VIU
Périgueux. 1330^ 16 novembre.
Modifiçalions apportées au traité d'union de 1840.
Arch. mun. de Périgueux, AA 34, original (1).
Noverint universi et singuli présentes lilteras seu presens instrumentum publicum inspecturi, visuri ac eciam audituri, quod, anno Domini millesimo CCG^ tricesimo, die veneris post festum beati Martini yemalis, in domo Fratrum Minorum de Petragoris, régnante serenissimo principe domino Dei gracia Franco rum rege, in [presentia] mei notarii et testium subscriptorum, ad hoc specialiler vocatorum et rogatorum, personaliler conslitutis vcnerabili et discrète viro magistro Guillelmo de Buicia, jurisperilo, majore, Raymundo Giraudo, Arnaldo Derodes, Raymundo Bruni, Gerardo de Borno, Helia Giraudo, Bcrnardo de Cavomonte, habilaloribus Ville Podii, Guillelmo Comité et Gerardo Jaffeti, habitatoribus Civitatis Petragoricensis, consulibus ipsarum Ville et Civitatis Petragoricensium, ex una parte, et discreto viro magistro Iterio de Castaneto, jurisperito, Iterio Ghatuelli, Petro do Capella, Hugone de Peroin, Arnaldo Boeti, Rampnulpho de Bodi, Raymundo de Bulhfarina, Stéphane de Madur, Helia de Barnabe, Helia de Malfre, Helia Gelât de Codeito, magistro Helia Chavanlona, Iterio de Pascaut, Stéphane Binneli, Johanne de Meloya, Bernardo de Vicino, Bernarde de Ramberto, Helia Gelali fîlio quondam Guillelmi, Petro Juliani, Boneto, domine Helia de Pelragoris, arcliidiacoiio majore Petragoricensi, magistro Raymundo de Crelbolo, jurisperito, Helia Ferolii, Petro Lacrepta et Petro Rampnulphi, domicellis, Pelro de Podio Maurandi, Helia de Charniers, Raymundo Lapent, Gerardo Chapdemalh, Petro Buola, Johanne del Pontelh, Gerardo de Barbi, Helia de Bodi, Petro de Bodi, Pelro de Fonte, Petro de Risse, Bernardo de Salvanh, Petro Dadier, Bernardo Tranco,
(1) L'acte présente quelques lacunes.
Guillelmo Salamoins, Petro de Risso junîore, Helia de La bordaria, Stéphane Ghorlbe, Raymundo Palhet, Guilielmo Fayardi, Iterio Piaazel, Ge^ rardo de Furao, Gerardo de Faydit, Petro Buconis, Guido Pabri, Guilielmo de Riyalat, Guilielmo Salamoius seniore, Bernardo de Barno, Petro del Fayet juniore, Petro Trapassier seniore, Helia Bonistruli, Helia de Bosco, Johanne Angerti, Ademaro Izalbert, Guilielmo Dauros juniore, Bernardo de Maurant, Petro del Fayet seniore, Guilielmo Royo, Gerardo Gendre, Petro de Montaut, Helia Pinel, Petro Trapassier juniore, Guilielmo Dauros seniore, Iterio Johannis, Petro de Besseda, Guidone Lofonner, Iterio del Jairit, Petro de Bomo, Helia de Leychala, Aymerico de Bosco, Guilielmo de Brolio, Petro Yido, Guilielmo Escharnit et Petro del Jairit, habitatoribus Givitatis Petragoricensis predicte, ex parte altéra, dicte partes et earum quelibet gratia et sponte dizerunt et asseruerunt et palam et publice confessse sunt olim quamdam unionem, pacem et compositionem factam fuisse inter habitatores Ville et Givitatis predictarum in hune modum :
(Suit le texte du traité d*union de 1240.)
Item dixerunt et asseruenmt ipse partes et earum quelibet, a tempore unionis et composicionis predictarum citra, distentionem, discordiam et questionis materiam fore subortas inter rectores et habitatores Ville et Gi« vitatis predictarum, de et super eo quod rectores et habitatores dicte Ville dicebant et asserebant quod cives non servabant unionem et composicionem predictas, imroo mensuris aduUeris et non signatis utebantur, et aliis mensuris utebantur quam mensuris statutis et signatis in Villa predicta, et alias dictam unionem et compositionem servare contradicebant infringendo eandem indebile et injuste, prout [dicebant] rectores et habitatores dicte Ville, dictis civibus contrarium asserenlibus. Demum ipse partes volentes, ut dixerunt, pacem et concordiam ac transquilitatem inter se habere et fovere, et omnem viam, materiam et occasionem odii, rancoris et discordie evitare et totaliter exstirpare, ad amicabilem et finalem composicionem venerunt in hune modum :
Videlicet quod ipsi major et consules ac habitatores Ville et Givitatis predictarum et eorum quilibet, pro se et suis successoribus et aliis habitaloribus Ville et Givitatis predictarum, ralifficaverunt, aprobaverunt et expresse omologaverunt unionem et composicionem suprascriptas et omnia et singula contenta in eisdem cum moderatione inscripta, videlicet quod habitatores Givitatis predicte servabunt et tenebunt et servare et tenere tenebuntur consuetudines lej^itimas seu non iniquas dicte Ville, et quod, in creacione majoriset consuliim, veulent juraluri in consulatu annuatim majori et consulibus eleclis vel consulibus, nisi esset major, quindecim de
habitatoribus dicte Civitalis, nominandi per ipsos majorera et consules aut consules tanlum, majore non exstanle, et quod alii habitalorw dicte Civitatis jurabunt et jurare tenebuntur ad portam Civitalis vocatam de Petragoris coram duobus consulibus, quorum consulum unus erit de Villa habi- Ulor et alius de Givitate ; et, nisi ipsi habitatorcs dicte Givitatis jurare voluerint ad dictam portam coram dictis duobus consulibus, die super hoc assignanda, quod ipsi habilatores teneantur venire ad dictum coosulatum juraturi majori et consulibus prediclis, et quod ad hoc, quolibet anno et quociens defficerent, possint per ipsos majorera et consules vel consules, majore non existente, ipsi compelli.
Item, circa quinlura arliculum dicte composicionis et unionis, est sic moderatum et declaratum quod ad omnia vocentur consules habilatores dicte Givitatis vel unus ipsorum, et quod cuslos carceris et clavium juret in communi majori et consulibus dictarum Tille et Givitatis, el quod bona fide servelur et quod major et consules predicti hoc jurent expresse in sua creacione et quod alias factura non valeat.
Item, octavus articulus non aprobatur nec reprobatur.
Circa undecimum articulum, sic est moderatum quod mercatum tenebitur in Villa vel alibi, ubi majori et consulibus videbitur cxpedire.
Item, quintus decimus articulus sic moderatur videiicel quod diclo sigillo universitatis nichil sigillabitur, quod habilatores dicte Civitalis obliget in extraordinariis et in solulis, nisi ipsis consulibus Civitalis habitatoribus vel eorum altero evocatis, vel uno ipsorum alio absente, vel arabobus absentibus, vocatis duobus probis viris de Civitate.
Sextus decimus stet sicul stat, nec tollilur nec aprobatur.
Item, vicesimus prinius non aprobatur nec reprobatur, sed viginti libre renduales, de quibus in diclo articulo fitmentio, solvantur prout solvicon* sueverunt .
Girca vicesimum secundum arliculum, sic fuit moderatum quod fient collecte, dura opus fuerit, pro communibus negociis communitatis in Villa et Civitate, juxla numerum et quanlitatcm facultatum, ad arbitrium majoris et consulum vel consulum, majore non exstante, vel deputatorum sea deputandorum ab eis qui jurabunt quod fideliler se habebunt, sic quod consules Civitalis vocentur specialiter in lallia Civitalis.
Item, vicesimus quintus articulus sic moderatur videiicel quod fortaliciis et aliis fiai per majorera el consules, prout justura fuerit el secundum qualité tem faclorum, el porte claudenturet aperientur nomine el mandato eorum, prout necesse et utile vel expediens videbitur communitali.
Item, circa deciraum septimum articulura sic moderatur quod erunt equales mensure bladi et vini et olei et signabuntur in Villa, et per consules Civitalis, auclorilate majoris el consulum, tradentur, el emolumenlum erit Civitalis.
Item, quod una de Civitate mensura aleabitur per aleatorem Ville, et consules habilatores Givitatis ad formam et modum illius aleabunt alias legaliter et signabuntur sic aleate omnes in Villa, et pro signo nichil solvelup.
Item, servientes omnes habebunt vestes similes et de eodem panno, tam ille qui manet la Civitate quam alii.
Item, quod si, unquam, futuris temporibus, contingeret distentionem, discordiam, debalum aut controversiam nasci vel oriri super aliquibus punctis coropositionis et unionis hujusmodi aut aliis quibuscumque inter rectores seu babitatores Ville et Givitatis predictarura, quod major et consules vel consules, majore non exstante, qui pro tempore l'uerint Ville et Givitatis predictaram, cognoscant, statuant et ordinent, cognoscere, statuere et ordinare possint et valeant, tanquam superîores et domini eorum et habentes jurisdictionem ^mnimodam in Villa et Ci vitate predictis.
Item, fuit actum expresse per et inter dictas partes quod pars dictorum omnium omnia et singula supradicta facîat per alios cives singularitcr et nominatim, presertim illos qui alias fuerint, causas inter dictas partes prosecuti, ratifQcari et confirmari et super hoc litteras sufficienter dari et concedi.
Item, fuit actum per et inter dictas partes quod omnes rancores, dislentiones, odia, cause, liles, discordie et expense quas et que una pars habebat et habere poterat usque ad diem hodiernam contra alleram, sint quitta bine inde penitus et remisse, ipseque partes vicissim bine inde sese de premissis quittaverunt perpetuo penitus et solverunt, honore, reverencia et jure domini nostri Francorum rege in omnibus et per omnia semper salvis, quibus, per aliqua hinc contenta, non intendebant partes predicte aliquod prejudicium seu detrimentum afferre seu generare.
Que omnia premîssa et singula superius contenta et declarata ipse partes et earum quéslibet, prout quamlibet tangunt et tangere possunt et poterunt in futurum, gratia et sponte promiserunt, pro se et suis successorîbus universis et aliis habitatoribus Ville et Givitatis predictarum, se tenere, servare perpetuo et complere et contra non venire, per se vel alium seu alios, aliqua ratione, tacite vel expresse. Pro quibus premissis omnibus et singulis faciendis, tenendis, complcndis et scrvandis perpetuo et contra non venicndo, ipse partes et earum quelibelobligaverunt, altéra alteri vicissim solemniter stipulante, se et heredes et successores suos, et omnia et siogula bona sua et Ville et communitatis predictarum mobilia et immobilia, presentia et futura, ubicumque sint et consistant et quocumque nomine nuncupentur, et supposuerunt [se (?)] ad hoc juridictioni, compulsioni, foro, statulo et ordinationi sigiili curie communis dicti domini nostri régis Francorum et ecclesie Sancti Frontonis Petragoricensis in Villa Petrugoriceosi positi
et statut!. Et recognosccntes ipsc partes et earum quelibet^de et super preinissis omnibus et singulis, dédisse et concessisse alferaro partem alteri quasdam alias lilleras istis consimiles in efîectu, sub sigillis domini officialis PetragoriccDsis et communitatis dictanim Ville et Civitatis, volueruDt et concesseruDt ipse partes et earum quelibet se et successores suos ad faciendum, tenendum et complendum et inviolabiliter observandum omnia et sioguja supradicta, et contra non veniendum, tam virtute lilteranim presenlium per exsccutorem dicti sigilli curie communis aut dictum dominum regem quam virtute aliaruro predictarum utraque
vel solemni nuUoque fori privilegio super hoc alle-
gato. Et renunciaverunt dicte partes et earum quelibet scienter et spontc, super premissis omnibus et singulis, prout et quathenus quamlibet ipsarura tangit, omni foro, usui, consuetudini locali et gcnerali, actioni in factum, conditioni ob causam et sine causa, juri per quod deceptis seu lesis quomodolibet subvenitur, et omni deceptioni levi et enormi, et omni exceptioni doli mali, juri dicenti factum alienum non posse promitti, et omnibus aliis auxiliis et benefliciis juris et facti, quibus seu per que juvari possent ad veniendum contra premissa vel aliqua de eisdem, et specialiter juri per quod censetur invalida renunliatio generalis; juramento super sancta Dei evangelia a pcrsonis omnibus et singulis supranominatis et earum qualibet prestito corporaliter, tacto libre, de tenendo, servando perpetuo et complendo omnia et singula supradicta, prout et quathenus quamlibet ipsarum tangit et tangere poterit in futurum, et contra non veniendo per se vel alium seu alios, aliqua ratione, tacite vel expresse, salvo et exceplo précise per dictum dominum Heliam de Petragoris quod, propter premissa, ipse et sui et ejus bona aliquibus lalliis seu omnibus insolutis non subjaceant, nec ad aliquas tallias seuonera, nisi prout acthcnus consuevit, teneantur.
In quorum premissorum tcstimonium, dicte partes concesserunl altéra alteri vicissim présentes lilteras seu prescns publicum instrumentum signis notarii intrascripti et cujuslibct eorum consignata, ac sigillo dicte curie communis dicti domini régis et ecclesie Sancti Frontonis Petragoricensis in dicta Villa posito et statuto sigillata.
Âcta et concessa fuerunt hec in modum predictum, anno, die, loco et régnante prcdictis, presentibus venerabili et discreto viro domino Stephano Nepotis, canonico Petragoricensi abbateque Albateriensi, religiosis virîs fratribus Guillelmo de Gibiaco, custode Fratrum Minorum Petragoricensium,Petrode Gironcio, lectore Fratrum Minorum de Petragoris, Armando Chatuelli et Bernardo de Roffiaco et Guillelmo Giraudonis, ordinis Fintrum Minorum, et Bernardo de Gombis, clerico, notario regio» teslibus ad premissa vocatis.
Périgueux. 1S86, 18 novembre.
Serment prêté par les consuls de Périgueux élus pour l'année I836'I837, entre les mains de leurs prédécesseurs.
Arch. xnun. de Périgaeox, BB 3, pièce 2, original (1).
In Domine Domini amen. NoveriDt unîversi et singuli hoc presens publicum inslrumentum inspecluri, quod, régnante serenissimo principe domino Pbilippo, Dei gralia Francorum rege, anno Domini millesimo Irecentisimo tricesimo sexto, die lune post festum beati Martini yemalis, hora vcl circa boram mcridiei, in audilorio consulatus Ville et Civitatis Pelragoricensium, in presentia mei notarii et tcstium subscriptorum, ad bec vocatorum, personaliter constitutis Helia de Malfre, Stepbano del Playcbat,
Pfstro Juliani et magistris Pelro de Gapella et Petro de Rupe, nota-
riisregiis . ... [anni] preteriti qai finivit die dominica proximo prête rita, consulibus dicte Ville Petragoricensis, et Petro Lacropta, domicello, Civitatis console, et raagistro Peiro Mercerii, procuralore et procuratorum nomine communitatis Ville et Civitatis predictarum, ex parte una, et Bosone de Granholio, Guillelmo de Gordo, Arnaldo de Margoto, Rayroundo Porre filio quoudaro Raymundi Porre, Bernardo de Petit, Arnaudo Gbatuelli, Helia de Caurello, dicte Ville, et Petro Raropnulphi, domicello, et Giraldo Gendre, Civitatis Petragoriceosis nunc consulibus, dicta die dominica more solito electis, ex alia, prenominati nunc cousules juraverunt in manibus Stephani del Playcbat, recipienti pro se et aliis consulibus suis antiquis et
nomine communi'alis predicte, ad sancta Dei evangelia
tacto lilro, quod ipsi in suo officio bene et fideliter se habebunt et quoi bonorem, comodum ac utilitatem communitatis predicte procurabunt pro
posse et inutilia evitabunl, et quod staluta alia, sibi per dictum
roagistrum Petrum Mercerii lecta que sunt in quodam libro dicti consulatus, servabunt ; et bis actis, dicli nunc consules ascenderunt ad cameram secrelam dicli consulatus pro consulendo, et est moris ; de et super quibus premfssis dicti cousules antiqui et nomine dicte communitatis pecicrunt per me infrascriptum notarium sibi dari et conÛci publicum instrumentum, quod sibi concessi.
Acta fucrunt bec die, anno et régnante quibus supra, testibus presontibus ad premissa vocatis Stepbano et Uelia Boni, et Helia Bairaut, et pla-
(1) L'acte présente quelques lacunes.
ribns aliis ad premissa vocatis, et me Helia Bruni, clerico junîore, aucloritate regia publico notario, qui premissis presens interfui el presens pu-
blicum instrumentum manu scripsi et in formam publicam redegi,
meoque sigao solito signayi, requisilus, in testimonium preroissorum.
Périgueux. 1348, 28 novembre.
Serment de fidélité des habitants de la Cité de Périgueux aux maire et consuls nouvellement élus.
Arch. mun. de Périgueux, A A 29, original.
Noyerint universi et singnli hoc presens publicum instrumentum inspecturi, quod anno Domini miilcsimo CCC^ quadragesimo octavo, die lune in vesperis fesli béate Katerine virginis, ante introitum et in introitu porte Civitatis Petragoricensîs vocale de Mossen Itier, régnante illustrissimo principe domino Philippo,Deigratia Francorum rcge, in presenlia mei notarii ac testium subscriptorum, ad bec vocatonim specialiler el rogatorum, personaliter constitutis Helia Laporla, burgense ac consule Ville Pelragoricensis, pro se et nomine domini majoris et omnium ac singulorum alionim coconsulum suorum et aliorum habitatorum Ville ac Givitalis Petragoricensium, et Hugone Derodes, ut procuratore et nomine procuralorum dictorum dominorum majoris et consulum dictarum Ville et Civitatis Petragoricensium, ex una parle, et Bernardo Rossel, Symone del Poyrat, Johanne Chaslaynh, Geraldo Dagrefuelh, Heîia de Claromonte, Pelro Polet, Geraldo Dorle, Guillelmo de Bodi, Helia del Fayet, Oliverio Jay, Petro de Podio Ardit, Helia del Rat, Guillelmo del Cluzel seniore, Petro Briola, Aymerico de Bcrlrant, Pelro de Rosset, Slephano del Fanre, Helia de Fa> brica, Petro de Podio Mauran juniore, Pelro Fabri alias dicto de la Reynaudie, Aymerico del Rat, Helia Topliani, Bernardo de Cliamiers, Helia Ferrier, Geraldo de la Beynenchia, Bernardo de Miromonte, Iterio Barzat, Petro Boarel, Arnaldo Berlrandi, fabro, Helia Ferrier, Geraldo de Combis, Petro de Bertran, Guillelmo del Forn filio Grimoardidel Forn, Petro Abra, Helia Vigier, nuntio Pétri del Rat, Guillelmo Palhet, Arnaldo de Belayt, Bernardo Marti, Bernardo de Salvaynh, Petro Geindre seniore, Raymondo de Briola, Petro de Faydit, Geraldo Audebant, Geraldo Rivalat, Johanne Lapeyra, Johanne Bostal, Petro Figier, Helia de Grassac, Petro Lamealha, Bernardo del Cluzel, Johanne Comitis, Bernardo Gravier, Arnaldo Boyer, Arnaldo de Vezel, Guillelmo de la Coslura, Bernardo de Pinazel, Guil-
lelmo Buocort, Petro de la Pent juniore, Bernardo Bordelha, carpenlario, Bernardo Guarrel, Guidone Champanhol, Gerardo Gendre, Guillelmo dcus Hugos, Johanne Textoris, Petro de la Rocha, Mina, Petro Lobat, Geraldo de Podio Mauran, Bernardo del Fayet, Helia Dauros, Petro Mazet, Michaele Gozi, Guidone de Ferrazi, Petro Pinazel, Helia del Pontelh, Geraldo Iterii, fabro, Petro Esperdelh, Stephano Briola, Stephano Costaroi, Helia Guarrel, Geraldo Mausel, Helia de Pinazel, Petro del Cluzel, Helia del Fayet,Pelro de Podio Mauran,Guillelmo Jay, Petro Grangier, Petro Tropet, Arnaido Autran, Geraldo Bodet, Johanne de las Combas et Petro Sigoynh, habilatoribus dicte Civitatis Petragoricensis, quolibet eorumdem pro se, ex alia parte.
Ibidem dicti habitatores prefate Civitatis Petragoricensis, omnes ac sin*guli superius nominati, fecerunt ac prestiterunt prefato Helie de Laporta, consuli dicte Ville, ac dicto procuratori, procuratorum nomine et alias dominorum majoris et consulum aliorum ac omnium et singulorum aliorum habilatorum Ville et Civitatis predictarum, presentibus et recipicntibus, juramcntam fîdelitatis et hobediencie, alias videlicet, anno quolibet, in nova creacione dominorum majoris et consulum Ville ac Civitatis prediclarum, per habitatores earumdem Ville ac Civitatis facere ac prestare solitum dominis majori et consulibus supradictis, tam eorumdem dominorum majoris et consulum nomioibus propriis quam nomine omnium et singulorum aliorum habltalorum predictarum Ville ac Civitatis, in hune modum, videlicet quod promiserunt ac juraverunt ad et super sancla Dei evangelia, corporaliler cum eorum propriis manibus libro tacto, se esse de cetero perpetuo bonos ac fidèles et hobedientes in omnibus casibus licitis et honeslis dominis majori et consulibus supradictis dictarum Ville et Civitatis qui nunc sunt, et qui pro tempore fuerint successores eorumdem in officiis supradictis, ac communitati earumdem Ville et Civitatis, comodumque et honorem eorumdem dominorum majoris et consulum et successorum suorum et tolius communilalis predicte in omnibus procurare pro posse et inutilia pro viribus evitare. De et super quibus omnibus premissis et singulis, dictus procurator dictorum dominorum majoris et consulum, nomine procuratorum eorumdem ac totius communitatis predicte, peliit sibi per me notarium infrascriptum fieri darique et concedi unum vel plura publicum seu publica instrumenta, tôt quot eisdem essent necessaria et habere vellct de eisdem, que cidem concessi nominibus quibus supra.
Acta fuerunt premissa die, anno, loco et régnante predictis, presentibus Petro Gendre ac magistro Petro de Combis, clericis Civitatis predicte, testibus ad premissa vocatis speeialiter et rogalis, et me Petro de Chalmontelh, clerico, publîco auclorilate dicti domini nostri Francorum régis notario.
Périgueux. 1861, 18 novembre,
Procès-verbal du conaeil général tenu dans l'auditoire du consulat de Périgueuûr, le 18 novembre 1351 y et contenant la reproduction de statuts municipaux des années 1286 et i24i.
Arcfa. mun. de Périgueux, BD 3, pièce S, original (1)
[Noverint universi etsinguli hoc] presens instrumentum publicum inspecturi quod, anno Domini niillesimo CGC^ quinquagesimo primo, die veneris in octabis fesli beali MartiDÎ yeroalis, in audilorio doraus consulatus Ville Pelragoraruro, régnante serenissimo principe domino Johanne [Deî gracia Francorum re]ge, in presencia mei notarii et testium subscriploruro, ad hoc vocatorum specialiter et rogatorum, personaliler constitutis et congregalis prudentibus viris Helia Seguini, Helia de Rupe, domicello,
Fortanerio Chatuelli sive de Landrico, [ d]e Papassol, Helia
de Barraudo, mercatore, Helia de Garlandier, Johanne Bruni, Bertrando de Calurco, Petro de Chapolela, dicte Ville, Petro Fabri et Pelro Reginaldi, Civilatîs Petragoricensis, consulibus Ville et Civilatis prediclarum, noviter Tlie dominica proximo prelerita eleclis, ncc non et prudentibus viris Raymundo de Marlino, majore, Arnaldo Rosselli, Helia Fabri, Stephano de Playschato, Rampnulpho de Bodino, Helia de Barraudo, clerico, Bernardo de Gorsolis, Arnaudo Chatuelli, Petro Manhani, Helia de Rupe et Guillelmo Bruni, dicte Ville, ac domino Fortanerio de Petragoris, milite, et Raimundo de Buxeria, dicte Civilatis, consulibus Ville et Civitatis predictarum anni proximo preterili et finili dicta die dominica proximo preterita, que fuit post dictum festum beati Martini, qua major et consules Ville et Civilatis prediclarum creari soient, diseretis viris domino Arnaldo Jandonis, Stephano de Cappella, Bernardo de Gorsolis, magistro Helia La Rocha, Helia Fabri de Castro, Guillelmo Bruni seniore, Pelro de Madur, Johanne Falqueti, Gaucelino de Cavomonle, Petro del Chaslanet, magistro Geraldo Fabri, Johanne Malet, Helia Garnier, Raimundo de Petit, Helia de Barnabe, Armando Chatuelli, Helia de Grosseto, magistro Pelro Copier, Pelro de Janilz, Helia de Bos Rozet, Guillelmo Bruni juniore, Helia Arnaldi, Guillelmo de Podio, Johanne Nepotis, Petn) Stephani, magistro Geraldo de Pralis, Ilerio de Salis, magistro Helia de
(1) L'acte présente quelques lacunes.
Belcier, Johanne de la Baylia, Johanne de la Grelieyra, Petro de Barrio de Ponte, Raymundo Ferat(?), Guillelmo Benech, Bernardo deRaydor, Helia de la Perieyra, Pelro Daudemar, Arnaldo Gonterii, Geraido Pacbina, Guillelmo de Sancta Maria, Petro Malet, Geraido Desseluc, Johanne Dyode, Arnaldo de la Brossa, Petro Bonabocha, Pelro Lambert, Guillelmo de la Golre, Raymundo Malet, Guillelmo de Picharro, Helia Caresme, Helia Port, Geraido de la Menada, Petro de Dinhayrac, Iterio Baiuli, Petro de Barralhier, Petro Lemozi, Petro Lacrotz, Johanne Lunaut, Petro de Balho, Petro de Barri de TAlbergaria, Petro de Godorn, Helia de Barraudo, clerico, Bernardo de Yinbarier, Helia de Mouranhi, Geraido Mayoart, Johanne de Rodola, Guillelmo Rambaut, Helia Fabri, Johanne de la Yayscha, Petro de Ramafort, Helia de Luco, Petit) deus Clauzeus, Aymcrico de Bemitz^ Petro Mure, Helia Farganel, Robberto del Marbo, Guillelmo Bonama, Petro Rampnulphi, Petro Maurat, Stephano de la Brossa, magistro Stéphane de Bemio, notario, Raymundo de Buxeria de CivitaCe, Helia de Ponte, Geraido de Ferrando, magistro Bernardo Régis, jurisperito, Petro del Jarric, Aymerico Yigerii, magistro Guillelmo de Castanea, notario, et pluribus aliis personis popularibus, tam cloricis quam laicis, dictarum Ville et Civitalis, more solito ac cum tuba, ut dicebatur, evocalis, una cum omnibus aliis personis et popularibus communitatis Ville et Civilatis predictarum comparentibus, causa Iractandi, deliberandi et consulendi et consulatum et consi- Hum faciendi et tenendi super et de negocio infrascripto, videlicet super et de eo quod, dicta die dominica, discretus vir magister Johannes Maxi* mini, ciericus, jurisperitus, electus in majorem Ville et Givitatis predictarum anai presentis, onus seu offîcium hujusmodi assumere recusabat, et, ob hoc, prenominati noviter electi consules onus seu offîcium consulatus hujusmodi etiam assumere recusabant, quod redundabat in grande scandalum et periculum communitatis predicte, cum dicerent ibidem quod, per antiques et probosTiros Ville et Givitatis predictarum, super electione et creacione majoris et consulum dictarum Ville et Civilatis el super electione quatuor proborum virorum qui habent eligere octo probos viros qui eligere habent majorem et consules, v«'l consules sine majore, et super juramentis prèstandis per diclos electores et electos, super regimine dicte communitatis, facte et inhite fueranf q[ueda]m antique bone et aprobate ac retroaclis temporibus obiervate ordinaciones et staluta, qu[orum ténor et] mentio
sunt Bcriple et inserte in quodam libro dicti consulatus cum et pelle
rubra cohoperlo ibidem exibito, ostento ac présente, quarum ténor inferius continetur, et quod ordinaciones et slatula hujusmodi in pluribus earum articulis et capitulis de novo infringcbantur et rumpebantur et tenere et servare contempnebantur, maxime per majorem et consules electos predictos, in tocius communitatis cl gentium popularium graode prejudicium
alque dampoum ; dicerentque eciam ibidem na dictî octo
probi viri, qui dictorum majoris et consulum seu consulum sine majore ha-
bent facere clectionem, eliguntur et possunt ac consueverunt eligi
[ejorum electione et in alia electione prétérits per eos facienda pote-
rant intervenire machinacio, dolus et fraus mag^i, et
quod alias circa electionem hujusmodi, maxime anno proxime prelerilo,
fuerat de dolo, machinacione et fraude hujusmodi sus[piciol
et electos predictos per aliquos singulares dicte Ville, prefati major et con-
suies dict et alie prenominate et non nominale présentes per-
sone, omnes et singule, unanimes et concordes sibi et dicte communilati super premissis et singulis in futurum de so [pro]viderc et antiquorum proborum virorum vestigîis adhibere volentes, ut dixerunt
eodem communi et deliberato consilio convenientes pari ter et
assensu, prefatas ordinaciones et statuta, in diclo libro scriptas et insertas, pro se et eorum in diclis [majoria, consu]latu et communitate successoribus, ratiffîcaverunt, aprobaverunt, laudarerunt et perpetuo ac [expresse confirmavejrunt easque tenere et servare perpetuo de puncto ia punctum promiserunt, et nichil in contrarium facere, altemptare modo aliquo vel
verlere et ulterius ordina [juravjerunt expresse super dicta
electione dictorum proborum octo virorum in me[morata majoris] et consulum vel consulum sine miijore electione, [ne]do!us, fraus aut machinacio possit fieri de cetero vel committi aut aliter contra elecliones hujusmodi de dolo, fraude vel machinacione aliqua valeat suspicari, quod dicti octo probi viri vel ullus ex eis nisi fînitis etcompletis, prout dicti consules eliguntur et consueverunt eligi de tribus in tribus annis ilnilis et completis, non possint modo aliquo eligi in futurum, quodque dicta electio dictorum
octo proborum virorum ipsa facta seu eorum nomina
conscribantur, prout electio dictorum majorum et consulum seu eorum nomina sunt conscribi consuela. Cujusmodi ordioàcionen et statutum dicti major et consules veteres et modemi et alie persone prenominate et non nominale présentes, pro se et in majoria, consulatu et communitate predictls successoribus, ralifficaverunt, aprobaverunt, laudaverunt perpetuo, penilus et expresse confirmaverunt easque teneri et servari voluerunt et con* cesserunt, nicbilque in contrarium fieri vel etiam attemptari. De quibus premissis et singulis, Guillelmus Seguini et Pelrus Bruneli, burgenses dicte Ville, petierunt pro se et communitate predicta a nobis infrascriptis notariis sibi dari et fieri publicum instrumentum seu publica instrumenta, unum vel plura et tôt quot habere voluerinl de eisdem ; cujusmodi instrumentum seu instrumenta nos dicti infrascripti notarii ipsis duximus concedendum vel concedenda. Actum fuit hoc anno, die, loco et régnante predicUs, pre- ^enlibus leslibus Amaldo Gonterii, Petro Bonifon, clericis, Hugone DerO" des, laico, et pluribus aliis dicte Ville vocalis et rogatis.
Sequitur tenoi* dictanim ordinacionùm et slatutorum in dicto libro iiisertorùm in huné modum :
Ëstabltt fo e acordat el cumenal cosseilh de la Vila trompât et cridat, en la mayoria den Guilhem Brunel, que tos lo fach quel maycr feses per la Vila ab sos companhos, que si, en negu temps, nulhs hom ab negun geinh encoDlra lo mayor ni encontra sos corapanhos, per si ni per autre venia per aquel fach, ni Iben fasia negun dampnatge ni o assaiava a far, que aquel en fos penatz al esgart del maior et de sos companhos ; el maier ab sos companhos deu o eoserchar en aquela maniera que poira e sabra e quel maier et la Vila en gardes de dan aqael cui lo dampnatges ol laihs séria faihs dihs. Ayso fo establit en la gleia Sen Sila, anno Vei'bi incarnait detf. e ce. eXXX. yj ans, el nies d'abril, lo divenres avan la Sen Gorge, e Ir companho dei maior eran Hel. Larocha, Nie. de Salas, Hel. Blanqùe, Johans de Folcra, Ro. Porta, G. Foschiers, P. del Calhaut, R. Maiget, P. de Chayschac, G. del Solier, Hel. Albertz, P. Maleiz. E fo es-
establit aquel meihs jorn que, si negus hom d'esta Vila lagia
autre e clams eq venia davan lo maior, que aquel qui o faira en portes pena al esgàrt del maior e de sos companhos, segon que la persona séria d*aquel a cui lo laihs faihs ol laihs dihs séria faihs. Establit fo e acordat el cumenal cosseilh de la Vila trompât e cridat, anno Verbi incarnati de M. e ce. et xlj, lo dimenc après la Sen Marti, que negus hom qui intres
' maier o cossols a aquel jorn no fos maier ni cossols quan Tans séria achabatz dusque iij ans après en fossan passât, e en aquel an fo maier en P. Giraudos e foren cossol Hel. Chatueus, Joh. dé Folcra, It. Marsals, Hel. Marvo, Ar. Derodes, G. Foschiers, Hel. Sudre, Ar. Albert, ... alz., W. Brossilhos, R. deSenilbac e\V. Rusticus. — In nomine Palris et Filii et Spiritus Sancti, Amen.
Ayso qui s'enset es la manieyra com se deu far la electios qui se deu far
chad'an,lo dimment (sic) après la Sanct Marti, del maior e deus cossols de
Peregurs, o deus cossols ses maior, quant maier no y es fachs ni esltgits.
Premieyramen, lo mayer e li cossol o li cossol si no y a mayor, qui se-
ran l'an que là electios se deu far, deren eslegir iiij prodomes qui no sian
' estât cossol de iij ans davan que la electios se fara, e daus quatre prodomes deven esser iij de la Viela dal Puey Sanct Fronct e Tus de la Ciptat, e aquilh iiij prodome deven esser aquel an cossol si cmpero li viij pro-
' dôme qui faran e compliran en aquela electio lo nombre del mayor o deus cossols deus cossols ses mayor, veyen que sian bo. Aquilh iiij prodome desus dich deven eslegir viij prodomes, deus quais viij seran li . vj de la
- Viela e Ibi duy de la Ciptat, e degus daqueus viij prodomes no seran cossol en aquel an. Ë Ihi viij prodome qui seran eslegit per los iiij desus dichs,
i deven eslegir mayor e viij cossols o viij cossols ses mayor, ayschi com a
i lor semblara maychs de profiechs a las doas vicias; e si es legischen mayor,
deu esser io mayer de la Viela del Puey Sen Front ; e Ihi viij prodome {sic pro : cossol) seran li vj de la Viela e li ij seran de la Giptat. E si era veyayres aus viij prodomes qui eslegîran e eompliran lo nombre del mayor e deus cossols o deas cossols ses mayor, que li quatre prodome qui son premier eslegit en cossols per lo mayor o per los cossols si no y avia mayor qui seran en aquel temps quant la electios se fara, no sian bo per reroaner cossol, podon los ostar totz quatre o Tu o los ij olos iij o tots iiij e mètre d'autres en conplir lo nombre deus zij cossols^e del mayor o deus xij cossols ses mayor, ayschi com a lors cossiensas playra, ni veyran que se fara affar lo pluchs leyalmen e profecbablamen que poyran a bona fe e al proiiech de las doas vielas.
Lhi sagramen qui se faran en las electios son aquist qui s'enseguen :
Lhi quatre prodome qui seran eslegit per lo mayor e per los cossols qui seran Tan que la electios se fara , o per los cossols si no y avia mayor, juraran ayschi cum s'ensec: Vos juraretz sobre la sancta ley de Dieu Nostre Senhor, que vos be e leyalment, tant cum poyretz a bona fe, chauzirelz e eslegiretz viij prodomes, vj d'esta Viela e ij de la Ciptal, los plus profechables que conoyscheretz a far e a chausir cossols e mayor, o cossols ses mayor, al profiech e a la salvetat de las doas vielas e del poble e de la cumenaltat de las doas vielas, e chausiretz los a bona fe, tan com poyret(z], e no y esgardaret[z] amie ni CDaroic.
Aysso es lo sagramens que faran li viij prodome qui seran eslegit per far e eslegir e conplir lo nombre deus xij cossols e del mayor o deus xij cossols ses mayor : Vos juraretz sobre la sancta ley de Dieu Nostre Senhor que vos be e leyalment, tant cum poyretz a bona fe, faretz e chauziretz e eslegiret[z] mayor qui sia d'esta Viela e xij cossols, so es assaber x cossols de la Viela e ij de la Ciptal, o xij cossols ses mayor, si vezetz que sia profiech a las doas vielas, e aqueus que eslegiret[z] et chauziret[z], vos eslegiretz e chauziretz los plus profechables e los plus leyals que poyretz al profiech de las doas vijelas, e no y esgardaretz amie ni enamic.
Aysso es lo sagramens que deu far lo mayer e li zij cossol o li xij cossol si no y avia mayor : Vos juraretz sobre la sancta ley de Dieu Nostre Senhor que vos, be e leyalment, a bona fe tan campoyret[z],governar6tz e gardaretz los pobles e las salvetatz e las franohezas e las coudumas de las
doas vielas gardaretz aytant be la drechura e la razo del pau-
bre coma del rie e vos, ni homs ni femna per vos, no prendretz logre ni do ni servizi d'ome ni de femna qui aya ni espère aver plach en la cort del cossolat, que vos o sapchatz ; e gardaretz los pons e los pa8satg[es e lo]8 intratges de las ij vielas e deus fossatz e deus avansfossat[zJ ; e gai*daretz los murs e los portais e las tors e las barbacanas e los chadafaus e tota la clausura de las vielas e deus bores, leyalment e a bona fe, tant com poyretz, e, si se fonden, o faretz adobar e reiressar a vostre poder, a la
messio de la viela ; e gardarelz que las esclazas qui son viro la Viela no Bian plus aussadas, mas tan corn son ; e no sufriretz am genh ni ses genh que las ij yielas ni li babitan de las ij yielas yeschan del poder ni de la senh[oria] de nostre senhor lo rey de Fransa ; e levaretz e faretz levar, be e leyalment, los esgarlz e los gatges qui seran esgardat e julgat en la cort dol cossolat, e a deguna persona, pueyschs que Ihi sera estai retrach, no
quitaretz ni y laycharel[z] re que trobar en atz. E maych que,
dins xy jorns, vos chausiretz e eslegiretz xxx prodomes d'esla Viela, aqueus que vos semblara, qui sian de vostre cosselh,e jurarel[z] maych que vos, ni homs ni femna per nom de vos, no prendretz ni prestaretz ni faretz prendre ni prestar a degana [persojna las armaduras de la Viela siuo am lo cosselh e am lo cossentiment deus xxx prodomes qui seran de vostre cosselb, e que si, dans xxx prodomes, n'i avia j., o d'aqui en sus, dcsacordan, quere ne s'en fezes ni s*en bayles, sais aus sirvens de la Viela e autra persona, quan
feria hom justizia o gach o yria hom dins los decs per la cocha de
la Viela, que los poyrelz baylar las targas e los taulachos et las lansas e los dartz qui son al cossolat tan solamen,et, quant la cocha séria fâcha, que cobreiz e o tometz al cossolal ; e juraretz que, si degus homs ni deguna femna movia o fazia mueure plach o demanda contra voslres ancessors qui an estât mayor o cossol o julges o procuradors o sirvens o levadors o alcu d'autre qui ayan fach lo servizi de la Viela, o contra alcu de lor, per razo o per ochaygo o per obligacio del fach de la Viela davan alcun jutge o en autra manieyra, eran assegut per obligacio que agueasan fach perla Viela, que vos aquel playch o demanda prendretz e menaretz o faretz prendre e menar be e leyalmen, a bona fe, a las messios de la Viela, totas horas qu'en seretz requesut, contra totas personas e en totz lueychs et los en gardaretz de dan tan com poyretz, e, si es obligacios de depte, o pagaretz dans deniers de la Viela, si empero la obligacios era fâcha leyalment a bona fe. E juraretz maych que vos no prendretz denier ni mealha deus deniers de la Viela, si no o faziatz per la ma del comtador ni per la ma del [contra] comta-» dor,si no faziatz per loprofiech de la Viela; e maych que vos redretz comte dins un mes que seretz yschit del cossolat a vostres successors o tendre tz estatges al cossolat e no ne yschiretz am los vostres pes ni am lus autruys, sas que ayatz redut comte, si no o laziatz de la licensa de vostres succès* sors ; e maychs que sael, ni letra, ni libre, ni papier maychs del cossolal no retendretz, ans los redretz a vostres successors totas horas qu'en seretz requeregut ; e maychs que la copia del comte que vostre antecessor vos redran, vos metrelz o cozretz o faretz cozer al gran libre ont son li autre comte cozut, am un chartrapel de sus ont fara mensio de Tan que lo comtes sera fachs ; e si aquel libres era tant pies que no y pogues chaber, vos en farel[z] far un autre, en que aquel comtes e aquilh qui vendran après sian mes ; e maychs que los deptes que dévia hom de vostre cossolat o se-
raû taxât ca vostre cossolat o los comptes tiaals que farelz ea vostre cosso* lai, am los deptors a cuy la Yiela deura re, o los credors que vos pagaretz per la Yiela en Tostrc cossolat, vos metretz o faretz mètre ea escriout al papier de la Yiela am las polz cubertas de pel vert ; e maychs que no suf" frirelz ni no cossentiretz que degus homs ni deguna femna se crescha en las chauzas ni ei patrimoni de la Yiela, en prejudici ni en dampnatge de la Yiela; e gardaretz a vostre poder los establimens fachs per vostres ancessors ; e sobre totas aquestas chauzas, especialmen sobre fai razo e drectiura e demandar lo drech e los devers de la Yiela, no y agardaretz amie ni enamic. £ maych juraran lo mayer e li cossol o li cossol, si mayor no y a, que ilh no selaran ni selar faran del gran ni del petit seyel de la Yiela aleuna ietra que conlenha alienacio de aie us bes de la Yiela, ni obligacip de alcun depte en que la Yiela sia obligada, sino o fazia que tuch mayer e cossol li cossol, si mayor no y avia, fossan présent qui seran el pays, e que la Ietra aquela que se seylarra fos senhada dal senh del escriva de la cort de cossolat o d'autre notari public, e que tal Ietra sia enregistrada al registre de la Viela de mot a mot e encorporada ; e si, en autra manieyra, aleuna Ietra era autreyada ni seylada, que no aya valor ni fermelat, ni deguna ses nolh sia donada en alcun jutgament ni de fora.
Ego vero Hel. Gapreoli, auctoritate regia publions notarius qui, una cum conotario meo et testibus infrascriptis, ratiSicationi, aprobationi, laudationi, confirmalioni, statuto et ordinationi ac aliis promissis, dicta die bodierna, factis et dictis per prenominatos dominos majorem et consules et alias singulares personas presens ioterfui pre^enti instrumente publico, manu propria me subscripsi, illud in formam publicam redegi et signo meo solito signavi requisitus.
Et ego etiam Petrus de Chalmontclh, clericus, auctoritate regia predicta pubticus notarius, cui constat de rasuris et interlineis factis superius \n dictionibus que sunt : que fuit post dictum festum beali Martini qua major et consules Yille et Givitatis predictarum creari soient, discrète viro, — Garnier, — Petro, — electione, — et concesserunt, — feses, — las vielas, — deguna, — anslosredrelz a vostres successors, — las, — suflfrirelz, •— el pays, — una cum prefato magistro Uelia Gapreoli et testibus superius nominatis, predictis ratifficacioni, approbationi, laudationi, confirmalioni et factioni dictorum statuti et ordinacionis predictorum et aliis supradictis modo et forma superius declaratis, dicta die hodierna, per prenominatos dominos majorem et consules et alias singulares ac popularcs personas dictis et aclis, dum agebantur, presens interfui, preseusque publicum instrumentum una cum prefato notarié de eisdem rccepi ac eidem manu propria me subscripsi, illud in formam publicam redigcndo, et signo meo publico ac solito consignavi, vocatus et eliani requisitus, in teslimonium ■premissorum.
Paris [au Louvre). 1336,26 octobre.
Subside accordé aux habitants de Périgueux par le roi de France pour fortifier leur ville.
Arcb. muo. de Périgueux, CC 12, original scellé.
Charles ainsnié filz et lieutenant du roy de France, duc de Normandie, dauphin de Viennois. Anoz amcz et feaulz les trésoriers de nostre 1res chier seigneur et père et de nous a Paris, salut et dilection. Comme nostre très chier frère le conte de Poitiers, lieutenant de nostredit très chier seigneur et père par delà la rivière de Loire et en toute la langue doc, ait donné et ottroyé a noz bien amez les maire et consulz de la ville de Pierregueux, pour faire brides, engins et autres reparacions nécessaires pour la garde et deffense de ladite ville contre noz ennemis qui tiennent la Cité de Pierregueux occupée, cincq cens livres tournoys par moys, tant comme il plairoit a nostredit très chier seigneur et père e a nostredit très chier frère, ainssi comme plus a plain est contenu es lettres d% nostredit très chier frère, desquelles il vous apparaîtra, et vous, de notre mandement, leur ayez paie ce que deu leur estoit du temps passé et jusques au premier jour de novembre prochainement venant, Nous vous mandons que lesdites cincq cens livres vous paiez ou assignez oudit moys de novembre auxdiz maire et consulz, et, dilleeques en avant, chascun moys, \^ livres, tant comme il plaira a nostredit très chier seigneur et père et a nous. Et en rapportant ces présentes avec lettre de recongnoissance desdiz maire et consulz, tout ce que paie ou assigné leur aurez pour la cause dessusdite sera alloué en voz comptes et rabatu de votre recepte ou de celui a qui il apartendra sanz contredit, nonobstant ordenances, mandemens ou deffenses faites au contraire.
Donné au Louvre lez Paris, soubz nostre scel, le XXVI* jour d'octobre. Tan de grâce mil ccc cinquante et six.
Par le conseil ouquel vous eslies :
J.-P. DE LaBATUT.
Bourg du Puy-S^iAt-Froût de Périgueux.
Ffagm. de sceau rond, de ^75 millim. — Arch. nat., J 421, n^ 3.
Bvèque assis, \u de face, miu*é, crosse et bénissaDt, encensé par deux anges nimbés « Champ semé de fleurs dç lys. On distingue fort bien le gant de la main droite.
(Plus rien d'utile de la légende).
4 bis
Revers du même.
Une ville fortifiée, à cinq tours, trois carrées et deux rondes.
(Plus rien d'utile de la légende).
Appendu au serment de Bdélité au roi, du maire et de Vuniversité du PuyrSaint'Front de Périgueux, du 18 février 1246 (n. st.).
Inventaire^ etc.. de Douët d'Arcq, n* 5732.
Planche II
Raoul [de Lastoiirs], ôvcque de Périgueux.
(avant 1226)
Fragm. de sceau ovale, de 64 millim. — Arch. nat., J 292, n« 1 . Evèque debout, vu de face, mitre, crosse et bénissant.
.AMNVLF..
(Hamnulfus).
1 bii
Contre-sceau.
Un Agnqs Dei.
t PAX VOBIS.
(Pax vobi8).
Appendu à des lettres par lesquelles Tévôque et le clergé de Périgueux demandent au roi de leur envoyer un bon sénéchal. Sans date (avant •1226).
JnventdrOf etc.... de Douët d'Arcq, n*6810.
Planche 1
2 bis
A bis
Chchè de M. Ch. Durand.
Phoiotypic Bcnhaud.
Pierre [de Saint-AsUer], évêque de Périgueux. (1240) .
Sceau ovale de 58 millim. — Arch. nat., J 620, n« 12.
Evèque debout, vu de face, mitre et crosse, bénissant et accompagné de trois fleurs de lys, deux à dextre, une à sénestre.
t S. P. DBI GRACIA PETRAGORICEN. EPS.
(Sigillum Pétri, Dei gracia Petragoricensis episcopi).
2 bU
Contre-sceau.
Une main bénissante. ,
t FAX VOBIS.
(Pax vobis).
Appendu à une charte où l'évêque se porte garant de la fidélité d'Airoeri de Castelnau envers le roi. Compiègne. 1240, juillet. lavenlaire, etc.. de Douët d'Arcq, n* 6811.
Pierre [de Saint- Aslier], évêque do Périgueux. '. •
Sceau ovale de 50 millim. ^ Arch. nat., J 292, n<> 5.
Evoque debout,, vu de face, mitre, crosse et bénissant.
t S. P. DEI GRACIA PETRAGORICÈn! EPI.
(Sigillum Pelri, Dei gracia Petragoricensis episcopi).
Contre-sceau.
Le même qu'au n^ 2 bis,
Appendu à une charte par laquelle quatre chevaliers de Périgueux
s'engagent envers les envoyés du roi à lui payer une certaine somme,
dans le cas où le comte de Périgord ne tiendrait pas ses conventions avec
lui. Périgueux; 1247, juillet.
lûvenLaire, etc.. de Douët d'Arcq, n* 6812.
Raimond VI [d'Auberoche], évêque de Périgueux. (1285) Sceau ovale, de 57 millim. —^ Arch. nat., J 347, n® 94. Evêque* debout, vu de face, mitre, crosse, bénissant et accosté de deux croix à doubles branches.
t S. RAIMVNDI DEI GRA. ET. . .RICEN. EPI.
(Sigillum Raimundi, Dei gracia Petragoricensis episcopi).
4 bis Contre-sceau.
La lapidation de Saint-Etienne.
DNE. NE STATyAS (le reste douteux).
Appendu a une charte de Tévèque qui confirme Téleotion d'un abbé de Sarlat. 4285.
JavontaIrCf elc. . . de Douët d*Arcq, n* 6813.
Raimond VII, évêque de Périgaeuz.
Sceau ovale, de 58 millim. — Arch. nat., J 443, n« 4".
Sous une arcade gothfque, évêque debout, vu de face, milré, crosse et
bénissant. Les côtés de Tarcade posés sur deux écus, celui à dextre d'un
lion, et celui à sénesUre d*une bande.
S. RAIMVNDI DEI G.. .PI. PETRAGORICEN.
(Sigillum Raimundif Dei gracia episoopi Petragoricensis). Appendu à une procuration donnée par Tévêque pour assister aux Etats généraux , datée de Périgueux le vendredi avant la Saint-Georges (22 avril 1317).
Idyod taire j etc«.., de Douët d'Arcq, n* 6814,