‹ Histoire Della Conquete de L'AngleterreChapitre 308 sur 311 · AN I I · texte numérisé non relu

AN I I

Sanclissimo domino suo Alexandro ^ Deigraliâ calhor lien eeclesiœ summo pontijici, Henrieus, rex Anglift , dax Norlhmanniœ et Aquitatiia: , cornes Andegavensis et Cenomemensis , saliUem ei devota subjeclioms obsequium. Ifi magnoruin discriminum angustiis, ubi domeatica consilia remedium non inveniunt, eorum suffragia implorantur, quorum prudentiam in altioribus negotiis *expcrientia diuturnior appcobavit longé. Latèque di-

KT PIÈCES IUSTIFICA^TIVKS. 4^3

vulgata est filiorum meorum malilia.quos ità iii.cxilium palris spiritus iniquitatis armavit , ut glorinm repulont et triumphum patrem persequi et filiales aflèclus iu omnibus diffiteri.præveniente meorum exigenliâ délie, torum. Ub\ pleniorem voliiptalem contulcrat mihi Dominus, ibi gravius me flagellât; et, quod sine lacrymis non dico, contra sanguinem meum et viscera mea cogor odium mortale concipere , et exlraneos mihi quærere successorycs. llliid praelereà sub silentio praeterire non possum , qubd amici raei recesscrunl à me , et domestici mei quœrunt nnimam nieani. Sic enim familiarium meorum aniiuos intoxicavit clandestina conjuratio , ut observantia prodiloriæ conspiralionis universa poslhabeant. Maltint namque inels adhaererc filiis contra me transfugæ et iriendici , quàm regnare mecum et in amplissimis dignitatibus præfiilgere. Quoniam ergo vos extulil Deus in'eminenliam ollicii pasloralis, addàndàm scitntiam saliUisplebi ejiis, licèt absens corpore, praesen» tamen animo, me vestris advolvo genibus, consiI%m salulare depos^j^s, Veslræ jiirisdictionis est regtuim Angliæ.j^ét quantum ad feudatarii jiiris obligationem, vobis dumtaxàt obnoxius teneor et astringor. Experialur Anglia quid possit Romanus ponlifex; et quia materialibus armis non iililur, palrimonium beati Pétri spirituali gladio tucatur. Contumeliam filiorum poteram armis rcbellibus propulsare , sed patrem non possum exuere. Nam , et Jercmiâ teste , nudavtranüaviia mammas suas, lad avérant calulos suos. Et licèt errata eorum quasi mentis efferatæ me fecerint, relineo paternos affcctus , et quamdam violenliam diligendi eos mihi conditio naturalis importât. Utinam sa-

' NOTES

4a4 ■ ' NOTES ‘ ,

peretU et inUlligcrenl, ac novissùna provideretU / Lactant filios tneos domestici hostes , et occasione malignandi habité non désistant , quoüsque redigatur virtus eorum in pulrerem, et, converse capite in caudam, servi eorum dominentur eis , juxtà verbum illud Salomonis ; Servùs astuius Jilio dominabUtur imprudetUi. Excitet ergb prudcntiam vestram Spiritus cônsilii, ut convertatis corda filiorum ad patrem. Cor enim patris pro beneplacito vestro convertitur ad filios , et in ilde iltius per quem reges régnant , vestræ magnitudini promitto me dispositioni vestræ in omnibus pariturum. Vos ecclesiæ suæ, persancte, diü Cbristus servet incolumem.

Sûventes de Bertrand de Born, sur la Ugue formée contre Richard, comte de Poitiers, par les seigneurs de Vehtadour, de Combor, de Ségur, de Turenne, de Gordon, et le comte de Périgord.

(choix de Poésies des Troubadours, tom. iv, pag. i45.)

Pus Ventedorn e Comborn e Segur E Torena e Montforl e Guordon Au fag acort ab Peiregorc e jur, ,

E li borges si claven d’eviron ,

M’es bon e belh huejrmais qu’ieu ra’entreineta D’un sirrentes per elbs acoiiortar ,

Qu’ieu no vuclb ges sia mia Toleta ,

Per qn’ieu Segurs non i pogues estar.

A l Puiguillems e Clarens e Granolb £ Sanh Astier, molt avetz gran bonor,

Et.ieu mezeis qui conoisser la m vol ,

Et a sobrier Engolesmes maior,

Qu’en charretier que gurpis sa cbarreta Non a deniers ni no pren ses paor; '

Per qu’ab onor pretz mais pauca terreta Qu’un emperi tener k dezonor.

Si’l ries vescoros qui es caps dcls Guascos ,

A cui apen Bearns e Gavardans,

E’n Veziaso vol e’n Bernardos

E’I Senher d’Ayx e selh cui es Marsans ,

4^6 ' WOTES

D’aquelha part aura ’l coms pro que fassa ,

Et eÎMamen aissi ton el es pros ,

Ab sa grau ost que atrai et amassa ,

Veiiha s’ en sai et ajoste s’ ab nos.

. 'Si Talbaborcs e Pons e Lezinbans £ Malleons e Taunais fos en pcs ,

Et a Siurac fos vescoms vius e sans ,

Ja non creirai que non nosajudes Selh de Toartz ; pois lo coms lo rocnassa , Venha s’ ab nos, e non sia gcs vans,

E demandem li tro que dreg nos fassa Dels homes qu*el nos a trailz d’enir’ eis mans

Entre Peitai»e la Ylha’ n Bocart E Mirabclh et Laudiin e Chino.

A Claraval an bastit, scs regart.

Un belh caslar el mieg d’un plan cambo :

Mas no vuelh ges lo sapcha ni lo ve^a Lo joves reys , que no ill sabria bo ,

Mas paor ai , pusaitan fort blanqueya,

Qu’el lo veira ben de Matafelo

Del rey Felip veirem be si panleya ,

O si segra los usatges Karlo ;

D’en Talhafer, pus so senher l’antreya D’Engolesme , et-elh l’en a fag do;

Quar non es bo de so que reys autreya Quant a dig d’Oc , que pneys digna de No.

Sirvcntes de Bertrand de Born, pour encourager Henry-le-Jeune à recommencer la guerre contre son frère Richard.

( choix de Poé»n des Troubadours, tom. iv, psg. 148. )

D’un sirventes no m quai far longor ganda ,

Tal talent ai qu’el digua c que l’espanda ,

Quar n’ai razon tau novella e tan grands Del jove rej qu'a fenit sa demanda Son frair Richart, pus sos pairs I0 y comanda, Tant es forsatz !

Pus en Enrics terra non te ni manda,

Sia reys dels malvatz.

Que malvatz fai quar aissi viu a randa,

A liurazon , a comte et a guaranda ;

Reys coronhtz, que d’autrui pren iinranda, , Mal sembla Arnaut lo marques de Bellanda Ni’l pros Guillem que conquis tor Miranda , '

Tan fou prezatz !

Pus en Peitau lur ment e lur truanda,

No y er mais tant amatz.

Ja per dormir non er de Coberlanda ,

&eys dels Engles, ni non conquerra Yrlanda,

Ni diirx clamatz de la terra normanda ,

Ni tenza Angicus ni Monsaurelh ni Canda,

4a8 WOTES ET PlitdES JUSTIFICATIVES.

Ni de Peitieus non aura la iniranda ,

Ni coms palatz

Sai de Bordelh , ni dels Gascos part landa Senhers ni de Bazatz. ‘

Cosselh vnelh dar e! so de n'Âlamanda Lai a’ n Richart, sitôt non lo m demanda ; Ja per son frair mais sus homes no blunda , No com fai elh, ans asetjae’ is aranda,

Tolh lur castelbs e derroqu’ et abranda Deves totz latz ;

E’I rejs torn lai ab aisclbs de Guarlanda E l’autre sos conbat;.

Lo coms Jaufres cui es Breselianda Yolgra fos primiers natz.

Car es certes, e fos en sa comanda Regismes e duguatz.

Fl!» DES NOTES ET PIECES JUSTIFICATIVES ou TOME TROISIÈME.

TABLE

. CHRqffOLOGIQUE ET ANALYTIQUE

DU TOME TBOISIÈME.

Page 1