‹ Histoire des chapelles papalesChapitre 31 sur 60 · DES ÉVÊQUES ASSISTANTS AU TRÔNE PONTIFICAL · texte numérisé non relu

DES ÉVÊQUES ASSISTANTS AU TRÔNE PONTIFICAL

Note 30, page 71.

Le titre d'assistant au trône est devenu aujou rd'hui en France un titre honorifique, que nos Évêques aiment à devoir à l'auguste bienveillance de Grégoire XYI, et dans lequel il fant reconnaître un témoignage flatteur de cette estime et de ce haut intérêt que le Pontife régnant avoués à l'Église de France. C'est sous son règne que celte distinction a commencé à être accordée à nos Évêques. Il y a cent soixante-quatorze Prélats assistants au trône, parmi lesquels nous comptons douze Archevêques ou Évêques français au moment où nous écrivons ; ce sont les Archevêques dAix^ dAuchf de Besançon^ de Bordeaux ^ de Toulouse et de Tours; les Évêques de Bayeux, de Digne, de Langres, du Mans, d* Orléans et de la Rochelle,

Jusqu'à Pie YII, les Évêques assistants qnl ont le privilège de se rendre aux consistoires publics et demi-publics, avaient, comme les Cardinanx- Légats, celui d'accorder la décoration de TÉperon-d'or et le titre de comte de Latran : ces deux dignités étaient confondues, ce Pape les a séparées. Depuis Paul III, la noble famille Sforza Cesarinî, ancienne souveraine da duché de Milan, avait le même privilège. Dans la judicieuse réforme de eet ordre par Gr^oire XYI, ce Pontife a sagement eolevë à cette illustre famille la faveur dont elle jouissait. Aujoard'hai les Évêques assistaais

( Û37 ) étrangers atix États-Romains sont nommes par on bref dn PajYe, qne lèuf transmet le Nonce ou l'Intemoncc accrédité anprès de leur goovernement» En insérant ici le bref de Sa Sainteté Grégoire XVI, qui a conféré cette dignité à Mgr. l'Archevêque de Toulouse, et que, dans sa bienveillance, ce vénéré Prélat a bien Yonla nous permettre de reproduire, nous faisons suffisamment connaître les prérogatives attachées aujourd'hui à cette dignité.

Veiterabili Frat&i PAULO-THxaE8ijB*DATn>i D*AsTROi , Archiepisgopo ToiiOSAir. GREGOEIUS P. P. XVI.

Teverabilis FRATtR , 8Ai.trrBM ET AP08T0L1CAM BEVEDicTioiTEit. Romaiioniin Pontificum raos , afque iostitutum , nt ii , quos in hanc Apostolicam sedem , Romanam scîHcet S. Pétri Cathedram, fides et observantia Tel maxime eommendat, pecaliaribas beiieficiis et gratiis augeantur , decorenturque. Qnoeircà propensun illad stadiam', quod tu , Tcnerabilis Frater, in eamdem Sedem ostendis, Nobis, qui ad prseseos meritis licet imparibus Catbedram ipsam tenemns , jara exploratnm , atqne perspectum , simul cum céleris ilIvstrilNis tuis, eximiisque virtutibus , qnodammodà Nos impellit , ut te , perindè ac si semper in bac aima urbe noftra adesses praeseus , nedora inter Praelatos Nros. Domesticos annumeremus , bonoribiu quoque Episcoporum Pontificio Solio Nostro Assistentium lubenti animo affidnmus. Ideôqoe te à quibttsvis eicommuDicationîft , et interdicti, aliisque ecclida. eensuris , sententiis , et pœnis quoeumque modo , vel qoacnmque de causa latîs , si qnas forte incurreris , haram damtaxat rerum gratià absolrem. et absolatum foie censentes , nobîlem te dicimus atque creamns , et in iliorum nobilium numéro reponimiis , qui ufroque parente de Comitum gencre orti sunt : ac proindè non modo eorum titulis et iusignibus honestamus te , Terùm ut frui etiam possis singu • Ks quibusque privilegiis et jurilxis , quibus uti iidem ipsi possunt , ac poterunt in futurum , tibi plenissimè concecimus. Ut aotem aliqiiid prxtereà , quod tibi spirituali gaudio , et Toluptati sit , addamus , facultatem tibi etiam facimus ceie* brandi Missam in Oratorils privatis ad Catbolicorum domus Tel tuœ , Tel aliénas Diœcesis , tametsi ibi non bospitaveris , siue uila dierum exceptione y dummodô tamen Oratoria ipsa ex Apostolico Indulto erecta fuerint, nec Terô terapus in Indulto conce^sum expipaverit. Quod si iisdem in Oratoriis Missam audire potiùs quàm eelebrare malueris , celebrare inibi faciendi unam Missam per alium Sacerdotcm in tua pra»entia jus tibi damus. Quam unam Missam tum etiam , quando , seu • posteaquam tu ibidem sacrificium obtuleris, celebrare per alium sacerdotem faciendi ( quoniam maxime decet , ut Episcopi post sacrum ab ipsis operatum , alteri assis tant , et hoc jam ferè apud omues positum in more est ] tibi liceutiam pennittimus. Tum Terô per socrificium , quod in iisdem Oratoriis tu Tel oiïeres , Tel olTerre faciès , Bulliiro prffijudicium alios , qui ex Apostolicis Indiihis ibI celebrare Missam , aut celebrare facere possunt , pati volumus, ne Tersa TÎce Indnita Aplica. aliis cooces^a tibi in bac re priejudicium faiiant. In tuî aulem ipsius, tuaN|ue dignitatia ^raliam >ndu1gemus pariter, tum illos omnes, qui siftiul, famulûlûs etiam causa , iuiUa domo inbabitant in quam tu pro hujusce privilegii «su teconierea, tiimtfamiliarcaljUAi, qubstecum duces, in diebusfesti^jSslisfacerafvitcepto.audiéndiiMvsam vlùt^njom, li saerificio , quod inibi tu ofKrrcs> aut dfferre facie», ipst intersint Aflb«cîai«Kii-

tari benignitate noslrà yeniam tibi damus traosferendi in alios pensioDes annua^

super fructibus , reditibus , proventibus , et obYentionibus , atque dislributionibus

'etiam quotidianis cujuscumque benefilcii tum majoris , tum miooris » vel saecularis ,

vel regularis , etiam hospitalis S. Joanni Uierosolymitani , tibi jam aasignatas , aut

in posterum assignandas. Exceptas tamen Tolumus peiisiones impositas super bene-

lidis , quae per S. H. £. Cardinales obtineri contigerit , ^p modo , qiio éas Tolujt

exceptas Praedecessor noster fel. rec. Urbanus VlII; iiï suis Htterîs Àpostolids

jHib plumbo datis kalendas Aprilis an, 1631. quarum initium *^ Ciim.S, R.M.

Cardinales » et quod ad ceteras pensiones attinet , servari volumus Apostolicas

Litteras rec. me : Innocentii ILI. etiam nostri Prs6decessoris super translatione

'pensionnm' data sub annulo Piscatoris die 7« Februarii anni 1^7. in quibusnon

intégras pensiones, sed dimidiafl earumdem partes aolummodô in alios posae

.transferri ab bis , qui banc ab Apiica. Sede veniam acceperint , constitutum

^est. Atque ut bac in re moderatio servetur, iUud etiam. tibi signiicamus in istis

«translàtionibus hand posse te sumoiam bis centum quinq^aginla ducatomin auri 4e

•Cambra >eD«edere, pro bac enim tomma tanttùm facultatem tibi impertiri transfi^-

«jtetidi (}eBsionei Mens nottra atque 'vohintasi lett : qu» . quidem summa non id

ipènskmcs intégras, sed ad dimidias earumdem pensionam partes reierenda sit.

Getertim in eos tolùm penaioaes tranferre Tibi |)erBittitur, qui clericali saltem

-tonsurà insigniti , ac faujusoemodi peosicmum eapaces^ imo circa pensiones^ impo-

«ihi» super beneficiis, <|ufe eonstituta reperiuntuf in locis tefpp^râli ISostras ^ #t

iliujës Sanctaa 8edit potesUti tubj^cfis graviter praedpimus, ut in eos solos transf^-

•ftfntur, qui ex eadem ecdesiastica ditione, vel ex illis regionibus odginem ducuat,

tin quibns horaines doœinio Nostro subditi admitti iadiscriainatim cum bomioibus

^earumdem.rc^onum tum ad Bénéficia ecdesiastica tum ad similes pensiones jam

eonsuescunt : secus translatio ipsa nulla omnino sit. Erit autem in tua potestate

omnes prorsùs, vel aliquas tantCun pensiones, ac in unum solum , \el in plures

faomines , semel , aut diversis vidbus , atque in mortis etiam articulo transferre.

Porro translationes istas non quomodocumque , sed solemni illo modo ûeri jubemus,

quem hisce in rébus servari hactenùs Romani Pontifices preescripserunt. Itaque

Ordinarius loci, ubi Tu easdem perficere translationes vol ueris, vel aliquis unvs

Cathedralis Ecclesiœ Canonicus , vel quilibct alius vir ccclicâ. dignitate prjeditus tau

in Romana Curia, quàm extra ad id per Te eligeudus coram Notario publico, ac

testibus idoneis pensiones annuas, seu partem illam earumdem pensicmum, quau

transferi'e libitum, ac lidtum Tibi fuerit, vi prsesenlis lodulti cassabit , atque

extinguet , deinde verô pro ea parte , in qua cassât» jam fueiint , et extinctœ , alias

similes pensiones annuas uni aut pluribus à Te nominandis assignabit , atque con-

cedet. Unus autem , aut phires illi bomines in quos tali solemni modo translate

pensiones illse fuerint, quamvis alia jam fuissent Ecclica. Bénéficia, et alias pen

siones adepti , utique , quoad vixerint tam per se , quam per legitimos ^os procu-

ratores spedali mandato bac super re prœdilos , easdem pensiones libère ac lidtè

percipient ; ita ut in quasi possessione exigendi pensiones hujusmodi , in qua tu ,

▼enerabilis Frater, subtranslationis tempore fueris, iidem ipsi cum iisdem priû-

legiis et conditionibus omnino su brogati esse censeantur : hi verô, qui bénéficia obti-

nent, super qn» pensiones illœ jam fuerant impositœ, quemadmodum tibi antea,

aie aliis postea à te , ut supra prsscpîptum est , nominandis hujuamodi pensiones

( W9 ) solvere omoino sub iisdem oeosuris et pœnis teoeaulur ; quia possint exceplioae|pa pppooere , Tel quod prius non fuerit eorum consensus pelitus , Tel ^uôd in ipsa . pen&ioaum translatione Utlerje Aplicx. minime fuerint confectae. Demum g^ratiis aliis priores gratias cumulare cupientes , illam quoque potcstatem tibi facimus , ut Tel testamento , Tel alio quoTÎs légitime modo tam causa mortis , quam inter vItos , poftsis usque ad summam mille ducatorum auri de Caméra statuere de bonis , ac JQiibus, ubiaimque ea» et cujuscumque generis sint, qu« ex Archiepiscopata Tolosan. , quem obtines. Tel ex aliis Episcopatibus , aliisque Beneficiis ecclicis. qui-biiscumque Uim stecularibus , tum regularibus à te in tilulum , aut commendam , . «ut administratioDem jam acquisilis , Tel postea acquirendis , Tel ex pensionibus eccUds. tibi assignatis , atque asâgnandis parta fuerint : ut nempe de iisdem bonis , et jnribus statuere usque ad eam summam possis non solùm ad causas pias, atque in.tui decentis honestique funeris sumptns , Tcrùm etiam in faTorcm consangnineorum , et affinium , nec non et familiarium tuorum , «eterorumque. Attamen solvendum prius erit omne xs aliennm , quo eadem forte bona , ac jura obligata inTeniantur , et deducenda prius omnia impendia , quse pro restauratione iedifidorum , et alianim rerum recuperatione ad Eeclesias et bénéficia à te adcpta spectantium, facienda sunt; scilicct si tuâ, aut procuratorum tuoruro culpâ sive ncgligentiâ œdiûciis ipsis , cxterisque rébus aliquod fuerit damnnm illatum. Ib autem detractis, de eo quod reliqui est, nec id totum quidem, sed ad praedictam usque summam mille ducatorum auri de Caméra, arbitrium tibi permissum edidmus. Dum Tero de iisdem bonis ac juribus Tel testamento , Tel alio quoTÎs legitimo modo posse te statuere indulgemus, ne utiquam derogare intendimus Aplicis. lilteris Prsdecessorum nostrorum Tel Julii III., datis sub die 96 Juuii an. 1550., Tel Urbani YIU. datis sub die 5 Aprilis an. 1628. super fructibus non exartis : ac proindè Dostrarum prxsentium litterarum TÎgore de bis fructibus non erit tibi iutegrum caTere. Itemque etiamsi de bonis, ac juribus, ubicumqueea , et cujuscumque generis sint , mentionem fedmus , inter ea tamen non comprebendi res , quae dicunlur altaris , nimirum Tasa , et ornamenta , et aliam quamlibet sacram suppellectilem per te destinatam ad usum et cullum divinum declaramus juxta formam litterarum Apostolicarum S. Pii V. nostri quoque Prsedecessoris , quœ sub plumbo datse sunt tertio kalendas Septembris an. 1567. quœque iodpiunt ** Romani Pontlfices *> . Inhaerentcs autem Apostolicis litteris fd. rec. Pii lY. etiam Praedecessoris nostri , qnanim initium « In suprema » sub plumbo datis septimo kalendas Decembris anni 1564. decemimus, facultatem testandi , siTe statuendi legitimo quoque modo de bonis ac juribus supradictis, quam tibi per nostras basce litteras tribuimus , omni carere e0eclu , si tu , ^iolalis de residentia Ic^ibus , ab Ecclesia , ubi debeas résidera , absens decesseris. Confidinius porrô per Dei miscricordiam , Tirtutemque tuam minime futurum , ut facullatis hujusmodi causa obliviscaris prœceptiouuiu , monitionumque , quae in concilie Tridcnlino , ses. 35. cap. I. de Reformatione continentur. Memoratis ergo privilegiis te , Yenerabilis Frater , liberaliter afOcimus , decementes bas litteras ûrmas sempcr fore , ac tibi perpetuo suflragarî , sicque ia praemissis per quoscumquc judices eliam S. R. £. Cardinales, borumve Congrcgationes, et Legatos à la 1ère , ac Nnnlios judicari deberc, irritumque esse si quid secus super bis à quoquam quàvis auctoritate scienter , vel ignoranter contigeiit attentari. Non obstantibus nosli is , et ('ancellaria? Aplicae. rrgiilîs , aliisque A pos-

Page 1