vil" aér. t. xvil, p. 89-96 (janv. févr

2. Jabalahae TU, cathotici Hestoriani vita, ex Slivae mostulani libre '/"■ inacribitur « Turris >< desumpta. Leipzig*, L896; in 8°, |>|>. 36i

:\. Ilanégligé celui de Paria [fondé arabe, n° 190).

(letus largos effudit et in medio ore eum osculatus est et patriarchatum ab eo accepit, quo modo ei dictura erat, et contio fldelium adventu eius gravisa est et omnes uno ore : « Hic est», inquiunt, « catholicus noster et patriarcha! » Et post paucos dies concilium patrum et populus Bagdadi ei scripsit litterras suas; contentos se esse, quod eum elegissent; ille autem ad castra honorata se convertit et ad Abacà kanum intravit, qui magno inde gaudio affectus ei vestem honoriflcam induit, pulchram et pretiosam, eique commeatum magnum misit, tali modo, ut numerari propter multitudinem non posset, eique ducem magnum, cui nomem erat Aschmut, ex kanorum magnorum numéro aggregavit. Bagdadum igitur eum honore et applausu pervenit (scit. Jabalaha) et se praeparavit et ad coenobium El-Madain descendit, et adventus eius die celebri fuit, qui dies erat Saturai ille, qui praecedit Solis diem primum Adventus. Cum autem in domum patrum intraret, adfuerunt : Maraname metropolita Gandisapor et Jesu Zacha metropolita Nisîbis et Moyses metropolita Arbelorum et Gabriel metropolita Mosul et Elias metropolita Beth-Garmae et Abraham metropolita Hierosolymorum et Jesu-Sabràn metropolita Malek et Tancut et Brich-Jesu episcopus Tirhanae, qui archidiaconi munere fungebatur, et Anan-Jesu episcopus Chalatae et Simeon episcopus Baladae et Geslunae et Jesudenah episcopus Maipharkin et Georgius episcopus Maaltae et Simeon episcopus Telae et Barbariae et Saliba (= Sliva) Zacha episcopus Beth-Daronae et Joseph episcopus Salmasae et Gabriel episcopus Rostakae et Abraham episcopus Asnochae et Matthaeus episcopus Dasenae et Johannes episcopus Susae et Emmanuel episcopus Hesnae et Simeon episcopus Arzuni et Cyriacus episcopus Socotorae. Inaugurais est Madaïni die Solis primo consecrationis ecclesiae, togâ cucullatâ indutus palumbinà, anno 1593 Graecorum, incalendario....? — Inauguravit autem hoc die clericos multos numéro, et cum ex sacrario egressus esset in suggestum ascensurus, super eum magna vis monetarum levium auri et drachmarum argentearum large diffusa est, neque cuiquam in templo locus erat, ubi consisteret, propter multitudinem turbae collectae. Iam descendit in coenobium Maris apostoli, ubi secundum praecepta prisca receptus est, et Bagdadum descendit et receptio facta est. Potentiae autem et dignitatis potestatisque tantum consecutus est, quantum nemo ante eum consecutus erat, adeo ut Mogulorum reges et kani liberique eorum capita sua retegerent et coram illo genua tlecterent; et iussa eius in omnibus Orientis regnis valuerunt,etChristianiilliustemporibus adingentempotentiamet dignitatem magnamelatisunt. Exeuntibusautem temporibus eiusin contemptumexilem deiecti sunt, et denuo exactio capitum eisimposita et humilitas renovata est firmaque et constans fuit usque ad banc aetatem. — Aedificaverat autem coenobium magnum prope Maràgam urbem, et temporibus eius (scil. Jabalahae) erepta est ecclesia nova et domus patriarchalis. Illius autem aetate ex Mogulorum regibus kani septem defuncti sunt, atque illi fuerunt : Abacà kanus et Achmed sulta nus et Argoun kanus etCaichatou kanus et Bàjadou (= Bàidou) kanus et Kàzàn kanus et Charabandà kanus, et regnum adeptus est Abu Sa'îd kanus, Charabandà kani ftlius. Diu autem pater hic vixit et die Saturni mortuus est, nocte tertii Solis diei inde a

consecratione ecolesiae, qui tertius decimus tescbrini secundi (i. e. novembres) anni 1629 Graeoorum est, in calendario ■ qui oadit in septimum

ramadhâni anni 717 Arabum, et sepultusestin coenobio illo, quod' in domini Johannis nomen exstruxerat. At eum Moslemi sup'eriores essent coeno. biumque cepissent, corpus eius in coenobium domini Mîchâël translatum est, quod in regione Arbelorum situm est, et temporis spatium, per quod principatu fungebatur, triginta septem annorum luit, et sedes(scil. patriarcbalis) très menses et octo dies vacua fuit.

M. Hilgenfeld fait remarquer (p. 29) les divergences entre la biographie arabe et le texte syriaque de l'Histoire de Jabalaha. Voici sa note :

« Restât ut paucis, quid inter arabicam banc Jabalabae tertii vitam atque syriacam intersit, exponamus :

« Atque Jabalabam ut Hierosolyma viseret, domo profectum esse, utraque vita, a Kubilai Kano jussum arabica vita et Bar Hebraei Chronicon ecc/es. (p. 451, 453) affirmant. — Deinde Jabalabam et Barsaumam, cum Maràgae Denbam catbolicum salutavissent, in coenobio domini Micbaëlis Tar'elitano aliquamdiu versatos ab ipso Denba ad Abaka Kani regiam mitti, Syrus ille anonymus narrât. — Jabalabae tertii comitem etiam Bar Hebraeus (Cron. syr. éd. Bedjan, p. 595) Raban bar Sauma appellat, syrus Raban Sauma. — Si syro auctore utemus Jabalabam postquam ex aula regia revertit, non quo tempore rursus apud regem regum versaretur métropolitain electum esse statuemus — Adde, quod metropolitam modo electum in coenobio domini Micbaëlis Tar'elitani notissimo, non in monasterio Sabrischou' Bakouka syrus narat.

« Jabalabae cum pontiflce maximo romano commercium Sliva silentio praeterit, Bar Hebraeus loco a nobis exscripto ' commémorât. — Syrus Barsumae iter in occidentis terras susceptum l'use describit — Iscbou' sabranum (Jésusabran) paroeciae Tankut métropolitain, ut syrus Jabalabae obtrectavisse reumque proditionis lecisse catbolicum affirmât, ita Sliva et Amrus, quo die Jabalaba catbolicus modo electus in domum patriarcbalem intravit, Iscbou 'sabranum Badgadi in clericorum numéro adfuisse memoriaeprodunt. »

1. Voici le passage : « Etquoniam quo tempore Argoun, frater sJub Bcil, Caigatou kani) inter vives morabatur, legati Franci commeabanl e1 ventitabantad eum m Papa romano ci. a regibua ;iliis ul mm humero Hfoguli el cum Francis starent ri. contra A.egyptios et Pharaonitaa proflciscerentur, qui pingues facti recalcitrarent e1 Cbristianoa eorumque urbes Laederent : boc modo Argoun quoque ml Papam legatum misit Elabanum Bar Saumam. monacbum Jaguraeum, qui cum catbolico Mar Jabalaba >'\ terris Kani magni venerat, <i\ pacta el foedera cum Papa iniît, ut simul ad aggrediendum A.rabismum proflciscerentur; quod tamen aliter atque opinati eranl evenit, ■> Chron. syr., éd. Bruns, p. 594; éd. Bedjan, p. 577. — Il est surprènanl que M. Hilgenfeld le cite (p. 29) comme an témoignage des relations du Patriarche avec Benoît XI. - ci notre appendice il.

Nous croyons pour notre paît que l'auteur anonyme de la vie syriaque est, en tous points, digne de foi et que les données contraires des autres documents doivent êtres corrigées d'après son

témoignage.

DrJ.,-B. Chabot.

Le pUy. imprimerie R. Marchessou, boulevard Carnet. 23.