‹ Histoire de la découverte de la circulation du sangChapitre 15 sur 16 · PARTIE PHYSIOLOGIQUE DU LIVRE DE SERVET · texte numérisé non relu

PARTIE PHYSIOLOGIQUE DU LIVRE DE SERVET

sanguini miscetur, ac magis elaboratur. Deindè totum mixtum, à sinistre cordis venlriculo diastole attrahitur, in quo fortissimâ et ^ivificâ ignis ibi contenti virtute ad suam formam perficitur, et fit spiritus vitalis, miiltis in eâ elaboratione expiratis fuliginosis recrementis.Hoc totum veluti materia est ipsius animaj. Ultra totum hoc mixtum, duo in anima supersunt : quid vivens spiratione, aut in suâ materià productum , et spiritus ipse, seudivinitas ipsa spirando insita, omnia unum, et anima una, Id médium, quod principaliter anima dicitur, halitus est et spiritus, utrinque cum spiritu essentialiter junctus. Substantia est œtherea, illi archetypa? superelementari, et huic quoque inferiori similis : naturalis anima una, vitalis et animalis. Ecce totam animae, rationem, et quâ re anima omnis carnis in sanguine sit, et Anima ipsa sanguis sit ' , ut ait Deus. Nunc aftlante Deo, inspirata per os et nares in cor et cerebrum ipsius Adamœ, et natorum ejus, illa cœlestis spiritus aura, sive idealis scintilla, et spiritali illi sanguineœ materia? intùs essentialiter juncta, facta est in ejus visceribus anima 2. (P. 169-178 )

1 Tel étc'iit le point à démontrer : que Vâme est dans le sang, que le sang est l'âme même (Voyez, ci-devant, p. 140); et c'est ce que le bon Servet croit avoir fait.

2 Facta est in ejus visceribus anima : la formation de l'âme, et, pour tout dire, la mécanique même de celte formation (Voyez, ci-devant, p. 140): tel est l'objet final de \a. physiologie de Servet.— Pour Servet, l'âme se fait dans les viscères, par la jonction de l'étincelle divine, de Vespril céleste, avecl'espni du sang; pour Cabanis, l'âme se fait plus simplement encore, parla seule se'cretion du cerveau; et tout ceci nous montre combien a été grande la vue do Dcscarics, le premier homme qui ait su fonder la philosophie sur les caractères certains qui séparent le physique du métaphysique, la matière de Vesprit, le corps de Vâme. (Voyez mon livre intitulé ; Eramen de la phrénologie.j

Page 1