DOCUMENTS JUSTIFICATIFS
VK**"u-i^>rtid"^-^rTT-i-rTi r^t- nnnrrry>f>A^>
Procès-verbal de prise de possession de la seigneurie
d'Alais par Humbert Dauphin.
In nomine Domini nostri Jhesus Ghristi, amen. Noverint universi et singuli présentes et futuri que anno ejusdem Domini millesimo trecentesimo quadragesimo quarto, indictione duodecîma, die vicesima octava mensis septembris , eoram me notario et testibus infrascriptis, cum verum sit que illustris princeps dominus Johannes, priniogenitus et locumtenens serenissimi principis domini Philippi, Dei gratia Francorum régis, dux Normannie, cornes Pictavensis, Andegavensis et CenomaneDsis, nomine et vice... castrum et villam de Alesto, Nem. dioc, ac fructus, redditus, proventus, exitus et obventiones quoscumque predicte ville de A., cum juribus et pertinentiis suis, mero mîxto imperio et omnimoda juridictione al ta, média et bassa... uuacuin baronia de Portis, Andusia, Andusenca, Mansodei et Sucquantone, pro duobus milibus librarum turon. redditualium ex certis rationabilibuscausis... cessit... principi domino Humberto Dalphino Vienensi tenenda et possidenda perpetuo per ipsum dominum Dalphinum, heredes et successores su os, etillos qui causam habebunt ab eodem domino Dalphino, nihil in predictis... aliquo retento aut reservato Régi suisque... valent predicta omnia ultra summam dictorum 2.000 1. redditualium,
(l)Nous reproduisons les textes tels qu'ils sont, avec leurs fautes ; on n'a pas cru utile de les encombrer de sic. Nous indiquons par des points les coupures que nous faisons. Le même mot est écrit parfois dans la même pièce de trois ou quatre manières différentes. La variété est surtout étonnante dans les pièces en français ou en roman. Les notaires et leurs clercs étaient parfois étrangers à la localité ; ils étaient excusables de ne pas connaître la langue du pays, mais on doit avouer qu'ils maltraitaient la grammaire latine et l'orthographe française avec le même sans- gène.
— It —
(si forte de Ulo pluri dictus dominais noster Rex nollet facere gratiam dicto domino Dalphino,) et excepto fidelitate, homagio et superioritate, ac sccundis appelationibus..., publico instrumento confecto per niagistros Humbertum Pilati et Guillelmum de S'auvigny, notarios publicos, recepto anno et indictione presentibus, die septirna mensis junii, sigillato sigillis dictorum doininDrum Ducis et Dalphini, lecto ibidem de verbo ad verbum per me .. continentur inter cetera facientia ad subscripta hec verba :
« Et por ce Morts, le Duc dessusdit en nom de nostre dit Seigneur le Roy et por li corne son lieutenant, en desclarant sa volonté sur ce, à l'instance dudit M. le Dalphin assavoir:
la baronie de Portes estimée par lesdits comissaires valoir
chascun an* 7221. 7s. 4 d. maille tonro. de rente.
item Alest, Soquanton et le
Mas-Dieu pour 945 5 s. » 1 peytavine.
item l'Anduzenque pour 619 2 s. 5 d. 3 peytavines.
item Anduise pour 133 13 s. 3 d.
Total 2.4201. 7s.
jusques à la somme de 2.000 livres de rente perpétuelement par telle manière que tout le rémanent de la valeur et estimation revienne audit Mons. le Rov, si d'isseli demorant ne veult fayre grâce audit Mons. Le Dalphin, de laquale chose ledit M# le Duc lui a donné bone espérance et li dist que il seroit bon procureur envers nostre dit Sr le Roy... et si le Roy veut en faire grâce audit, assigne et voult que il les aie et tiengue en la manere et forme que li seront assigné et baylé et ce perpétuelement... »
Dictusque dominus dux quo supra nomine deputavit coniissarios per suas patentes litteras ibi exibitas, suo inpendenti magno sigillo sigillatas, quaruin ténor talis esse dignoscitur:
a Jelians... iils et lieut. du Roy de France, duc de Normandie, comte de Poyticrs... et du May ne, à nos amés et feaulx maistre Rerenguier de Montaut, archidiacre de Lodôve, maystre de requestes de l'ostel..., et Renaut de Molins, clerc, secretayre de mon dit seigneur et père, salut et dilection. Gomme sur ce que nostre très cher amé cosin lo [sic) dalphin de Vienne nous ait fait mostrer que permi 1 les accors et traités faits entre mondit seigneur et père d'une part, et nostre dit cosin d'autre, sur la succession de son Dalpluné, il li estait due certaine somme de florins, tant pour arrairages de sa rente de dix mille livres, de tournois qu'il doit avoir à sa vie et de deux mille livres qu'il
doit avoir à héritage, comme pour les promesses qui faites li avoient esté audit traité dont il dcvoit estre paie d'une partie à feste prochaine S1 Johan Bahtiste (sic) ; et ansi que partie de la rente de 10000 1. de t. qu'il doit avoir à sa vie li estoit assise ùs lieux dispos dont il ne povait pas bien à plain joir, et avec ce qu'il n'avoit ancore esté esclairci ne declairé en quiex lieus et choses il prendrai t et auroit les 2000 1. de rente qu'il doit avoir à héritaige, il aist été acordé entre nous, en nom et pour mondit seigneur et père, et mondit cosin, que cent mille florins que li sont deus per fin de compte fayt en notre présence, il prendra par sa main ou par la main de ses gens, dedans la feste de la nativité de Saint Jean Baptiste qui sera l'an 1345, sur les choses qui s'ensuivent, c'est assavoir :
Sur et es rentes de la baylie de Mascon, du pont d'Avignon et de toute la sénéch. de Bieucayre, des sénôch. de Garcassonne et Tholoze 40000 florins.
Sur et en la traite des toyles que l'on trait par le port d'Ayguesmortes 3000 florins .
Sur et en commun de la paix de Rouergue, oultre ce qui en est assigné à nostre dit cosin à sa vie 8000 florins.
Sur et es grosses fermes de la sénéch. de Garcassonne 21000 florins.
Et sur et es collectes des décimes de la province de Lyon, des cités et diocèse du Puy et de Viviers et en ce que les diocèses de Vienne et de Valence s'estendent en royaume de France 28000 florins .
Et si les dites rentes, fermes et disièmes ne
valoient la dite somme de 100000 florins 100000 florins.
qu'ils soient pris et baylié sur autres soutfisants et convenables rentes ou fermes, et ansi que les choses que li avoient estié bailiés pour sa rente à vie, qui montent à 8.783 1. 19 s. 3d. t., li soient baylés à prendre par sa main sur le commun de la paix du Rouergue.
« Et que les 2.000 livres de rente à héritaige que il doit avoir il prendra et aura en la baronie de Portes, à Alest, à Anduse et Andusenque, Souquanton et le Mas-Dieu avec leurs appartenances, si comme toutes ces choses sont plus à plain contenues en trois estruments fais et reçeus par M«* Humbert Pila et Guillaume de Sauvigny..., notaires publics, scelés de notre scel et du scel dudit cosin. Nous confiants de vos lovautés et
diligences vous mandons et cométons que les accors et traités dessusdits, selon ce que èsdits instruments est plus à plain contenu et tout ce qui en dépend et peut dépendre, vos' faciès entériner et accomplissiez ou faites faire entériner et accomplir et baillez à notre dit cosin, ou à ses gens pour lui et en son nom, la possession et saisine de toutes et chacune des choses dessusdites pour tel droit qui lui appartient et peut appartenir selon la forme et teneur desdits traities et accords, en faisant obliger à lui les fermiers et collecteurs des rentes et revenus qui doi • vent ôtre et seront pour vous bailliés pour la cause... Donné à Villeneuve Saint Andrieu, le 8 juin Tan de grâce 1344. Par Monseign. le Duc en son conseil où vous estiés... »
venerabiles viros dominos Berengarium de Monteaito.... et Reginaldum de Molinis, canonicum Parisiensem, secretarium... ad inducendum dictum dam Dalphinum seu aiium pro ipso in vaccuam possessionem ant quasi et saysinam omnium predictorum, predicti dicti commissarii virtute et auctoritate dicte comissionis et omni modo et jure quibus melius et efncacius potuerunt juxta tenorem comissionis sue, volentes sibi commissa per dictum dam ducem quo supra nominis fideliter executioni mandare , vocatis et existentibus ibidem coram eis magnifico viro domino Raimundo Peleti, condomino dicte ville de Alesto, et venerabilibus virisdominis J. Boni; J. Raimundi; Raimd de Ponte, et Bernardo de Telliciis, jurisperitis; discretis viris Bernardo Nitonis, Bertrando Boni, Guillelmo Chasadei consulibus ville Aiesti ; Raymundo Bonimassipi, Philippo Gobi, Raymundo Beraudi, Jacobo Texerii, magistris Petro Cesari et R. Rufli, notariis ejusdem ville de A., et pluribus aliis unacum testibus subscriptis, existentes dicti domini comissarii regii in castro regio Aiesti, per traditionem clavium, portarum ejusdem castri posuerunt et incluxerunt egregium virum dominum Franciscum de Fredulfis de Palma, in utroque jure licenciatum, corn issarium, procuratorem et nuncium specialem dicti d. Dalphini , de eu jus comissione et mandato plene constat quadam patente littera ipsius domini Dalphini suoque magno sigillo inipendenti munita, cujus ténor ibidem lectus fuit de verbo ad verbum per nie notarium infrascriptum, qui est inferius junctus, ? presentein et recipiontem pro d<> Dalphinodicto suisque heredihus et suecessoribus et illo seu illis qui habebunt causam ab ipso d. Dalpo, in vaccuam possessionem ant quasi et saysinam predk'torum castri ville et hominum de A. ac fructuum, reddituuin, proventium, obventionum et jurium quorumeumque castri et ville Aiesti predictorum in quibuscumque consistunt
et cum suis pertinenciis universis, mero et mixto imperio et omnimoda juridictione alta média et bassa, omnibusque aliis ad ipsum domiaum nostrum Regera in predictis et ipsorum quolibet hactenusspectaatibus quoquo modo, nihil penitus reservato in premissis et quolibet ipsorum Régi et suis heredibus et successoribus sibi superius reservatis.
Et ibidem et incontinenti Consules et alii homines de Alesto predicti présentes, respondentes se paratos facere et facturos quae sibi dicti d> Ris comissarii ex parte regia preceperunt, protestati fuerunt que libertates et privilégia ville Alesti hacthenus concessa per dictum notrum Regem et dominum A. salva semper maneantet per dictum d. Dalph. et ejus officiales sibi inviolabiliter observentur ; consentiente huic protestationi consulum et hominum A. predictorum domino eomissario et procuratore Dalphinali predicto.
Ténor concessionis et potestatis dicti d. Francisci comissarii et proc. Delphinalis talis est :
« Humbertus, Dalphinus Vianensis, notum facimus universis presentibus et futuris, que cum nuper Illustris Princeps dominus Johannes, primogenitus et locumtenens Serenissimi principis domini nostri Philippi, dei gratia Francorum régis, dux Normandie, Andegav. Pictavi. et Genom. cornes, occasione et ex causa certarum pactorum et conventionum inter ipsum dnm na«n Rem nomine filiorum suorum ex una parte, et nos dictum Dalphinum ex parte altéra, inhitarum, Régis nomine et suo, nobis assignaverit ad vitam nostram super communi pacis Senes. Ruth, 87831. 19 s. 10 d. t., et centum milia florenorum de Florencia semel habenda et percipienda per nos aut alium nostro nomine huic ad festum B» Jn Be proxime futurum, in et super emolumentis revarum quatuor denar. pro libra Pontis Avenion. et senescalliarum Bellicadri, Tholose et Garcassone ac baylivie Masticonis et super grossis firmis senesc. Garcass. et super emolumentis extracturarum telarum de Aquismortuis et super residuo communis pacis quod supererit, ultra 8783 1. 19 s. 10 d. predictas assignatas nobis ad vitam nostram super communi, ac etiam super decimis provincne et diocèse Lugdun., civitatum et dioces. Vivariens. et Aniciens. et dioces. Vianens. et Valentinens. quantum se extendunt in regno, et alia parte nobis declaraverit 2000 1. t. ad- hereditatem perpetuam per nos et successores nostros habendas et percipiendas in baronia Portarum et in locis Alesti, Mansi Dei, Sucquantonis, Andusie et Andusenque cum juribus et pertinenciis et cum mero et mixto imperio et omnimoda juridictione alta et bassa, et ad tradendum possessio-
nem predictorum, et faciendum obligare nobis aut receptoribus aut deputatis à nobis iirmarios quibus essent predicta aut eorum aliqua iirmata, et ad supplcnduin si qua defticicnt, comissarios deputaverit venerabiles viros dominos B. de Montealto, archid.*Lod., dictorum doniinorum régis et ducis consiliarium et me R. de M. canonicum Parisiensein, secretariuni regium ;
• Confidentes de legalitate discreta virorum dilectorum nostrorum fidelium dominorum Guilli de Besignano, domini dicti loci, Pétri de Borgio, militum, et Fr. de Fred. de Palma, in utroque jure licenciati, eos et quemlibet eorum in solidum procuratores, thesaurarios, receptores et spéciales nostros nuncios constituimus et commitimus ad recipienduin et retinendum nostro nomine possessionem predictorum, recipienduni et stipulandum obligationes et provisiones et ypothecas iirmariorum, et quascumque alias pro securitate nostra et que pro predictis faciende incumbent, ad petendum et recipienduin omnia et singula euiolumenta predicta et pro ipsis agendum et deiïendendum, executiones faciendum prout nobis concessum est et fieri petendum, de receptis quitandum et pactum faciendum de alterius non petendo, et certa omnia et singula laciendum que horuin negociorum tam principaliter quam incidenter. . volentes, rogantes et requircntes dictos commissarios regios ut vobis aut alteri vestrum, in solidum nominis nostri reeipienti, tradant et expédiant possessionem et saysinam predictorum prout nobis assignata et declarata existunt, caque vobis faciant intègre respondere et Iirmarios obligare. Mandantes insuper omnibus et singulis nostris oflicialibus, faniiliaribus et subditis, in predictis nobis factis et faciendis assignationibus constitutis et constituendis quantum in premissis omnibus et singulis et dependenciis incidentibus etemergentibus ex eisdem, vobis et cuilibet vcstrum in solidum efficaciter... et intendant, ac vobis solvant etdelibrent intégra emolumenta predicta. Nos omnia et singula quai soluta, tradita et delibrata erunt per dictos firmarios aut ofticiales quoscumque in predictis constitutos vobis prefatis nostris rereptoribus et cuilibet vestrum in solidum ex nunc prout et tune prout ex nunc pro receptis haberemus, et de eis ipsos Iirmarios et alios officiales solventes teuore presentium absoluvimus... non intendontes... oblitrationibus per nos factis de émoluments rêve Poutis Avenion. et totius Senosc. Bell., Philippode Spinis, procuratori ejusdem, Rossu de Somaya. Lapo de Ruspo etBundanello Sciaburditi, niercatoribus, J{omane curie contentis in quodain publico instrumento recepto et confecto
per Humbertum Pilati... in merise julii, aliqualiter derogare, imo eas... volumus permanere. Daium Avenione, 2 augusti 1344, cum appensione nostri majoris sigilli.
Kt de predictis dicti domini commissarii regii et procurator Dalphinalis voluerunt et concesserunt ac petierunt per nie notariuni infrascriptum fieri Régi, Dalphino, consul i bus... un uni aut plura publica instrumenta. Acta fuerunt lut»c apud Alestum, dioc. Nem., in predicto Castro Alesti, tradito dicto domino Dalphino, in aula, prcsentibus honesto et religioso d° Bertrando de Gensiac, priore Alesti... magistro Guill. Tisserii. canonico Trecens.. , Paulo deFredulfis, Gerardo de Palma, Raceno? de S°- Romano, domicellis, Johanne de Grandivalle, dioces. Lugdun. et Perroto de S1 Quintino vocatis testibus... Et ego Guigo Frumenti, de Gratianopoli, publicus apostolica, imperiali domini Francorum régis et Dalphinali .. notarius. . .
Archives de l'hôtel de cille d'Alais, liasse IX, n° 9.
Permission accordée aux consuls de nommer des
capitaines du guet.
20 avril 1355.
Anno domini 1355 et vicesima die mensis aprilis... Noverint... que nobiiis vir Guillermus Glareti , domicellus, locumtenens domini vicarii A. pro magnifico et potenti viro domino Guillermo Rotgerii comité Bellifortis, vicecomiteque Motc et etiam m. et p. vir Bernardus Peleti, domicellus A... concesserunt... consulibus... licenciam et auctoritatem nominandi et eligendi hinc ad duodecim dies proximas sequentes de quolibet panno ville A, qualibet die, duos homines qui se nomment capitanei, qui.... habeant potestatem precipiendi hominibus de eorum pannis, nomine dictorum dominorum A. ut cum ipsis faciant qualibet nocte... per villam A. excubias cum armaturis pro custodiendo dictam villam A... Acta fuerunt hecA... in plathea dictorum dominorum A. , ante castrum Bernardi Peleti, in presentia Joh. de Crozeto, presbyteri, Gregorii Deodati, mercatoris, Guillermi Michaëlis, Bernardi Brugerii fusterii... Pons Heynaudi not.
Archives de l'hôtel de ville d'Alais, liasse 1, n° 17.
Attributions des capitaines du guet.
8 mai 1355.
Anno 1355 et die octava mensis maii, illustrissime...
Johanne... régnante, noverint universi... que imniinentibus periculis guerrarum ex inimicis Régis... pro tuitione ville Alesti et conseryatione ac dominorum ejusdem ac honoris Régis... venerabiles et discreti viri Philippus de F«îliniis, licenciatus in legibus, judex, Stephanus Fabri et Bertrandus Boni, vicarii curie dominorum A. concesserunt tenore hujus instrumenti discretis viris Petro Melzen, R. Troche, Johanni Bonaure et Bernardo de Alayraco, consulibus ville A. preseutibus, pro custodia dicte ville, possint excubias facere eo modo quo eis melius videbitur faciendum seu fieri facere... et pro excubiis faciendis, eisdem et ab eis deputandis arma portare, neenon que pro regimine dictarum excubiarum possint, singulis noctibus, duos homines pro capitaneis hominum dictam excubiam facientium, unacum vicariis predictis ant eorum altero eligere ; que qui dictas excubias facientes subsint dictis capitaneis, etsi servientes dicte curie in dictis excubiis fucrint. Quibus capitaneis dederunt dicti judex et vicarii plenariam potestatem quascumque penas imponere, nomine curie dictorum dominorum, rebellibus ; nec non et capere seu capi facere et incarcerari in carceribus dictorum dominorum A. quotiesoumque in premissis... delinquerent, seu alios quos suspectos eis videbitur de maleliciis, proditionibus ant aliis excessibus ; penas tamen que comitti in predictis contingent volunt dictis dominis applicari. Item concesserunt dictis consulibus que ipsi possint claudere et clausa tenere portalia dicte ville de nocte aut de die pro conservatione predicta prout melius et utilius eis videbitur necessarium et opportunum; quas concessiones dicti domini judex et vicarii voluerunt valere et vigorem habere usque ad proximum festum Nativitatis beati Joh. Baptiste, dumtaxat, protestantes dicti judex et vicarii que non intendunt dictis consulibus aliquam aliam juridictionemattribuere, seu libertatem auteonsuetudinem dare, nec que predicta in futurum possint trahi ad exemplum ; et vice versa dicti consules, ofïerentes se predicta eis concossa facere preut debebunt et eis fuerit possibile, fuerunt protestati que per predictuin non intendunt se astringere ad ali-
qua ad quaî de jure non tenerentur, nec per predicta non intendunt se aut dictam villani ad aliquain novam servitutem submittere... Judex, Vicarii, et magister Bernardusde Gadaneti, procurator dicti comitis... et dicti consules... requisiverunt instrumentum... Acta sunt in Alesto, in consistorio curie dominorum A., in presentia Poncii Catalani, Bertrandi Dalmassii, jurisperitorum, Guill. Fabri, baccalarii in decretis ac rectoris ecclesie de Bagamis, Phil. Bonimacipi, Joh. de Campoclauso, Bernardi de Asperellis, Bermondi Fabri... Et ego Petrus Gesari, notarius
Archives de l'hôtel de ville d'Alais, liasse I, n° 18 ; le rouleau contient plusieurs actes similaires à différentes dates.
Lettre du comte d'Armagnac résumant les votes de la dernière session des Etats de Languedoc (1).
Anno domini 135G et 16» die mensis novembris, domino Johanne... et magniftico et potenti viro domino comité Bellifortis et vicecomite Mote, ac etiam nobili et potenti viro domino Bernardo Peleti, milite, Alesti dominis existentibus, noverint universi que existentes et constituti apud Alestum et coram nobili viro Stephano Fabri, domicello, vicario A. prorn0. et p». \o, do. comité Bellifortis..., ac in presentia discreti viri magistri Symonisde Gornilione, notarii, commissarii deputati super impositione sex denar. turon. pro libra, provîdi viri Guill. Boni et Johannes de Campoclauso, consules ville Alesti nomine suo et aliorum coconsulum dicte ville... presentaverunt eisdem domino vicario et comissario quasdam patentes litteras nomine domini Senescalli B. et N. emanatas duobusque sigillis cere rubee sigillatas, quas petierunt legi per me notarium infrascriptum in presentia dictorum dominorum vicarii et comissarii,
(1) Les nouveaux éditeurs de l'histoire de Languedoc signalent l'existence d'une lettre analogue aux archives municipales d'Albi. Il est très probable qu'il doit y avoir quelques variantes avec celle que nous publions. Notre document indique en outre le mode de transmission de cette lettre aux consuls d'Alais et l'exécution par eux des ordres reçus.
et hiis lectis de contentis in eis sibi fleri publicum instrumentura, quarumquidem litterarum ténor talis est :
Petrus deCasetone, miles, dominusde Gordonio, magister in requestis hospicii... Régis, senescallus B» et N*, vicariis Alesti, et comissarii8 impositionis sex denariorum pro libra, per nos specialiter deputatis vel eorum locatenentibus, salutem. Litteras patentes magnifici et potentis viri domini eomitis Armaniaci, locumtenentis... Régis in partibus Occitanis suo sigillo proprio impendenti sigillatas nos récépissé noveritis sub hiis verbis :
» Johannes, cornes Armaniaci, Fezen. et Ruthen.. vicecomes » que Leomanie et Altivillaris ac locumtenens .. Régis in tota » lingua occitana, Senescallo B. et N. vel ejus locumtenenti » salutem. Gum de mandato nostro adjornati et congregati co- » ram nobis apud Tholosam, majores partes prelatorum, nobi- » lium et insignium communitatum dicte patrie occitane, de » et super quibusdam comodumetutilitatem dicti domini Régis » ac dicte patrie et provisione ac deffensione eisdem tangenti- » bus ? ad ipsarum requisitionem seu requestam ex certis causis » plura et di versa ordinavimus, concessimus de plenitudine 9 régie potestatis ad utilitatem et honorem dicti domini nostri » Régis ac patrie memorate, et inter cetera ordinavimus.... or- » dinamus et concedimus, attenta oblatione de 5000 glavis et » 5000 tam servientibus quam balisteriis, equitibus, pro secursu » guerre lingue occitane nobis nomine Régis facta, que impo- » sitio sex den. turon. pro libra de rébus vendendis mobilibus * tantum solvendorum, dudum concessa episcopo Nivernensi et » Johanni Chalamardi ad illa et quedam alia per majestatem » regiam destinatis, ex nunc in antea cesset et sit revocata, et » que quod inde levatum est vel fuerit restituatur et delibere- » tur villis et locis in quibus vel eorum territorio taies res ven- » dite fuerint, usibus et utilitatibus publicis eorum convertendi ; » que quinque sol. tur. pro focco ad numerum antiquum » per universitates locorum senescall. Garcas. et Bellic. genti- » bus régis dudum et ultimo concessi et levati pro sucursu » guerrarum, eu m pacto que de aguo pro focco dietîs episcopo » et J. Chalamardi pro dictis guerris roncesso deducerent (1), » juxta dictum pactuni deducantur et compensentur vel eis- » dem restituantur pro ij)sorum voluntate facienda ; revocavi- » musqué et relaxamus, revocamus <ît annularnus prohibitio- » nem factam de blado et aliis victualibus extra Regnum non
(1) Une mouillure rend la lecture de ces deux lignes très douteuse. Du reste, tout le document contient des fautes surprenantes.
» vehendis vel portandis, et impositionem octo vel sex floreno- » rum auri solvendorum pro quolibet centenario bladi extra » Kegnuin portandi vel vehendi, prout et quedam alia in litteris » aliis super hoc à nobis concessis et obtentis latius continen- » tur. Igitur ad instantiam consulura ville Alesti et locorum » vicarie dicti loci vobis et vestrum cuiiibet precipimus et man" » damus et si necesse fuerit comitendo quathenus quicquid de
• dicta impositione sex den. tur. prolibra et quiuque solidorum » turon, pro focco levât um receptum vel exhactum fuerit, totum » reddi solvi et restitui vel deduci brevi manu et indilate facia- » tis consulibus memorate ville et loci supradicti, medietate » eorum que in nundinis publicis levata fuerit dumtaxat ex- » cepta, quœ medietas in usibus et necessitatibus guerrarum 9 presentiura convertetur ; alia medietate pênes loca ipsarum » nu ml inarum rémanente ; thesaurario receptoribus levatoribus » emptoribus et firmariis predictis ad hoc per captioDem et ven- » ditionem bonorum suorum,.et personarum si necesse fuerit de-
• tentionem... viribus compellendo ; dictisque thesaurario, recept.
• emptor. firmar. et levatoribus, mandando quibus etiam nos » tenore presentum mandamus, ut predicta restituant, reddant, » vel deducant prout in debitis fiscalibus est fieri consuetum ; si » extent aliter de et super rébus mobilibus fisci eumdem com-
• pleant realiter, cumeffectu, nonobstantibus instrumentis con- > fectis seu receptis de venditionibus seu firmis impositionis » sex den. tur. pro libra predicta que tenore presentium et ex » causa et ex nostra certa scientia cassamus... et anullamus et
• precipimus cancellari ; nam si necesse fuerit, nos in ipsorum » cujus libet liberationem et compotum allocari volumus et » jubemus ; mandantes omnibus portuum magistris. visitato-
• ribus et custodibus et eorum locatenentibus ut omnes et sin- » gulos permittant dictum bladum et alia victualia extra re- » gnum vehi et portari libère et absque contradictione quac- 9 unique et solutione dictorum octo vel sex llorenorum auri » pro centenario bladi piedicti, provisoque ad inimicos tidei » sive regni Francie non portentur seu vehantur ; in omnibus » vero aliis et singulis predictis aliis litteris per nos concessis 9 prelatis, nobilibus et communitatibus dictarum senescallia- » rum de quibus liquebit prout uniqueque ipsarum communi- » tatum contenta in ipsis litteris concernunt et concernere » possunt, junctum vel divisum nullathenus impediant, vel im- » pedire à quocumque pennittatur, ymo auxilium et juvamen » cum effectu prebeant duni pro quolibet ipsarum communita- 9 tum fueruntrcquisiti, appelationibus, recusationibus, oppres-
» 8ionibus, exceptionibus et subterfugiis ac litteris in contra- » rium subreptice impetratis seu etiam impetrandis nonobstan- » tibus quibuscumque. Datum Tholose 27 octobre 1856. Per » (lomiaum loeumtementem inconsilio Steph. Brun. »
Quarum litteraruni virtute et auctoritate vobis et vestrum cuilibet prout ad vos pertinuerit precipimus et mandamus quathenus omnia et singula in predictis litteris contenta faciatis, eompleatis et... de puncto in punctum, ea que faeiatis inviolabiliter teneri et observari juxta di et arum litterarum... atque formam, audito prius compoto legitimo a dictis firmariis de levatis ex impositione predicta in vestra presencia et consulum dicti loci ac aliorum proborum virorum qui in dicto compoto voluerint interesse... Datum Nemausi 12 novembr. 1356. Registrata et collatio facta...
Quibus quidem litteris exhibitis atque lectis in presentia dictorum dominorum Vicarii et Gomissarii, dicti domini Consules nominibus quibus supra dixerunt se citare fecisse ad presentem diem et horam tertiam Johannem Morlani levatorem et receptorem deputatum ad levandum dictam impositionem, videlicet 6 d.t. pro libra, necnon et Georgium Almeracii et Johannem Gauterii, aliter Rosseti de Alesto, et Guill. Jacobi de Vicenobrio, arrendatores impositionis predicte videlicet 6 d.t pro libra.
Ex altéra vero parte comparuerunt prenominati levator et arrendatores impositionis predicte, et dicti consules nominibus quibus supra petierunt et requisiverunt per dictos dominos vicarios et comissarios inhibi et deffendi dictis levatoribus et arrendatoribus ne abinde in antea dictam impositionem, videlicet sex den. tur. pro libra, accipere, levare nec percipere audeant nec présumant juxta tenorem dictarum litterarum et mandati... Gomitis Armaniaci... ac etiam senescalli, et que reddant bonum computum et légale de levatis et perceptis per eosdem vel eorum alterum de impositione predicta... coram ipsis dominis vicariis et comissario ac ipsorum consulum et aliorum proborum virorum qui in dictis computis interesse voluerunt. Et dicti domini vicarius et comissarius, visis et auditis dictis litteris et contentis ineisdem obtuleruntse fore parati, ipsis receptiscum reverentia qua decet, contenta in dictis litteris adimplere...Acta fuerunt hœc Alesti ante curiam dicte ville. Testes fuerunt Bertrand Dalmacii, jurisperitus, Rwm»m Troche, Jacobus Talaboy, Guill. de Gardies, Steph. de Bosco et plures alii. Et EgoJoh. de Penitentia, notarius dictorum dominorum Alesti...
Archives de l'hôtel de ville d'Alais, liasse XIII, n» 2.
positions sur le vin et le pain votées par le Conseil
municipal d'Alais.
nno domini •
xposito per dictos consules dictis consiliariis et universitati villa Alesti est maie clausa mûris, fortaliciis et vallatis, et iommuni riulla est pecunia unde reparari posait vel edificari, tanta {sic) paupertate hominum dicte ville et aliis negotiis rgentibus nesciunt unde predicta reparatio et edificatio fieri jit ut tute habitare in dicta villa possint et resistere inimiet habitis pluribus colloquiis dicti consules unacum dictis siliariis dicte universitatis consentierunt et voluerunt que i consules seu eorum alter impetret de gratia speciali a doo comité Pictavensi, filio et locumtenenti... Régis, que menî ville Alesti ad quas vinum minuti venditur usque ad mon exclusive minuantur de sexta parte, que sexta pars con- ;i debeat in reparationem dictorum murorum et fossatorum, ltra que de quolibet sestario bladi seuquintali farine cujusîque bladi seu generis bladi que molta reperiretur in dicto > vel portabitur aut.... in eodem pro ibi utendo, consuîdo vel vendendo per quoscumque, dominus dicte farine sex arios turonenses solvere teneatur vel minus pro rata bladi farinae...
rchives de l'hôtel de ville d'Alaii, liasse XV, n« 27. — Les noms conseillers figurent aux listes imprimées plus loin.
Nomination de la commission cadastrale.
nno Domini 1356 et ultima die mensis januari, Johan- . noverint... que convocato consilio dominorum consul um sti, in domo consulatus dicte ville noviter acquisila, ad um campane, prout est moris, ...consules discreti viri Berîdus Boni, Symon Gobi, burgenses, Johannes Meleti, camp- , Bernardus de Arbussio, dicti consules attendentes juxta et
secundum usum dictorum consulatus et ville, de triennio in trienniuin extimationeni facere fieri in dicta v. A., omnium honorum hominum istius ville A.; qui quidem domini consules voluerunt et concesserunt, habito in ter se consilio que de dictis bonis extimatio noviter fiât in dicta villa juxta ordinationes éditas. Per sortem fuerunt ad prodicta bona extimanda electi ; Joliannes Sartoris, Me P. Cezarii, notarius, Bernardus de Alayraco, Joh. Vallati, Raymundus Buxerii et Franciscus Brugerii qui juraverunt in presentia consulum et consiliariorum... super sancta quatuor Dei Evangelia... dictam extimationem... facere ad valorem muthonis auri eugni domini Johannis régis Francie valentis in isto presenti regno Francie triginta solidos turonenses , attamen non attendendo affînitatem , parentelas, officia, vicinitates, odia , rancuras vel amicitias et que . . omnia pensabunt et cogitabunt in omnibus et per omnia. De quibus omnibus universis et singulis... petierunt, instrumentum... Acta fuerunt hec Alesti in dicta domo dicti consulatus. Testes ad premissa fuerunt vocati et rogati dominus Bertrandus Dalmassii, jurisperitus, Philip. Bonimacipi burgensis, Joh. de Gessos, Egidius Gabrayreti, et ego Symon de Gornilione.
Archives de l'hôtel de ville d'Alais, liasse XI, n« 8. Je suppose que les mots commission cadastrale n'induiront personne en erreur.
Nominations de vice-viguiers par les seigneurs d'Alais.
22 juin 13f>7.
A. — Guillelmus, cornes Bellifortis et vicecomes Mote, dominusque Alesti et Alestensis , dilecto et fideli nostro Pbilippo Bonimacipi, burgensi Alesti, salutem et dilectionem.
Gertilicati de vostra legalitate, probitate et discretione vicegerentem vicariat nostrw Alesti vos constituimus per présentes quotiescumque vicarium nostrum predictum à curia nostra abesse contingent et nostre placuerit voluntati, recepto à vobis juramento que bonus et fidelis nobis eritis et in predicto officio bene et iideliter vos habebitis, et ut in talibus prestare consueto, dantes tenore presentium in mandato omnibus nobis subditis, non subditos rogantes, ut vobis in Mis que ad dictuin officium pertinere noscuntur efiicaeiter pareant et intendant in quorum testimonium sigiilum nostrum proprium hiis presentibus fecimus appendi. Datum Alesti die vicesima secunda menais junii anno domini 1357.
B. — Bernardus Peleti, miles, A. dominus. dilecto et fideli nostro Adhemari Berengarii, domicello. salutem etdilectionem.
Gertificati de vostra legalitate, probitate et discretione vicegerentem vicari»? nostrre A. vos constituimus per présentes quamdiu et quotiescumque vicarium nostrum predictum a curia nostra abe9se continrent et nostre placuerit voluntati, reeepto a vobis juramento que bonus et fidelis nobis eritis et in predicto officio bene et fideliter vos habebitis et alia in talibus prestari consueto, dantes tenore presentum in mandato omnibus nobis subditis, non subditos rogantes, ut vobis in hiis que ad rlictum oflicium pertinere noscuntur efticaciter pareant et intendant ; in quorum testimonium sigilluni nostrum proprium hiis presentibus fecimus appendi. Datum Alesti, 22 junii 1357.
N. B. — Ces deux nominations sont insérées dans l'acte du 18 juillet 1360, portant organisation de la patrouille.
Archives de l'hôtel de ville d'Alais, liasse I, n° 18.
Désaveu de ce qu'a fait à Béziers en mars 1357
le député Alaisien.
10 août 1357.
Anno domini 1357 et die décima mensis augusti, Johanne... noverint... que convocatis et congregatis consiliariis dominorum consulum A. ad sonum campane ut moris est
de voluntate ipsorum dictus Bernardus de Arbussio comparait prima die martii proxime lapsa, in loco de Bitteris, coram magniûco et potenti viro domino comité Armanhaci locumtenenti... Régis, seu ab eodeputato, pro quibusdam ad que dicti consules dicta die fuerunt vocati, cui Bernardo de Arbussio certam potestatem dederant contentam in quoddam instrumento reeepto manu mei notarii sub anno domini 1350 (1357) et die vicesima quinta mensis februarii.
Dubi tantes dictum B. de Arbussio ad alia consentisse quam haberet protestatem que eisdem noluit revclare, et cuin intellexerunt que dictus B. de Arbussio per dictum locumtenentem vel ab eo missos fuit deputatus commissarius ad disquirandum certa loca, pro quibusdam secretis, inter dictum B. de Arbussio et dictum dominum Comitem seu ab eo deputatos conventis,
que idem Bernardus dictis suis coconsulibus, consiiiariis et universitati revelare récusa vit, datum que esset dictis cocon • sulibus ad intelligendum que dictus B. Arb. coconsul certa die in Albia comparere debebat corain dicto Comité vel ab eo deputatis super dictis impresiis inter eos secrète factis. dicti Bertrandus Boni, Symon Gobi pro se et Johane Meleti eorum coconsule, etalii consiliarii... quaecumque acta et gesta ac concessa per dictum B. de Arbussio contra tenorem potestatis sibi date contenta (sic) in instrumento supra designato rata non habent nec habere volunt, imo revocant et pro nul lis haberi volunt, nec non et commissiones per dictum B. receptas ; ymo inhibuerunt eidem presenti, in quantum de jure est eis licitum, que ut consul dicte ville nullam commissionem recipiat vel aliqua recepta utatur, nec dicta die assignata in dicto loco de Albia aliquem actum exerceat vel consentiat dampnosos {sic) dicte universitati : quod si faciat ipsos gratos non habent, imo nunc ut ex tune revocant et pro revocatis habere volunt ; quibus omnibus dictus B de Arbussio consentiit... Acta fuerunt hec in Alesto in domo dicti consulatus...
N. B. — Le mandat du député Alaisien en date du 25 février 1356 (1357) est aux archives municipales, liasse III n° 7 ; le comte d'Armagnac avait convoqué les Etats à Béziers ad audiendum computa receptarum capagii et pro quibusdam aliis ; on avait prévenu, en le nommant, B. d'Arbousse de se méfier de ces quibusdam aliis.
Archives de l'hôtel de ville d'Alais, liass.6 III, n° 8.
Lettre du sénéchal et délibération du conseil municipal sur un don à faire au Roi prisonnier.
7 et 10 octobre 1358
Anno domini 1358 et die décima mensis octobris... Johanne... Noverint... que congregato consilio universitati s ville A. ad sonum campane... per Raymundum Troche, Bernardum de Asperellis, Bernardum Donadei et Bernardum Juliani consules A., prefatus R. T. tradidit mini, notario infrascripto, et coram omnibus consiiiariis qui erant in dicta domo, ad legendum quasdam patentes litteras à tergo ipsarum sigillatas ex parte domini Senescalli B. et N., que dicto Raymundo Troche dirigebantur quarum litterarum ténor talis est :
« Johannes Bernerii, miles, consiliarius et magister in requestis hospicii... Régis.., R. T. salutera. Cum in acordo seu ohlatione facta, apud Tholosam, per gentes senescallie Bellicadri, usque ad summam 70000 mutonum auri solvendorum per universitates villaruui et locorum senescallie B. pro expeditione doraini nostri Régis, inter cetera prolocuta fuerit ut certi imbaxatores pro parte comrnunitatum sen. Bellicadri versus partes Anglie, ubi dominus noster rex extitit vel detinetur, mitterentur pro visitando Regem, certaque munera sibi dando et solutione facienda de dictis 70000 mutonibus auri et alia que circa predicta necessaria fuerint seu etiam opportuna, et per imbaxatores ipsos nomine omnium uuiversitatum dicte senescallie certa dona et insennia darentur domino nostro Régi ; post modum que plures universitates dicte senescallie, volentes tractatum predictum, prout convenit, producere ad effectum, nos seu predecessorem nostrum instanterrequi si vissent ut, ad quarlam diem octobris jam lapsam, apud Nemausum, citari facerent consules, syndicos seu procuratores locorum senescallie predicte ad providendum de imbaxatoribus, quot, quales et qui mitterentur versus partem Anglie, et cum quibus expensis, et qualia essent munera sive dona que gratiose facerent Régi, in dicta ejus visitatione, et que dicta die quibus (lj veniet paratus pecunia pro parte qualibet contingente juxta prelocutionem inter eos aliter factam versus partes Tholose vel Bitteris, et cum intimatione que nisi venirent dicta die apud Nemausum, per illos qui ibidem présentes essent fieret provisio imbaxatorum et taxatio pro quota quamlibet dictarum universitatum tangente. Qua die consules Montispessulani, consules Nemausi, Bellicadri, Usetie, Aquarum-mortuarum, Lunelli, Sumidrii... Salvii et Alesti, Andusie, Balneorum, Ruppismaure, Anicii, Gaballitani, et plurium aliorum locorum notabilium vicariarum et baylivarum ejusdem senescallie, comparuerunt et de nostris licencia et voluntate pro explicandis predictis se congregaverunt in Nemauso, in certo loco per nos eis assignato, et finaliter contumacia absentium non obstante, eligerunt eorum imbaxatores ad eumdum in Angliam et super provisione expensarum eorumdem et de do no seu servicio per dictos imbaxatores faciendo Régi ordinaverunt, et partem quamlibet dicta-
(1) Remarquons quibus veniet pour quisque veniat et plus haut facerent pour faceremus ; et plus loin compellando pour compellendo ; quatinus etc. etc.
him universitatum contingentera taxaverunt, prout in rotuloper ipsos dictorum universitatum comparentium nobis tradito et quem vobis mittiraus continetur, et vos R. T. pro receptore in vicaria Ale9ti, Alestensis, et pro co m pe 11 and o rebelles ad vobis solvendam partem quamlibet dictarum universitatum contingentera de dicta villa et vicaria, et pecuniam per vos levandam seu deputandum a vobis portandam, apud Montispessulianum, Johanni de Gruce, generali receptori dicte pecunie, per dictas universitates et electo de communi consensu ipsarum universitatum, elegerunt. Idcirco ad requi si tionem ipsarum communitatum vobis precipimus, comittimus et mandamus quatinus cuilibet ex universitate dicte vicarie inter ceteris visis presentibus et absque dilatione quacumque ut partem quamlibet contingentera de qua ipsos certiflicetis, vobis, apud Alestum, apportent ut per vos portari possit apud M., dicto Johanni de Gruce, et inde tradi valeat imbaxatoribus ad predicta electis juxta ordinationem factam per universitates predictas, et si, facta notificatione predicta, négligentes fuerint vel plus debitum solvere distulerint, eosdera per captionem, venditionem et explectationem bonorum suorum et aliter, prout de debitis regiis est fieri consuetum, corapellatis. Nolumus tamen, imo expresse prohibemus que vos pro vestro labore nihil aliud recipiatis, nisi solum duodecim denarios pro qualibet apodixa cum sigillo vestro ; et pro portando dictam pecuniam per vos sic levandam, solum et dumtaxat recipiatis, pro qualibet die, inter omnes, unum florenum computando de loco vestro pro eundo, stando et redeundo de M. ; et servientem si per vos mittere contingeret faciatis cum moderato salario,... taliter que de vobis nec de ipsis, prout sepissime audivimus, querelam minime audiamus; quod si fieret, vos taliter puniremus que sit ceteris in exemplum ; non intendentes propter hoc que solutio seu pars solutionis pecunie de dictis 70.000 mutonibus auri cuilibet imposita juxta mandatum dicti Johannis de Gruce in aliquo retardetur, imo de die in diera acceleretur ut portari possit in Angliam seu cambium fieri pro expeditione predicta d. n. Régis sine defTectu quocumque, nam aliter dampnum irreparabile, quod Deus advertat, exinde sequi posset, mandantes vicario A., ceterisque justiciariis vel eorum locatenentibus et servientibus et aliis quibuscuinque nobis subditis ut vobis in premissis et ea tangentihus pareant efticaciter et intendent. Datum Nemausi 7 octobr. 1358. »
Quibus loctis et per dictum R. Troche dictis consiliariis présentais, preffati consules requisiverunt Bertrandum Boni et
omnes alios consiliarios qui erant in dicta domo, que virtute cujusdam rotuli sibi missi continentis cotam sive partem pertinentem universitati dicte ville, scilicet 62 florenorum auri, quatuor grossorum et très quartos alterius grossi, que sibi dictis consulibus tradant pro faciendo contenta in dictis litteris ; aliter dictus R. T. fuit protestatus contra bona consiliariorum et universitatis dicte ville. Et dictus Bertrandus Boni et omnes alii consiliarii dicte ville qui erant in dicta domo dixerunt et respondiderunt que dicti consules fecerunt dictam ûnantiam sine consensu et auctoritate ipsorum consiliariorum et universitatis dicte ville et eis non vocatis ; et ipsi consules non possunt facere aliquam finantiam nisi potestas fuerit primitus sibi attributa ; et si contingat dictam universitatem dictam suraraam solvere, dixerunt que dicti consules habent satis pecuniam de qua possunt dictam summam solvere, tradere et deliberare ; et dicti consules dixerunt que ipsi non habent pecuniam de qua possint dictam summam solvere...; et si dicti consiliarii volunt audire eorum computa. dicti consules sunt parati dictis consiliariis reddere si ea volunt audire ; de quibus omnibus universis et singulis supradictis tam dicti consiliarii que dicti consules petierunt sibi lieri publicum instrumentum per me notarium infrascriptum. Acta fuerunt hec in A. in domo dicti consulatus.
Archives de l'hôtel de ville d'Alais, liasse III, n- 9.
Délibération sur le traité d'alliance entre la France
et le Danemark.
14 août 1359.
Anno Domini 1359 et quarta décima die mensis Augusti, domino Johanne... Noverint universi que convocato consilio consulum universitatis ville A..., et certificati que dicti consules erant citati ut -comparèrent, in loco de Bitteris, coram honorabilibus vins dominis Guillermo de Marenchiis, et Alexandro Aurifabri, magistri requestarum hospicii... Régis F. et deputatis ad intimandum et finandum super consideratione (sic) facta inter dominum ducem Normandie regentem regnum Francie et dominum regem Dacie et Nonemarche, dicti consiliarii dederunt plenariam potestatem dictis consulibus et eorum cuilibet finandi et concordandi juxta et secundum que alie communitates senescallie B. finabunt et concordabunt...
Archives de l'hôtel de ville d'Alais, liasse III, n° 10.
Organisation du guet.
A. — Anno domini 1360 et die octava menais julii, Jolianne dei gratia rege... et magnilico et potenti viro domino Guill. comiti Bellifortis et vicecomiti Mo te, ac etiam nobili et potenti viro domino Bernardo Peleti uiiliti, A. domini s existentibus, noverint universi que existeutes et personaliter constituti in consistorio curie communia dominorum A., coram provido viro Philippo Bonimacipi, burgensi Alesti, vicegerenti dictam vicariam A. pro dicto dominu comité, de cujus vicegerentia constat per quasdem patentes litteras (voir acte du 22 juin 1357) et nobili Michaele de Bocoyrano, domicello, vicario Alesti pro dicto domino B. Pelet, videlicet Petrus Melzen, Simon Gobi, Bertrandus Fabri, Johannes de Sancto Privato, consul es... exposuerunt eisdem quo propter pericula yminentia guerrarum, latronum et omicidarum qui cotidie patriam discurrunt, unacum eorum consiliariis, constituerunt et deputaverunt certos capitaneos ad custodiam dicte ville et ad faciendum excubias nocte et die et cum predictam executionem demandari non possint absque voluntate et licencia dictorum dominorum vicegerentis et vicarii, supplicaveruntdicti consules eisdem vicegerenti et vicario ut predicta impune eisdem posse facere concédant ac eisdem de gratia ta m en speciali predicta faciendi licentiam et potestatem prestent usque ad certum tempus de quo eisdem dominis videbitur faciendum ; concedantque que dicti capitanei possent mulctareet pœnas indicere quibuscumquepersonis nomine dictorum dominorum ; et dictis capitaneis quilibet hobedire teneatur ; pœnas autem quas imponent converti possint in potibus vel aliis illis qui dictas excubias facient et laborabunt faciendis.
Kt dicti domini V. g. et V., visa et audita... requesta... concesserunt gratiose dictis consulibus ibidem presentibus que per c.ipitaneos de quibus in dicta requesta habetur mentio possint facere excubias cum armis pro defïensionne et custodia dicte ville, auctoiïtate dominorum V. g. et V. et eadem auctoritate possint penas et muletas indicere, et ulterius concesserunt que taie pêne, per ipsos imponende, in casu quo comiterentur, applicentur singule, usque ad summam quinque solidorum turon. duintaxat, ad arbitrium et dispositionem dictorum con-
sulum et capitaneorum dictas penas indicentium, in utilitate illorum qui vigilabunt dictas excubias faciendo et aliter prout eisdem videbitur faciendum ; si vero taies pêne comisse summam 5 sol. tur. excédèrent supradictam, applicentur dominis supradictis et curiœ eorum, de preniissa auctoritate concesserunt, ab hodierna die usque ad primom instans festura circumcisionis Doinini, cum conditione tamenqui dicti capitanei prestentante omnia juramentum corporaliter in manibus ipsorum vicariorum que boni et fidèles erunt dictis dominis et etiam habitatoribus ville A., et que bene et fideliter se habebunt in ofïicio dicti capitaneatus, et omnia alia facient que eis et eorum officio facienda incumbent, et cum protestatione etiam que per aliqua supra et infrascripta non intendunt se seu dictos dominos suos obligare tacite vel expresse ad facicndam similem concessionem in futurum, nisi quathenus de jure et ratione essent astricti, et vice versa dicti consules fuerunt protestati que predicta in futurum non possint trahi in exemplum, itaque ad cosimilia facienda non possint compelli. Deinde presentaverunt in capitaneos :
1* Pro panno de Roqua, Petrum de Alzono et Petrum de Sendras ; 2<> pro panno de Escurgacha, Johe™ Sartorem et Guill. de Gardiis ; 3° pro panno de Mercato, Raimundum de Santiiaco et magistrum Stephanum Dalmassi, sirurgicum ; 4« pro panno fabi%ariarum, R. de Borbonis (R. de Barion), cultellerium et Johannem de Verno, fabrum ; 5° pro panno de Ponte, Bernardum de Arbussio, lapicidem, et Guill. de Blaqueria ; 6* pro panno Sancti Vincentis, Bertrandum Augerii et Joh. Sabaterii; 1* pro panno de Areis, Me Bernardum Capulli, notarium, et Bernardum Bonerii.
... Acta in dicta curia, in presentia magistri Jacobi Garini, notarii, Johanis de Montiliis, cultellerii Alesti, et mei Pétri Adhemari, Pierre Gaussandi, barbitonsoris, Johannis de Panarda, clerici.
N. B. — A la suite se trouvent les prestations de serment de ces capitaines sur les Saints Evangiles (3 et 10 juillet) ; on remarquera que le 9, jeudi, c'est le lieut. de viguier baronial Adhemar Berenger qui remplace Michel Bocoiran, viguier de Pclet, mais le 10, vendredi, Bocoiran est de nouveau présent.
B. — Le 28 décembre 1360, il y a une nouvelle requête présentée par les consuls ; la situation est toujours si tnauvaise que les représentants des Seigneurs accordent aux consuls la
permission d'avoir des capitaines et de faire le guet jusqu'à la Pentecôte Î361 ; de plus P. d'Alzon et G. de Gardies sont remplacés par Bermond Fabre et Bertrand Ray s. Voici quelques extraits de la pièce :
Que cum propter pericula imminentia guerrarum et inimicorum qui senescalliam Bellicadri subintraverimt et de die in diem dictam senesc. et présentera patriam cum armis destruerunt, ipsi do mi ai consules certo8 capitaneos ad faciendum excubias pro tuitione et deffensione dicte ville elegerunt et deputaverunt, cum permissione vicarium , usque ad festum circumcisionis domini, et que dicti capitanei possent mu 1 tare et penas nomine dictorum dominorum Alesti iudicere seu imponere, et que dictis capitaneis quilibet hobedire teneretur, et que penas quas imponerent in casu quo comitterentur usque ad summam 5 sol. t. applicarent in utilitate illorum qui vigilarent dictas excubias faciendo juxta dispositionem et arbitrium consulum et capitaneorum, et que pêne excedentes summam 5 sol, cum dictis dominis Alesti applicarentur, et que dicti capitanei ante omnia juramentum près tarent de bene et ûdeliter se habendo in dicto oflicio et aliter prout quodam publico instrumento recepto per me (8 juillet 13G0) plenius continentur... et dicta dies circumcisionis sit proxime ventura, et inimici qui dictam senescalliam subintraverunt in tantum dictam senescalliam ac presentem patriam dampnificant, et ea propter dictus locus non minus indigeat custodia, supplicaverunt eosdem ut dictam licentiam prolongarent usque ad proximum instans festum Penthecostes Domini, addito tamen que si aliqui ex dictis capitaneis eisdem dominis consulibus ingrati ant inutiles ac inhabiles essent ad dictum oflicium exercendum, que dicti consules qui nunc sunt aut qui pro tempore fuerunt, possint eosdem destituere et aiios loco ipsorum de novo instituere, et dicti domini vicegerens et vicarius, audita supplicatione predicta, de speciali gratia... consulibus... dederunt et concesserunt licenciant... facere... excubias cum armis.
Et iidem concedunt consulibus que possent eligere et deputare custodes ad videndum si bene vigilabunt deputandi ad faciendum dictas excubias, habito tamen juramento à dictis custodibus antequam dicto utautur officio.
Acta fuerunt in curia dom., in presentia B. Dalmassi, jurisperiti, Jacobi Garini, notarii, Bremundi Valcroze, Johannis Fabri, campsoris A.