris exhibere per embotum, ut supra diximus. Stupa illinita non exstinguetur, nisi urina vel aceto vel arena.

Aquam ardentem sic faciès : Recipe. vinum nigrum spissum et vêtus et in una quarta ipsius distemperabuntur unciae nsulphuris vivi subtilissime pulverizati, lib. n tartari extracti a bono vino albo, unciae n salis communis; et subdita ponas in cucurbila bene plumbata et alambico supposito distillabis aquam ardentem quam servare debes in vase clauso vitreo.

Experimentum mirabile quod facit homines ire in igné sine laesione vel etiam portarê ignem vel ferrum calidum in manu. Recipe succum bimalvae et albumen ovi et semen psillii et calcem , et pulverizai ; et confiée cum albumine , succis raphani et commisce, et ex hac commixtione illinias corpus tuum et manum et dessiccare permitte, et post iterum illinias et tune poteris audacter sustinere sine nocumento. Si autem velis ut videatur comburi, tune accenditur sulphur, nec nocebit ei.

Candela accensa quae tenta reddit flammam quae crines vel vestes tenentes eam comburit. Recipe terebinthinam et distilla per alambicum aquam ardentem, quam impones in vino cui applicatur candela et ardebit ipsa. Recipe colopbonium et picem subtilissime tritam et ibi cum tunica projicies in ignem vel in flammam candelae.

Ignis volantis in aère triplex est compositio. Quorum primus fit de sale petroso et sulphure et oleo Uni; quibus tritis, distemperatis et in canna positis et accensis, poteritin aerem sublevari.

Alius ignis volahs in aère fit ex sale petroso et sulphure vivo et ex carbonibus vitis vel salicis ; quibus mixtis et in tenta de papiro facta positis et accensis, mox in aerem volât. Et nota quod respectu sulphuris debes ponere très partes de carbonibus, et respectu carbonum , très part^^alp^tr*^ .•>.:;•.

Carbunculum gemmœ lumen praestantem sic foeiês ^Bédpe

noctilucas quam plurimas, ipsas conteras inampulla vitrea et in fimo equino calido sepelias et permorari permittas per xv dies. Postea ipsas remotas distillabis per alambicum et ipsam aquam in cristallo reponas concavo. Cand.ela durabilis maxime iugeniosa fit. Fiat archa plumbea vel aenea omnino prlena intus et in fundo locetur canale gracile tendens ad candelabrum, et prœstabit lumen continuum oleo durante.

Explicit Liber igniutn.

SONGE D'UN ALCHIMISTE, PAR ZOSIME ( Ms. n° 2249 et

aa5a. ) (i).

2a>Gi(jLou tou Ôstou , Tcepl àpeTTiÇ xai auvOececoç û£aTa>v 7cpài;eiç.

OêViç uSaxwv xat xiyyjfftç xat au£y)fftç xal à7co<yu)[AaTU)<yt<; xat E-irtatopatcociç xat a7ro<T7ra(7(jLo; icv£u(jiaTo< âizo awuaxoç , xal auv$Effp,o< irveupatoc kl awtxaTOc;* ou Çe'vov $ S7rsiffaxxov <pu<y£<*>v (a), àXX* aux^i xat fxo'vT) eiç lauxr,v , rj povosio^jç cpuatç X£XTr,Tat t& vxepea oaxpaxa twv {xetckXXcov xal uypoSpua xwv jJoTavwv xat èv toutw tm (jlovoeiSeT xat 7roXu^pto[xa) izpâyjjiaTi (r/r,[AaTiÇ£xat f) -tou 7ravxbç 7roXuXtffToç xat 7ratt7roixtXoç twv 7cavTWV ÇTQTYifft;' #9ev xat (TsXr1viaÇo[xê'vrJç ttjÇ (puastoç :w [xsxpco xw ypovtxw Ô7:o- CaXXet ryjvX^çiv xat ttjv auçyiciv, Si* ^ç inrocpsuYEt ^ cpuatç.

Tauxa XaXwv à7rexoip.^6rjv xat ôpto UpoupYo'v xtva iaxwxa l[X7rpoa8£v xoïï £7ràvw Sojixou xou «piaXoEtSouç* Ivôa Taç xXtfxaxaç irpo; avaêaartv el^£v ô aùxbç ptoinbç, svÔa ô tEpEÙ; ÉVraxo. Kal cpwvyj; ^xouda Xeyougtiç î*ot àv(!)9£v* ir£irX^pwxa (3) xoïï âviÉvai xauxaç xàç §Exa7rs'vx£ axoXoîpeYY^Ç xXt'uaxaç , xal xaxiÉvat xàç cpcrtxoXap.7C£Îç xXtf/.axa;* xat eVciv Ô îspoupYwv xal xatvoupYwv p,£ 8ç a7CoêaXXsi x^v tou <rw4u.axoç *jra^uxr,xa a-rc' èjjloû* 6YW 8e i; àvaYxvj; t£pax£uo|/.at xat 7rv£u4u.axoxEX£ioû{Jiar Iyw ^s àxouaaç Tt& cpwvÇjç auTOU tou ev xw cpiaXoêto(jL(j) éaxwxoç, TjpwTwv auxbv, pouXd|A£voç uocÔeIv , tiç Cnrap^Et o&xoç ô îa^vocpojvoç' aùxbç SE a7iExptvaTO (/.ot Xe'y<ov , Ê*YW sIjai ô àv ô ÎEpEuç twv dSuTwv xat (Siav à^po'prixov. uttojxevw tqXOe y*P tiç rapt xbv opOpov SpoixEuç xat l^stpwffaxo (/.£ , [xa^aipa StsXcov (xe xal Sta<rrca<jaç |/.e xaxà. cuaxaciav appovtaç xal a7ro§£ppaT(offaç iraarav xyjv

(1) Voy. p. 264.

(2) 'E7t£:(7axTOv itfxtYpâ èari xûv çuaewv. — Ms. 2250.

(3) TlEirtYipcoxaTc, ms. 2249.

x6? aXiqv {JLou , tÇ £t«pe». , tÇ ôtc' auTou xpaTOUfxévcp , ta 6<rcs'a xaïç ffapÇl auvè'irXrjÊs xal tw m>pl tcT> b\a yeipoç xocTSxauas pe , ffw; àv IpaOov |xet4 awjxaToç Tcveupa Yeveaôat. Kal «utyj jaou Igtiv fj à^dp*)To; ptor xal &< TauTa jjloi Aîye, YeT^va9lv °^ ^p^aX[xo\ outoïï fiera p aïfjia xal ^pero Traaaç Taç aapxaç aùrou xal sïSov auTOV àç à vôpunràptov , xoXoSov, xal toTç dSouaiv auTou la utov u.afforû>vTa (i) xal ffu(JL7ci7rTOVTa' xat a>o^yj8e\<; Siuicvtaôrjv xal ive0u{x^6^v , et ourtoç IgtIv apa ^ twv uSoctwv Ofaiç* xa\ l$o£o:a(b)V mtOtov IptauTOv vevor)xsvat xaXtoç.

Kal irdtXtv 07cexot^0*/)V xat e?Sov tov oùtov cptaXo6fe)fj.bv xal èVovo) C3a)p xa'/XaÇov xal icoXùv Xaov tic .aÙTo* xal oùx 7jv Tt; e£o) tou pwjxou , fva iparc^aco aÙTôV àvepyojJLgvoç 8s icpo; to ^TctxrjSeueffôat t^v ôéav tou (Jtofxou xal fôoù 6pw 7T£7roXio){jL^vov dvOpcoiraptov, ^y)poupyov , xal X^et pot t xi axo7T6tç; xal direxpivafx^v auTto, ôrt OaupaÇu) tou uSaxoç tov ppaa^bv xal touç âvôpanrouç, tou; ÇwvTaç au^xatofAevouç* xal âirexpfvaTO [jiot Xey&>v, a&T7] ^ Ô£o)p(a ^v 6paç êi<joSoç iort xal {(;o&oç xal jjiETaêoX^' xal ^Tjpw- TYio-a «ùtov iràX'tv , irofa [AeTaêoXîj èVct ; xal dt7r«xptvaTO fxoi Xéywv , tôVoç dffx^accdç ouroç ttjÇ XeYO{JL£VY)<; Tapt/tia; éartv ot yap ÔÉXovte; àvôpumot âpETTic tu^eîv, 53e eiaep^ovTai xal Yivovxat 7rveu(jLaTa, cpuyovTeç to cwjxa. 'Efu) Sa êTtcov aÙTw,xal au icvsïïpta gï; xal àîCExptvaTO pot Xeywv , xal 7tv£ïïpia xal cpuXaÇ Tcveuu.aTWv xal sv tm ÔjjuXeTv ^paç Taûra, xal tou Ppaafxou wpoçxiÔEfAEvou, xal tou Xaou 6XoXu£avTo; , êToov avOpo)irov /aXxouv, 8éXtov |jioXuêSiviiv xaxc'y^ovTa ev tyj ^etpl auTou xal ecetici piot ttj cpwvrj* 5pa , TauxYj Ttj SeXtw toï; èv TaTç xoXao'eo'i irSaiv i7rtTpéirot) xaôsffô^vaf xeXeua) Si Ixa^TOv Iv ttj ^etpl auTou XaêeTv SeXtov [AoXuêStvïiv xal t^ XÊlpl Ypacpeiv, etoç av aù^av) ^ ffxacpuX^ aoxwv, xal Ta aTopaxa auxcov avEWY(AÉva xal Taç o<|/ei; àvw E^etv , xal tw Xo^w Ipyov ^xoXouÔei* xal Xsyst (xoi 6 oÎxo8e(tttût^(; , eôswp^aaç; i^sTetva; tov au^éva acu àvwxat iISe; to wpa^ôg'v; xal eTîtov, ôrt eTSov, xal X^yst |*ot, #n toutov 8v eTSeç yaXxavôpoj7rov , xal Taç tSiaç aapxa; eçtoovta , oStoç ianv ô Upoup^oupe* voç xal auTw eSo'ôyj ^ içouata tou GSaToç toutou, xat èffTtv ô Tt^topoufAEvoç.

Kal TauTa IfipavToto-ôyjv , xal icaXtv $tu7rvtaôrjv xal tlîcov irpbç ÈjjiauTbv , t(ç ^ aix(a t^ç oirXaciaç xauTr.ç ; ti touto i<m ; ^ apa touto Ioti to uScop to Xcuxov , to $avôov , to xa^XaÇov , to ôetov ; xal eSpov ^xi (xàXa xa-» Xw; IvoVjaa xauTa.

Kal eiTTOv #ti xaXov to Xs^tiv xal xaXbv to âxoustv , xal xaXbv to Si* oovat , xal xaXov to Xafxêavsiv , xal xaXbv to 7cev7)TeuEtv , xat xaXov xb itXouteIv, xal mo; ^ cpuoiç {xavôàvst StSovat xal Xaxpâavstv. AiSwaiv 6 ^aXxàvôpwTro; xal Xafj(.6avÊt ô uYpoXtOoç , SfoWt tô jjts'TaXXov xal Xauiêavet

(1) Maddcôjjievov. m*. Wi9.

St6 HISTOIRE DE LA CHIMIE.

^ ftotavi), SiSotifftv 01 daxtp^, *«l Xaf*6dvou*i xi dvthfj, StoWfv 6oupavo< xa\ Xapâdvet ^ yri, SiSovo-tv ai |Jpovxal £x tou xpovJÇovxoc itupoç xal aufurXfxavrat xà. itdvxa xal diroitXéxovxat ta icdvxa xat auvxfôevxai xè icavxa xal (MYVoovxai xà icavxa xal dicoxp (vavxai xà itdvxa xat xu&pvaxac xi iravra xal dxoâpfyovxai xà icavra xal àvfaï xà icdvxa xal IÇavQcT xà iravxa jv x$ <ptaXo6a>p*> dptaxyj [xefo&o xal <7uyx<Su|xaTi xal oOyy^^â avYxepaafftaxt xtxpaaxofyto. 'H S* xwv JXwv irpay^axt^a crupitXoxt) ifrtt xal diroicXox^' xal 6 iraç ovvSeafioç oùx aveu psQo'Sou yfocxaf *j fjtiôoSrç cpusix^ iaxt , xal cpuowsa xal èxcpueûaa xal xà< xoÇsk xvjpouaa xÇjç |m6o- $ow , au£dvouaa xal iXaxxouaa xal xa icavxa auvxopaK atf |A<p**va xvj Siatpioet xal xîj tvwffti icoiouaa , x9j ptOrfScp fAijSevoç 6itoXr)?dé*vxoc* ^ fty piôoSoç éxdxpccpu xrp fuonv xal 4j <puon< arxptîp opiw) tiç iaux^jv «xpefexat* xal aux*) iaxlv *) tou xavxoç.<poffiç xal ouvSecrfxoç.

"Iva Si p^ aoi oia icoXXûv Ypdcpo, w <p(Xxaxt , xt(<jov vaov pov&tOov, iJH(A{AuOtoccô^ , aXa6aaxpoti89i, IIpoixovvYjffiov , fttqxf . dp^v l^ovxa [AiJTt xiXo<, Iv xvj oixoSopûj* mf)Y^)v Si fyovxa ^^*v SSaxoç xadàpcoxàfou <pâç i£aaxpdirxovxoç fjXiaxov xal irtpi&pydÇou icou iaxtv *) efaoSoç xou vaou xat Xaêwv licl xtîpdc ooo £(fo< , Wxci x9)v ttaoSov* axevoç ydp Iffxtv 6 xoicoç Jirou laxlv ^ âvotÇiç xrç< tleoSou. Apobcwv 51 xiç icapaxetxat ty) tfooSco , çu- Xdxxcov xbv vaov, xal xouxov ^£ipwcrap.evoç, frpûxov fôaov xal ditoSeppa* xcooov , xal XaS&v xàç adpxa; auxou S(tXe el; xà jacXy) aùxou xal auvÔsç rcdvxa xà («Xti xotç (x^Xeii fxsxà xwv éorxéwv xal icotriaov <jîoutw paaiv irpoç xo aTOjxiov xou vaou xal avaêrjôi xal etceXOe xat eup^aeiç Ixeî to Çif)Xoufjt.£vov XP^H1*" ^ T*P î«p6uÇ à wv x^^avOpcoitoç , 8v ôpSç iv x^ inj-yTi xaô^jxevov xat to ypripoL 9uvayovTa , oùy 6p5ç Se aùxov elvat xaXxdvOpcoicov, {jLExa^àXXsTat Ix xou xpwu.axoç x9jç cp«iffew< xal Yivexat dpYupàvôpwiroç, 8v [xex ôXi^ov, làv 6eX^ay,ç, eup^cetç xpuor*v^pW7COV «uxov, xal toûto 60TW oot xo irpoo([xtov. 'AvoiyovTat Si orot (jLfT6ir6tTa xà dtvOyj xwv Xoywv xat al Çtjttqosiç xrjç dpex^ç xal xrjç ootptaç xat xr)ç cpuoewç xal xrfc cppov^- (jeox; xal xà ùo^iiaza. xou vou xat at fjiiôoSot at Spaaxtxat xat a\ diroxaXu^stç xcov xtxpu(JLfxlvwv ^oewv, cpavspwv yevotJiÊVtov xà Se 7rdvTa , ô xtjç dpÊTYJç jxeôoSeu«t coi XP°V0<' xa^ ^ «pu^tç ?i vtxwca xàç cpuastç, d7toxgXeÎTai isXEta cpuatç xal ^ivexat IXiYYtwoa (i) xal éx8Xi6of/iv7) irpoç x?)v Çtqxticiv tou xotvoîi irpooo')7rou tou iravxoç epyou xrjç ip^aotaç ôpaxat (2), xal àvaXaii.éavei Trjv otxs(av ûXrjv xat xbv Ibv xaxeaôiet* sTô* oîJxwç Treo-ouca ex xou icpoxépou cyr^axoç OviQO'XEf ij xat ^»X6 (JapêapiÇet, fxtueïxat xbv x^v louSatx^v YXwo-o-av XaXouvxa* -icoxà Ss «Sixiiffaca éaurV rt xaXatva; xou-

(1) 'HXtYyiûda, ms. î>249.

AFPEltoicE. 52*7

epoxépa lauTTjç Yivftaf fji(!;iv ^Xou<ia ™v ^'wv f"^*v xai ™ typbv v^f** «uptf xal xtXeoxpopeTxai. 'Ev xouxotç ouv xoïç vo^jxaoH aacpwç êxo-xpt^aç t^v ffatv, TriOTtodrjTi xal x^v toXuuXûv àç iacvouXov Xo^iÇou xal j^Sevl rofûc x«tdtXtyt t^v xoiaux7)V dper^v, p^ircoç xal Xe^wv iauxbv dvAr,ç, àïX «ôxb<; lawrw àrpxe'ff(b)xr ^ yàp ctcâit^ o\$a<rxei t^jv àptx^v xaXXwxov Bi Igtiv «I5tvat xwv Tttfffapwv pexaXXwv ta; pexaâoXaç , ^Sywv xou poXuêSou , tou ^aXxoïï, T0^ xaaatT^pou, xou apyupou, îfva Yévcovxat xlXeioç Xpuoo<;.

Aa&bv & £Xaç woxwov xo ôeîov , xb dtyXaiÇov, xb XT)pou.sXsç xal ô9j<joy «urbf 0n t^v la^uv è^ei , xal pealxeue yj&xavôov , irofyjaov oT;oç IÇ auxou , 7rpwxoÇw(xiov dp^v xov $i xa'Xxavôov wo(et xaxi paOpoV xal Iv xouxoi< rbv XcuxottSt} bapàtff t; yaXxbv xal ê^<xy<xyt auxbv , xal eôpifaeiç , f*exà Tp(x7jv pettâbov, xaç alôàXaç, I? Sv yfotxat 6 XsYrffxevoç XP^0*-

FRAGMENTS DOLYMPIODORE SUR L'ART SACRÉ. (Ms. 2249 et 225o.) (i).

OX.op/irio&<dpou çiXoffoçou Mz%<xv$pétoç irpoç ITeTaciov tov (îaGi- ^ea Appieviaç , wepl ttîç Upaç tI^y/iç, tou XiÔqu twv çtX.odoçc«>v xal et; to xaT* svspyetav Zwgi[/.ou xal ôaa ârco Epjjiou xal t&v fiXocofcav Ticrav eipv)[/iva.

"Ap^rrat pèv yiveaôai ^ xapt/sia àitb pjvbç Me^p, ijyouv xou cpeupouapi'ou eîxoffXTJ; 7cs'pi7rxïîç eu>; f*7)vbç Meacopl , tJyouv xou 'Auyouotxou lixoo-x9i<? itl(A7cxyiç. Ilàvxa S* foa àv 8uv>] xapt^EUffai xal irXuvat, xapfyeue. xal wXuve xauxa icpoxepov xal acpeç aùxa Iv a^foiç à7roxetp.sva , xal lav âuv?) itoit)sai irodrjaov xrjç xapi^ctaç xJjv IvEpyeiav xaXXiora xal aocpwxaxa. rE6oç Y«p xoîç àpyaioiç auYxaTa^^7CTeiv T^iv ^X^ôeiav xal xà 7ravx7i xoTç àvOpw- 7C0iç euSyjXa ^ oY àXXYjyopiwv xivwv xal xg^v^ç !u.<piXoao;pou à7roxpu7rxeiv , oiç Ibixev. Ou fxdvov yàp xaç xijiiaç xauxaç xal cpiXoaoçixà; xl/vaç xî) 5cpeY- Yet auxwv xal cxoxEtvoxàxT) ix8o«i cov6ffx(acav, àXXà xal aùxa xa xoivà j^paxa, 8i' aXXwv xivwv ^piàttov [xsxécppacav , wç e/et ewl xou Iv ôttoxêI{JL£vcj) xal oùx iv u7roxsiuivw , ô)ç xal auxoç YlV0J<TX£l^ » w cpiXo'aocps 8s- ^iroxa* elç xouxo y&P «ùxo ô IlXaxwv xal 6 'ApiffxoTÉXr,ç àXX7)YOpotifft xal 7tpo; xà {^{Jiaxa xauxa ôtacpepovxai 7rpbç àXX^Xouç. 'A piaxoxsXyjç [jièv Y«p «pYlffi x^jv oôa(av oux Iv uTCOXEifxgvtp eTvat , xb 8è «ru u.6eêr,xbç iv uTroxeitxevw.

(1) Voy. p. 272.

DXaxwv Si iraXtv Toùvavxtov icoteî* xaxà jaIv yàp to iv u7cox£t(xévw x^v oufffav Ttout, xaxi & to oùx ev uitoxstfxs'vto to aujJiêe&qxoç cpTjaiv eTvat* xal aicXâc ctatîv , &rap iroXXa Toiaûra xal Toaaota xara tov 8oxifaavT* auTotç xporcov tÇéôtvTO, outw xal iicl tyj; Ti(x(aç TauTTjç Te^vt)ç râfoa aicou* $t?| yf^ove toîç àp^aîot; (ivoç 5vtoç tou icpàYfxaTo; xal {juSÊç tè^vïï; ) Stac Ttvwv Ô£o>puov TauTTjV IxOÉcôat, ?va tx twv jx^ <puatxwv 7tpaYfiiaTwv IXxùaavTE; touç ÇïjTTjTàç, etç Ta cpuatxà irpay^axa ptEÔo^gudaxriv , 8 Sy) xal yCYOvev auxoïç- Ta Se iravTa ix tûv é£îj; 6 irapcov bqA&jaei xpo-iro;.

Tpetç Dtvouç Ttotouaiv o\ âp^atot* xal 6 pièv 7cp£»xoç egtiv 6 xa^et«x; çpeu- Y<f»v, «; t4 ÔEia* 6 8è Seuteoo; iaxiv ô (îpaSs'&K cpsuycov , wç xà GsiwbV 6 & Tp(xoç eotIv ô uvï)8e #Xco; cpEuywv , wç xà (xéxaXXa ; xal ol Xt'Oot xal jj yî;. Qîvoç 7rpwTOÇ , 6 b\a tou ipffEvtxou , ô ^(xtcxojv tov yaXxbv Xeuxô'v. To àpaevtxov èaxi ÔEtov xal Ta^wç cpeuyov , «pEt/yEt os U7rb tou irupbç xal 6*aa Ôe ^(jiota eaxi tco àpafivtxw , xal ôsïa Xfiyovxai xal cpsuxxà. 'H Se <ix£u^ toutou oCtw; fyer Xaêwv àpcrevtxou tou c^igtou tou -/puatÇovTOç ou^yiaç TEaaapaç xal x<tyaç xal axeiaa; xal £voo>$ec TOnrçaaç Ifjiêps^ov iv oçei vuvJhrçjAEpa 8uo ^ Tpfa* s!; uaXivov àYYCÎov GTEVôVropiov , avcoOsv xaxr,<jcpaXt<jjjiÉvov , ?va |X7j ota077Eua7] , xivwv aùxb éfocai; ttjç fyxspaç rj Sic* xal xouxo 7ro«t èVt ^jiipotç icoXXaç, xal fAETa xouxo xsvoWaç aùxb , 7rXïïvov xaôapw CSaxi , (A£/^piç av^j ôapL^ tou 5Çouç «puy?!* ^"XaTxe Se dUl to XeTrrô'TaTOV tîjç oôarfaç xal *aj| tfuva7roXoue aùxb xw uSaTi* £txa ^^pavaç Iv à^pt, (x(yvu£ xal 9uXXs(ou auxto ^Xaxoç Ka7nt;aSoxixouoÙYYfaç7r£VT£* elxa tttqXwoov ttjv çpiaXr,v, xaxaaçaXt^ 7ravx.a/oÔ£v , ?va p^ xatdaevov to àpcevtxbv SiairvEuar, , xaîe ouv 7roXXaxiç xat Xfitou [A£^pt; oO Xfiuxavôy) xal ^r\x(xi axu7TTYipia Xeux^j xal ax£p£{xvtoç.

ntvoç SfiuxEpo; ô ppaôâo; ^suy^v* ô twv (xapyapwv '^aXxbç xexautt^voç xal to ffvjptxbv xal xa Totauxa cpsuy^wat [xÈv, où xa^Éou; Ss , dXXà PpaSs'wç' xal ^p7j àSsvai ex x9îç Trot^aEwç xwv aaapaYôtov, ijxiç £^ei ouxur Xàêe xpuoxaXXou xaXoïï oùyyi*? Sùo, yaXxou x£xauu.£vou oÙYY'av ^w.ta£tav xa'i 7rpdxspov 7uoi£t xbv xpùaxaXXov aTT07tupov xal paXfi aùxbv Et; îiôcop xaÔapov xal apirj^E, fva (a^i e/y) fÙ7rov Etxa Xeiou aùxbv, xat xbv /aXxbv tov xsxaujJLEvov xal xb tnriptxbv eiç ôutav , xal ^wveue aÙTa fit; to 7rup* xal irspi- 7nqXwaaç xal Tctoaaaa^ àvcuOEV xyjv ^tov^v y la xaUaôat taco îtupl , [xyj êiç xo êv (AEpo; 6^EiXovTt ét7r;TÉtv xal Et; to â'xEpov {x^j àrcxEtv, à)X taw; , xal £Çeiç xb ÇkjxoÙjjlevov.

ÀGATHODÉMON. — LES ÉLÉMENTS. ( Ms. a*49 et aa5°- )

Kai tfpa, îcavifftop, xat vdei, 8x% Ô 'AyotôoSa^wv ttJç àpeTriç eWt xexfxv ptov* 6v xal Ttviç fxuôeuovToti ap^aTov elvai twv 7cavu 7taXatwv, twv èv 'Atyu7rrw cptXoaocpr)(jàvTwv. *AXXoi oe cpaciv aùxbv fi.u9TixwTepov dYY^dv Tlva eïvai ^ àyaOèv Safjxova , Xeyo) 8s dY«ôbv T*K Aty^WTov. IldXiv Se Ttveç œûtov oupavbv exdXeo'av xal Taya To8e, o>8e èyei Xoyov, Sti to xoafAtxbv fif^a.

'Ispoyp»{Ji(jLGCTeî; ydcp Ttveç twv Aiyuircuov, (JouXo'fJievot xdfffiov Iy/*?^" Çai év toTç ôêeXtaxotç -?| Iv toTç tepaTtxoîç Yp*^*^ ? 8pdxovTa lYxoXa7TTOUatv oupoêdpov , to 8i awfjia oùtoïï xaTaffTtxTov icotoïïat , ixpbç djv Stdôeatv twv àaTepcov. Kai xauTa 8é p.ot eipyjTai, cpr,alv ô 'AYaôoSat'fjiwv 7repl ttjç dpy9iç,8xal (JtéXov èVci'ôrjai yuusuTix^jv* ^jfxeïç 8è toutov npoawn;o7roiYicràpievoi épeuvwpev moç ^) dp*/^) xaOoXixwTgpa IotI twv arQt/eiwv. Kai XeYOfAev 6*ti , eiTt ^atv axor/etov, touto xat ap/^j ev toï; fjfxw» ffTor/etotç* Ta Y^tp Teaaapa o-TOt)reia dpy?) twv orwu.aTwv etalv, oùx el ti 8è opyrj touto xal oTotyetov. 'l8où Y&p to ôeîov xal to wbv xal to u.8Ta£ù xai xo i[xa xal Ta àxoua, dpyal cxè v eial xaxa xtvaç, o-xot^eta Si oùx

«De'pe 8s eÎ7rw{jiev îto'Tepdv èortv dp^ iravxbç irpaYfxaTOç xaxd Tiva ffïjfAeîa ^ ou • xal si [/.(a iaxiv *?| 7toXXal* xat eî fiiv Iœti fx(a , $ àxivijTo'ç eorTiv 7} arceipo; £, 7ce7tepaauè'v7)- wcauxo>ç xat et (xèv 7toXXal dpyai eîfftv, 7tdXtv aurai yj dxtvr,xoi eiatv ^ àrcetpot ^ TreTçepadjxévai. Miav xoivuv dxt'vY)tov dp^v xal ànreipov îrdvxwv twv o/xwv êSdÇaÇov ot àp/aïoi* 81b xal ô 0aX9iç ° MiXr^aioçev eTvai to 3v eXeYev dpa xai to3v to yjueTepov flowp Oe(ou êgti xat /puabç , xat êv eWtv 2v, xaXbv xat àxtvyjTOV irdarjç y^P W' (xaivoaeviqç xtv^aewç àTmjXXaxTat. 'AXXa [x^v 7rpbç toutoiç xat aTretpdv sVci xat d7r£ipo8uvafxov xat oùôeiç l;aptô{xr,aat ouvaTat Taç toutou SuvdfJieiç.

Miav 8s xat dxtvirjTOv xat àireipov 8uva[xtv iXeyev ô IIapjjL€vi8riç xal àXXrjv TrenepaaiJie'viriv to ôeîov xat aÙToç Xe'ywv à7cetpov... Kai axoitei 8x1 xat 6 BaX9j<; 6 MiX^aioç 7rpbc ty)v oùatav tou ôeou àicoêXÉicwv, eXeyev aùxbv dfwetpov xal àiçeipoSuvajjLOV.

ÉPITRE D'ISIS, REINE D'EGYPTE ET FEMME D'OSIRIS, A SON FILS HORUS, SUR L'ART SACRÉ. (Ms. a<i5o, foh *i7 et suiv.)

"fci^oç ^oLcCkiacnç Aiyuirroo xal yuvaucoç Ocipi&oç, xepl t^ç Upaç tfyyyç wpoç tov uiov ca/rîjç tov 'Qpov.

2b fiiv àêouXr,ÔYiç, ca racvov, àWvai 1*1 ttjç toïï Tu<jkovo; pa^ç, ^tfTE xaTafcoviffaGÔai 7rep\ tîj; tou waTpbç paaiXeiaç' £?<«> $s [*«« t^)v a^v «ffoSqj*(av icaptYtvo(iT}v et; 'Qp^avouôl , Jfoou ^ lepa Tè^vVi tîj; Aiy^ittou puartxw; xaxaffxeuaÇeTat. 'Evrauôa Se ixavov xpovov StaTptyaaa £6ouXo'{47}V icapa^rwprîaai. 'Ev Se xw avot^wpeïv £7rtTeôsb>p7)X e f/i xtç xwv Trpttpyjxcov tJ tcov ày^eXcav, 8; âierpiéev Iv xai itpcoTcp ffX£p£to|xaxt. eO; irpoasXôùv itxol £6oo- Xstû piçecoç xoivtoviav icpbç éptl woiîjo'ai* iyà SI oùx tTttxpsttov auxw stç toïïto y(veaOai piXXovTi. 'Aic^touv àV aùxou t^v tou xpucou xal àpppou xaxaaxeu^v* aùxoç Se (xoi aicexpivaxo oux Ijeïvai auxw 7X6pl toutou l^eiicetv $tà T^jv tou |xu<JX7)ptou uwepêoXîrçv. Tvj Se éÇîjç Jjpspa JjXôt TCpoç ne 6 irpcoToç ày^eXoç xal 7cpo<p^T?i; aùxwv xaXoùtuevoç 'Afxva^X* èyà .Ss icaXiv aÙTov rapt T7Jc tou ^puo-ou xal à pyupou xaTao-xeuîj; i7C7)pwTo»v. 'Exetvo; os pot éireSetxvué ti aYjfJLeîov o*7cep.styev èiz\ tyj; xecpaX9j; auTOu xal xepapiiov ti àrciffatoTOV, wXrjpe; uSaToç Siauyou;, #7çep eî^ev iv xaïç x6Pc* xo^ sêouXexo to àXijÔèç efoeïv. Ty Se é^ç Jjpipa icaXiv eXôwv îupbç sjjls xaTeX^cpOr) tou epwTOç icpbç Ipè xal IcrcreuSev icp' S Trapyjv iy^ & oùx IcppovTiÇov aùtou* exsîvoç Sa àe( jxeeWpa xal 7tapexàXet, èyta Sa oùx iTreStSouv eu;auTr)v> «XX' E7cexpaTouv oùxov ttj; toutou eTuôu[/.iaç , a*/pt; av T0 or\u.&iov to èVt t9j; xecpaXîjç aÙTOÏÏ IwiSci^xai xal t^v twv Çyjtou[jl6V(ov (jLuar/jptwv 7rapàSoo-tv àçôovwç xal aXrjOwç 7iot^ffr)xai. Aoitçov ouv xal t6 ffY)jj.eïov iTteSetxvuTO xal twv jxuœty]p(wv ^ irapàSoffiç Iitoisito' àpÇaf/ivou aÙTOu irpoxcpov Xe'yeiv Trapay^eXiac xal tfpxou; irpbç £u.è oStwç*

cOpxt£oo o-e ti; oupavbv, y^jv , cpwç xal o^xotoç* ^pxt'Çw « eîç 7tup , dépa , CSwp xal y^v ôpx(Çw <rs etç (J^o; oupavou xal y^ç xal Taprapou paôo;' ôpx(Çw as cîç eEpjx9iv xal "Avvouêiv xai et; uXayfiia tou xspxoupoêopou Spdtxovtoç xal xuvb; TptxecpaXou, tou Kspêépou, tou «puXaxo; tou ^Sou.

'OpxtÇw as eU tov TCopO(xsa ixeîvov xal 'A^atpovîa vauxtXov ôpxtÇw flre et; Ta; TpeTç àvdtyîca; xaî [xaaTtya; xal Çtcpoç. Toutoi; %oi<si (xe lîpopxtaa; itapayYeXXetv i7T6^etpTi(je fxriSevi (xeTaStSovai , et ayj (jtovov Texvc») xal cptXw Yv^aicj).

2ù il auTOç , u> xsxvov, àiceXOs ripbç tov Y«<*>pYov xa^ épu>Tififfov aurov , t( pèv loti to <r*eipo'u.evov) x(.$è to ôepiÇojAevov xal fiaOqffi) àV auTOu.ôri 6 g^Eiptov aitov, aÏTOv xal ôepfoei, xal b orirefpwv. xpiWjv, xpi6 V ^l Ôeptacr xal xau ta j w.tc'xvov, &a icpooifAfou âxi)xo<*>c evv^aov T7jv toutmv tfXïjv Îyj- IMoup^tav te xal Y^wjw *"l- Yv*^1 » ^l ^ ivôpawroç Âvdpwirov cîSe y8vv?v xal 6 Xé&iv Xcovxa xal 6 xuwv xuvor — - ofrcw xal 6 XPua^ ^ XPuff0V* xa^

i&OV 901 7CO*V TO [XUffT^ptOV, .

Aa&tiv o3v uSpapfupov irîjijov «Ùttjv $ Sta jSoûXfou $ Sta atofxaTOç p.ayvyjaCou; ^ Çtàôetou xal tyv touxd iart ta ^XtapOTcoYâç xatà xàç p.(^stç xwv etSwv. Tou [/.oXuêSou tov ^XtcpoicaYOuc f*ipoç £v, xal XeaxoXtôou f/ipy) Mo, xal Eavôrj; aav$apd(Yjr)ç f/ipoç Iv , xal (JaTpayJov [xépoç Iv * Taûra aujxfxtÇaç tw [XoXu65ci> JJL^ (7Xopiri<7ÔévTi à*vacpa>vy)ffOV Tp(ç*

MîÇtç XevxoO çap|iaxov

8 XevxaCvct navra ta acopaxa.

Àa6ù>v ôSpapyupov rJjv Sta x,aXxou YsvofAêvrjv Xeux^v» *a\ Xaêbv e*? auTÎjç [As'poç £v, xal TÎjç'fjLaYViriffCaç tyj; ex Çeu^OEfavic fActa twv uSa'Twv (Ji/poç tv, xal ttj; cpIxXyjç ttjç Ôepa7reuôe(airjç (/.ETa tou xupou to^ xfopou fJtipoç tv , xal tou àpffevixou, tou XeiwÔêvtoç [AeTa tou ou pou tou àcpôopou, (xepo; tv, xal ttjç xaô{i.(a<; pÉpoç Iv , xal tou 7cup{iou [XETa tou Xiôapyupou [/ipoç Iv , xal ^ifjLfxuôtou tou ôVcriOévr);, peTa tou Ôeiou , [Aspoç Iv, xal XtOapyupou tou (xgTa àdôeffTOu f/ipri 8uo, xal ffîtoSou xwêaôfav (xs'po; sV Taûra wavTa Xsfou auv oIjei SpiuviaTto XeuxÇ , xal Çrjpa'va; ï/i to çapfJtaxov XeuxôV lîcetTa Xaêwv ^aXxov xal fffêïjpov, xo/>V5U<JOV> s^Ta ^wfôaXXe xax' ôX(yov XetoujAeva Tauta* ôe(ou jxepoç £v, (jiaYVTiaïaç (xepr) Ssxa , âo>ç av Y^vrixai euôpu7troç Ô or(Srjpoç , xal Tp{^aç fyv xal Xaêwv v^aXxou xépa; Ôsp- (jiaXov, ytoveMOv è% aÙTou pépir) TEddapa, xal lîrCêaXXe auT(îi tou TptçôIvtoç a iS^pou [Jigpoç ^v • xax' ôXfyov èiciêàXXwv xal xivwv éwç oS (tuvevo)- 67) xal 6 aiSripoç xal 6 xaXxoç* eTxa Xaêwv Ix toutou Xfopav (x(av 9 Xtoveuaov, iiriêoEXXcov aÙT<j> tou Xsuxou (papuiàxou ouyY^Ç TpEÎç* xaTa fAtxpbv9 I'ok 4v YèvirçTai ôico'Xeuxov, TpiTrxou* xal Xaêàv àrco t^ç X^vy)Ç> f*ftov auTy uSpapYupou piÉpoç Iv, xal aÙTou [xê'pri Wo* xal içofyjffov auTO Ôvuyj)u irdtxoç* eÎ 8è [ji^ icavu IXauvETai, ^wvîuaov auOiç, xal Y^veTat ôç xrjptJ;' eTxa xaTaaxsuàcaaçTbv Çwjxovtou ^Xtoxoda^ou xal ^XtoxovxuX(ou, xcopUxaXxavôpumou, xal paXwv Iv uaXUto à^^V ^a ir^TaXa, àîrdôou ^(i(ipac TpiàxovTa 7t£vtî , ïtaç Sv ffUffO,a7^îi• sTxa 5veXo(jlÈvo< , è^e- sTra Xaêwv to Xeux^v cpapjxaxov, to Stà ô^papYupou xal [xa-p/^ataç xal «péxXv)ç xal apaevixou xal xa8(Jt(a< xal 7tup(TOU xal ^iu;fxuô(ou • xal Xaéwv ôSpapYupov , fx(Çov auTYj tov îtojxbv tou at$Y)poxaXxou xal Ta efôv)* ^tw Se 6 C(0(aoç i7ri7coXàCwv tw <pap|Jiaxip

SoxxuXotKouo, xal £a<xov ^jfxepaç Sexarclvxe iv axiS tfaiwjvat xal l^e a7cox€tpcvov* Axe Se fiiXXeiç Xcuxaivttv ti tSv arwpLaxwv oBxw icofet * Xa&ov uSpdtpyupov xal ffxaxxrçv âaSe'ffxou xal oupov xal yaXa alyetov xal v(xpov xat &Xaç, Xcfou xal Xtuxaivt, l\ feou Si lyvoxyTaC «rot iravTa xal rca^at at StirXwaetç xal al xaxa&tçal xal olxovopfat , xal icofvxa sic Iva vouv xal t Iç £v Ipyov awvTc(vou<ji * voTjaov ouv xo {Aucx^ptov , xe'xvov , xou cpapjxaxou xîjç X^paç. 'H Se oïôaXr) o&xwç atpexat * Xa€wv apaevixov &|*t iv 6Saxt xal jtaXwv iv xw tyS(w, Xctou (xtta axà^tw;, auv iXa(c*> àXfyw, xat ftaXwv iv XoiraSt xal cpiaXrj iftavco miXirjç , iictx((h)Ti in' dvôpaxwv £wç oS 2X6v) ^ aidaX?) * ô4uo(w<; xal t9iv $avSapd/7)v rcofeu ïeXo;.

ALCHIMIE DES ÉGYPTIENS. (Ms. a*5o, fol. 79 etsuiv.)

"Axoue xofvuv ô Ivôeoç vou; foi irpoç AtyiWf t'ouç Y£YPa?^xaorlv °^ ^PXa*01* Sto xat ou Ste£e'p)(ovxai xb ÇrjxouiJievov cpavepw; * xal où (/.ovov fxupia */puaopu/ia yeYpa^^xaatv , àXXà xat tepàxeuaav auxà ; xal fxexpa SeSwxact xwv Spuypidxwv xal xwv StaaxTjfAaxwv * xal ôeaet; xwv tepwv etaêaaewv xal ix6àaewv auxwv iwonfaavxo , irpoç xa xiatrapa xXtpaxa acpopouvxe;. Trj fxèv yap "Àpxxw àWvetpav x^jv [/.sXavfftv , x9j Sa àvaxoXîj xf,v Xeuxavatv, xîj Se (jL£ar]aêpioc x^v twatv, xrj Se Suffet xtjv £àvOwatv.

IlaXiv Se xrj [xèv avaxoXr; à7révetfj(.av xyjv Xeux^v ouctav, y5youv tov «PY0pov, xrj 81 Suaet x^,v Çavô^v, ^jyouv xbv ypuadv • îpyjct yap ô ^p^ç ouxwç* xà ypuffopu^ta xou apaevoyîxou ev xrj dvaxoXtx^ ôupot étal , xouxéVxiv , iv x^ etffêoX9j xou tepou x9jç "IctSoç eup^aetç Ypappaxa Xsyovxa x^jv X6uxr,v oùatav • ev Se xr) Sutixt) eîdêoXr) xou Upou, eupTQdeiç xtjv Çavô^v <J/a[XfJLOv, xax' opuy^a mj/Siv xpiwv, xou Ss 7nQ^etoç si; to ^Jatau xwv xptwv ir/j^wv, eup^aetç Cwv7iv (jtsXatvav ^ ^Xojpàv, xal apov ffù xat oixovo'fJiEi.

*Ext Ss <rxrjptÇo(Jieôa ôxt ^ dvaxoXyj x$ à(5fevt an:ev6(jL^Ô7i, ^ Ss Sufft<;

xî) ôyjXeta, xat y^p ^ 'ASàpt 7ravxwv xwv àvôpoWwv 7rpwxoç iy^vexo, ex xwv xeaaapwv oxot^eiwv • xal Séowxev aùxto ô ôeoç xfèv àvaxoXV? xaXeTxat Se xal TrapOévo; ^ , xat aapxtvr, yyj xal aî(jLaxwS-/i; yyj • tyj Se Eua ISoôyj ^, Suctç* xauxa Se eôp^aetç Iv xaT; xou IIxoX6|Aaiou ptêXtoÔTixatç* xal xauxa Se fjLOt ip^eOvi

'O Zwfftptoç xoCvuv iv xr, xeXeuxatoç àW/3 , 7rpc»ç x^jv ©eocréêetav îtotou- [asvoç xbv Xoyov, cpyjdtv ô'Xov xb xyjç 'Aiyu^ioupaaiXeiov, wywvai (1) , àrco Xwv xpiwv xouxtov xe^vwv ffUvéaxytxe , xwv xê xatptxwv , xal xwv cpuatxwv

(1) Ms. 2251, fol. 139 : ... ôXto; t(^ xfo »AtyU7itou patfiXeî.

xal twv ^gÉ[jl(jlu)v • it Yap xaXoufjLe'vrj Oeta ts^vïj , toutwtiv jj SoYpaTtxr) , Ttepi ?[<; ddjroXouvtai âfiravTecof xà ^eipoxfxiQfAaxa 6c7ravTa Çvjtouvtsç, xal xàç Tifxiaç xé^vaç, xaç xércapa; <pYl|/.l, Seixvuowa xt 7toieîv ^p^| (i) , fxovoiç ^cSdôrj xoîç lepeïïffiv jj yàp <pv<rtx^) ^a|A|A0upYiX7), paaiXêuv ?jv, ôaxe xal rficep àv cuviêyj xiva tepéa tJ aocpov XeYOfxevov, apÇaaôai IpfjLTjVeïïô'ai £ ex -ctov 7caXatu>v, 7} 0**0 7rpoYOVojv lxXr,povdjJLr,(j6v, xal et xal efye xal f)Sei t^|v YveofjLyjv, xal yvMaiv aùx^jv àxwXuxov o3cav , #[i.coç oux ItzoUi touto , àXX* IçoêeTxo Ti(jLwp(av * extfjuopeixo yàp &antp otxev^vtxat, ot g7Ctffxa[/.evot paatXixà xûîcxeiv vofjifofjiaxa , xal lauxoï; xpucpCwç xiê$Y]Xeuoufftv a&xa' oSxco Si xal IttI xwv paaiXewv x£>v !4iyv7tx{u>v , ot xeyvïxat xtjç è\|nfae<oç, ot e^ovteç xf,v yv^œiv **fc ajAfAoïcXuvaiaç xal àxoXouôtaç, oùy lauxoïç licoiouv xauxa " lxt[JU«>poïïvxo y«P ' aXX' etç auto touto io~xpaxeuovxo , &axt eîç toÙç ôrjaaupoyç auxtov , Ta rcavxa IpYaÇeffôai • eT^ov Se xal tSt'ovç apjçovxaç, èurtxeifjLgvouç l7ravw tcov ÔYjcrauptov, xal àp^iffTpaTifyouç, ot Ircofouv tto'XXyjv xupavv(Sa xyj; l^aeioç.

No'jjloç Y^P ?v AtyuirTioiç (x^) IyYP*?ou<î a^* éxStSdvat • Tiviç Se fxéfjtcpovxai AY)(AOXptTov xal toÙç àpyafouç, wç jjl9) pt.vr,uioveuo'avTaç xouxwv twv tc^vwv, wç Set, àXXà jxdvov xwv XeYOue'vwv , xupiwv xal TifAtcov* paxTiv Se aÙToùç (xefxcpovTai • où y«P éSuvavxo* çpiXot y&P o'vte; x(j> paaiXeî x9jç At- Yuirxou xal Ta Trpcaxeîa è*v 7rpocpT)xix9i xi[/.rj xau/wuLSvoi <pépeiv, tkoç eSuvavxo av àvacpavSov |jiaô*)jj(.axa xaxà x&v paatXéwv SY)poaiç exôéaôai xal Souvai , o'vxaxoïç aXXotç tcXouxou xupavvtç Te xal ô*Xsôpoç; oûxe Sa eïuep rjSuvavTO àv, i^eStSouv àuTa, icpddvouv Yap. Mdvoiç Se toï; 'JouSaloiç iE^jv aÙTa Xàôpa iroietv xal ypàcpeiv xal IxStSovaf Sio xal eupio-xoixev xbv ©ed^iXov tov 0eaYevou; , YP*^aVTa wavxa Ta tîjç ^etpoYpacpiaç ^puaopu^ia xal Mapiaç ttjv xa[AtvoYpacpiav , xal àXXouç 'IouSaiou;* xal ô ^uvveaioç Se irpoç tov Atdffxopov Ypa^61 ^£pl ^Ç uSpapYupou xal vecpeXrjÇ aiTiaç. 'EîreiS^j oiSaaiv aÙTr,v iravxe; ot ap^atoi «peuxx^jv xal àvu7tdo'xaxov xal XeuxV xal Se/ofxév7jv 7tav ffwpa j^uxbv xal etç éaux^jv £Xxouaav aùxo , àç xal f) 7teîpa ^)[i.aç eotSaÇe.

(1) Au lieu de Ssixvuovaà xi icoietv ypr] , le ms. 2251 donne : $oxet ta nâv noteîv, xat {jiovotc x. x. X. A partir de la phrase t?} Yap çudtx^ x. t. X., le ms. 2251 diffère entièrement du ms. 2250, qui parait plus complet. Car voici ce qu'on y lit... &oxt xat eÏTtep àv (xvvé&Q xtvt tepeï <yo3p(5 xà XeYOjAeva ip^riveutrat , &iztç Ix xôv 7ra),aiâ)v, % ànb TtpoYovwv èxXy\pov6p.7i<iav, xat Id/ov , el toov, IXeyov 6tt 8tà t6 àxwXutov xauty); , ta Tvvetèv oùx iicoiei' Stô xai êit(j.(t>peÎTO â<ricsp ol texvtxai ot êiridTàjxevot pa- (TtXtxov xuirxetv v6{it(HJLa, oOx éaurotç SèxuTrxouai, Stô xat oi xoiovrai èxtpLtopoùvTO. Touto ôé i<rct xô 7t£pi xwv àpxa(wv çYiputÇâpievov xoffjJitxôv ix(jiyj{ia, if} ^.uo-xixy) xai xôv AIywiïxCwv xat UpoYpapijiaxéwv xîj; AIywwxou Oueta,

CARACTÈRES SYMBOLIQUES (<rroix,eTa). (Ms. a*49, fol. 98.)

... *0 irpwToç avGpwiroc Ipprçveuç Travxwv xwv oVrôv, xalàvopaxoicoibc iravTiov x£v awfxatixwv * of 8k XaXSaioi xal IlapÔoi xal MrjSoi xal 'Eâpatoi xaXouatv auxbv à Si a, $£axlv IppLYjvgfa ^ wapôlvoç, xal y? *H*a" t*o$7)c xal y? rcupa, xal yri capxtvT). Taux» Ss iv xatç fîiâXioô^xaiç xwv IIto- Xepiauov y)5p7)vrat , âv awé'Ôfcvxo eU èxaGXOv tepbv, paXtaxa tw Sapairup bxs iraptxaXeaev 'Adtvav xwv ap^icpoffoXufxwv irs'pu|>avxa'épp^v 6; IpjjL^veuae icgtfavxjjv lépatSa (sic (JtëXov) , IXXqvtaxl xal atYU7rxtor(* oSxwç ouv xaXetxai 6 irpwxoç àvôpwiroçô irap' fjfûv ÔwuÔ, xal irap' ixeivotç aSajx* ttj xwv âyyikow <po)vrj auxbv xaXéVavxtç * ou jj^jv Se , àXXa xal aofrôoXixwç Stà Ti(jffapo)v a xo t £ t ((ov Ix Traaïjç x9)ç acpatpaç auxbv «lirovxtç xaxà xb <rwfjt.a° aSap xoY^paXcpa auxou axot^etov, dvaxoX^v $v)Xoî,xbv depa» xo Sè&Xxa auxou axot^eïov Suaiv o*|Xot, x^v xaxw xaxaouffaaav Sti xo (tâpoc • xb Se jà' OTOi^eiov , pecnfifxâptav ôirjXoï, xo fjiaov xouxwv xwv diofitoftwv ireiravxixbv mlp , xb eîç xrjv p-éo^iv xexapxrjv Çwvyjv • oôxwç oSv ô aapxTvoçàSàfx, xaxàxV çaivofAlvrçv «spforXaatv ÔwuÔ xaXstrat' 6 Se ecrw auxou dfvôpwrcoçô 7rv£U(jLaxixo;, xal xuptov xal 7cpooTfJYaptx({v. Tb [aev o3v xtiptov ôyvowv Staxbxéwç* fjL^voçyàp vtxoôeoç Ôàvetîpexoç xauxa 018s. TbSè 7rpooT)yuptxbv auxou ovojxa , <pwç xaXeîxat • dcp* oî xat «pwxaç TrapTfjxoXouÔTjflPe Xe^eaGat xoùç àv6pco7rouç* è*xs ^v «pw; Iv xÇ irapaSefew Sta7rveofiEvoç uîrb xîjç £ÎjjLap(jL£VTjÇ, e-jreioav aOxbv u>ç axaxov xal àvevspY^xov ivSuaacrôai xbv itap' auxou à S à fx , xbv ix x9jç etfxapfj.é'vrjç , xwv ix xwv xsoaapwv crxoi- )(e(wv (1) * 6 ôè Sià xb axaxov oôx ârcetfxpà'cpT) * eî Ss Ixauv^wvxo wç 8e8ou- XaYWYTlfi.évou auxou, xbv IÇw àvOpwirov , Seauiov «t7rev ô 'HaioSoç, Ôv ISy,cevô Zebçxbv IIpou;Y)Ô£a. Etxa jxexà xbv Sedubv , aXXov aùxto Se^ulov iTrt7ré(jL7t6t, xtjv IIav8o3py)v ^v ot 'EêpaToi xaXouffiv Euav ô Y^p npopnf)ôeùç xal 'ETriptYjôebç eïç av6pw7ro; laxi xaxà xbv àXXif)Yopixbv Xoyov, xoux^oti <J>u£^| x al àwu;a.

OPINIONS DES PHILOSOPHES ANCIENS SUR LE PRINCIPE DES CHOSES. (Ms. a*49 et aa5o.)

... Mfav Sa £p/TjV -KgTtîpOL<jp.£vrp xwv ovxwv iSoÇaÇev ô ©aXtîç xb 8Sa>p, traio^) ywipb iaxi xal euStairXaaxoV y6vi[i.Qv Y*P ^^^ ^weiSri y€VV?

(1) Ce passage montre que certains noms , comme celui ftAdam, avaient une ▼aleur à la fois symbolique et littérale.

fyôuaç , eùSia7rXaarov Se , ô*ti SuvaTat Sta7cXaff09jvat ôoTrep av ftauXi) • xal Y&p to uStop, wffitep Sv eôéXrjÇ, Sia7rXaTT€iç. *Ev ^ y^P «Vf6"? P«^OlC &v outo, toïïto 7ipbç «uto Sia7rXaTreiç • xal Ttpbç ÇI<yTr,v, çrifxl, xa\ irpoç xepapiiov xat 7cpb; Tp^vov xal irpbç TSTpaY«»vov o^yy0?» xalôç iOéXetç, xal [x(a egtIv ^ dp^ auTou xtvoufxévirj' xivsÏTai y*P *o 8Swp xal itère paaf/ivov uîrap^Ei xat oùx àtStov.

'0 Se Aioy^vttjç tov aépa ISoÇaÇev âpy^v , iretS^) xal oStoç irXouaio'ç gffTi xal Yovifxoç. Tîxxet Y«p #pvea, xal euSia7cXacToç Eup(axexai xal aÙTOç, &ç y*P èôeXetç , 3ia7tXaTT6tç xal toÎîtov àXXa xal eT; Ioti xal auto; xal xtvoupevoç xal oux àiSioç.

'HpàxXetTOç Se xal ''I'jncao'oç to 7tup eSo!;aÇov etvai àp£r,v 7ravT(*>v twv oVrwv, Iweio^i SpaffTixdv ê\m TrâVrtov * SpaoTix-J) y^P (ïouXeTai eTvat ^ ap^ tujv Ytvofxévwv ôîp* £auT$)v • 7iXéov &ç Ss Ttveç XéYOuat xal yovni.6v laxi T0 7rup# Y^vovcai Y^p xal ev tw &7rsxxau|AaTi Çuma Çwa. T^v Se Yrjv oùSelç ISoÇaffev etvat ap^v, el [jl^j ô £evo<pàvrjç ô KoXocpcovtoç* Stà Y^p to jjl^j eivat aÙT^jv Yovt{i.ov, oùSel; aWjv aTOi^eîov iSoÇaat...

Kal Y&p x*l à 'EpfJiTJç cpYjc( 7iou • irapôévoç ^ y*) *&pfoxtTat Iv tyj oupa TÎj; irapôevou • fxtav 8e xivoujxsvyjv a7cetpov ap/^v îtavTwv tmv Jvtwv ISo- ÇaÇev ô 'Ava!;tpisvr,ç tov aepa* XéYei Y^P oBtcoç-* SYY^ ^aTlv ■$ *^P T0^ jacopcrrou , xal êreei^) xax' expotav toutou Ylv0Ve^a avaYxatov aÙTOv xal aTTdipov eTvat xal TtXouatov 8tà to fjLYi$£7toTe IxXefaeiv. 'AvaÇt^avSpo; Se to {UTaijù IXeysv àpx^v eTvat • pera!;ù Si X^i fwv dTjxwv xal tSjv xa7rvwv * 6 fxev Y^p fay-bs (xexa^u Itm rcupbç xal y>ÎÇ-

VERS HERMÉTIQUES DE JEAN DE DAMAS. (Ms. a*5o, fol.

Aoi7rbv xup(a avec (xs, fx^ piot xottouç 7rap^Y)ç, "IToXXà XaXeTv où Suvafxat, ÊÎ<;wTa ^eêuorfiiEva* Tb Y^p o^ivaÇat twv ppoTwv t^jv «pOapetoav oôcriav, T^v Y^pav tc xal feucrrijv xal xaTto itaTOutx^vYjv, MeTa tyj; avco u^nfjXîiç tou ôsou te xal Xoyou ,• Touto IcttIv 8 Eip7)xa , fXîtÇo'vo); SoÇaa09jvat. ''ûorirsp fxoXuSSou xal /puaou ird^w a^earrçxoTwv , 'A7T(i)xi(T(jt.£vov IÇ àjjwpoïv dtwt<ry IflTfJL^VWV XtOV , ÉÏTa aoîpoç Ttç TeyvoupYbç JtTJat ôeXifaaç toutou, T^jv Tej^vtxV ^v^pY«tav xal l7ttffnî[xrjv Svtcoç,

Aùtov Xotêwv tov fxdXuêSov, xat ^tovewa; toutov ye Kal àvairXacaç tov ocutov , /puaov eupuÇov ôe($ef Tout eari to ôaufxctffTov x*t Çsvov uirip Xiav , "Oit fâvaoç oux ^v to icplv, vuv Se xpuaoç faapjter *0 & oux ?v xai y^YOvsv, foep oux 5jv to wowtov , *0 tîj; iroXXr); £pif)ffT0/T7iT0Ç , 8 ttjç lirieixefaç. TeXoç.

Page 1