IV. Similiter praecipimus ut quemlibet liberum hominera qui

(1) AL voluerit.

454 APPENDICE H° ir.

dominum sunm contra voluntatem ejus dimiserit, et de une* regno in aliud profectus fuerit , neqne ipse rex suscipiat, neqne hominibus suis consentit ut talem hominem recipiant, Tel injuste retinere praesumant. Nec solùm de illis, sed etiàm de servis fugitivis statuimus observandum , ut nulla discordas relinquatur occasio. Sed et hoc praecipimus ut nullus ex lus tribus fratribus nobis in eorpore consistent bus, vel nostrùm vel cujuslibet alterius hominem sacramentum fidelitatis sibi promittere faciat , et per hoc cùm vel à nobis vel ab altero domino suo per hujusmodi sacramentum avortât, et ad se adtrahat.

V. Quin etiàm praecipiendum nobis videtur ut post nostrum ex hâc mortalitate discessum hommes uniuscujusque eorum accipiant beueficia , unusquisque in regno doroini sui et non alterius: nequando per hoc, si aliter fuerit, scandalum aliquod posait accidere. Hcreditatem autem suam habeat unusquisque hominum illorum absque contradictione in quoeumque regno hoc eum légitime habere cognoverit.

VI. Et unusquisque liber homo post mortem domini sui lttentiam habeat se commendandi in ter haec tria régna ad quemcumque Toluertt. Similiter et ille qui nondùm alicui commcndatus est.

VII. De traditionibus autem atqne renditionibus, quae inter partes fieri soient , praecipimus ut nullus ex his tribus fratribus suscipiat de regno alterius à quolibet homine traditionem Tel ▼enditionem rei immobilis, hoc est terrarum, yinearum atque s il va ru m, servorumque qui jàm easati sunt , sive ceterarum re— rum qna? hereditatis nomine ceusentur; excepto auro, argento et gemniis, a nuis ac vestibus, necnon et mancipiis non casatis, et iis speciebus quae propriè ad negotiatores pertinere noscuntur. Ceteris vero illis hominibus hoc minime interdicendum judicamus.

VIII. Si autem feminae, sicut fieri sol et , inter partes et régna légitime fuerint ad conjugium postulat» , non denegentur justè poscentibus: sed liceateas vicissim dare etaccipere, etadfinitatibus populos inter se sociare. Ips» verô feminae potestatem

APPENDICE Zf° II. 455

habeant rernm suarum in regno undè exierint, quamquàm in alio propter mariti societatem habitare debeant.

IX. De obsidibus autem qui propter credentias dati sunt et à nobis per di versa loca ad custodiendum destina ti sunt, absque voluutatis fratris sui, de cujus regno sublati sunt volumus ut ille rex, in cujus regno sunt ad patriam eos redire permittat: sed potiùs in futuro in suscipiendis obsidibus aiter alteri mutuum ferat auxilium , si frater fratrem hoc facere rationabiliter postula verit Idem jubemus et de iis, qui ob sua facinora in exilium missi vel mittendi sunt.

X. Si causa vel intentio et controversia talis inter partes propter terminos aut confinia regnorum orta fuerit , quae hominum testimonio declarari vel definiri non possit , tune volumus ut ad déclara tionem rei dubiae vexillo crueis Dei voluntas et rerum veritas inquiratur; nec unquàm pro tali causà cujuslibet generis pugna vel campus ad extermina tionem judicetur1. Si verô quislibet homo de uno regno hominem de altero regno de infidelitate contra fratrem domini sui apud dominum suum accusa verit, mit ta t eum dominus ejusad fratrem suum, ut ibi comprobet quod de homme illius dixit.

XI. Super omnia autem jubemus atque praecipimus ut ipsi très fratres curam et defensionem Ecclesiae Sancti Pétri simùl suscipiant , sicut quondàm à proavo nostro Karolo , et avo nostro Pippino, et beatae mémorise genitore nostro Karolo imperatore et à nobis posteà suscepta est ; ut eam cum Dei adjutorio ab hostibus defendere nitantur, et justitiam suam , quantum ad ipsos pertinet, et ratio postula verit, habere faciant. Simili ter de ce ter is ecc les iis , quae sub illorum fuerint potesta te , praecipimus ut justitiam suam et honorem habeant , et Pastores atque Rectores venerabilium locorum habeant potestatem rerum, quae ad ipsa pia loca pertinent, in quoeumque de his tribus fratribus illarum ecclesiarum possessiones fuerint.

(1) Indicatur.