DEUX CONCILES ORIENTAUX INÉDITS
Synodus provincialis archidiœcesis Leopoliensis Armenee sub Rev.mo Domino Vartanio Hunanio, Dei et Apostolicse Sedis gratia archiepiscopo Leopoliensi Armeno, présidente Ill.mo ac Rev.mo P. D. Jacobo Cantelmi, archiepiscopo Cœsareœ, Sanctsa Sedis Apostolicss in regno Poloniœ et magno ducatu Lithuanise cum facultatibus legati nuntio apostolico, Leopoli in ecclesia Sanctœ Crucis Armense, anno 1689,vigesimo octobris celebrata, prœsentibus Adrn. Rev. PP. Francisco Bonesana, prœfecto missionis apostolicse ejusque sociis, atque omnibus Rev. proposais, parochis, sacerdotibus, totoque clero Armeno existenti in regno Poloniœ.
Caput i. — De
fide.
l.2De professione catholicae fidei et unione cum Sancta Romana Ecclesia. — Sacra synodus, implorata prius dévote atque fîducialiter gratia Spiritus Saricti propter abigendam ab omnibus Patribus, qui hue Christi nomine eonvenerant, suspicionem de fidei sua; dissonantia, decrevit (nemine contradicente) ut Rev.mus Dominus archiepiscopus cseterique Patres professionem fidei suœ, in exordio prœsentis synodi, facerent, quam Sancta confitetur Romana Ecclesia. Hanc autem fidei professionem omnes supranominati emiserunt juxta formulam, per Sacram Congregationern editam Armeno idiomate, adhibito jurejurando consueto. Et hanc regulam in omnibus nostris conciliis provincialibus in posterum servandam esse decernimus.
Approbamus, suscipimus et conservare immo, et propagare quantum in Domino poterimus, syncere promittimus, sacrosanctam unionem cum Sancta Romana et Catholica Ecclesia, eique obedientiam, tanquam Matri omnium Ecclesiarum, spondemus, ut usque ad finem vitœ exhibere volumus suseipientes quidquid ab ipsa sancitum est, vel erit.
1. Archives de la S. Congr. de la Propagande, Scritt. rif. nei Congr. Artneni, Miscellanea Armeni, t. xv, quaderno xx.
2. C'est nous qui numérotons les canons de chaque chapitre. — Les textes entre [ ] sont des passages illisibles ou incomplets reconstitués par nous. Nous respectons les solécimes de l'original.
2. De non recognoscenda authoritate patriarcharum Armenorum Orientalium. — Patriarchalem autera sedem quœcumque sit, etiam Eczmiadzymensem ', nullo modo agnoscimus, neque cum illa eommunieare nostros catholicos permittimus, aut quoque modo in spiritualibus al) eadem pendenquousque (sic, pro nostris peecatis, Deo permittente) in schismate et erroribus, prout mine, insorduerit. Quod si, uti de divina clementia sperainus, a schismate resipiscens, detestatis suis erroribus contra catholicam fidem, Sancta« Romanae Ecclesia? in charitate sese submiserit, volumus ut cum primum a Sacra Congregatione de Propaganda Fide de prœdicta patriarchalis nostrœ Armense Ecelesia? unione cum Romana fuerimus certiores facti, eidem debitam reverentiam et obedientiam, a nobis exhibendam esse, tanquam patriarchali Sedi,. juxta consuetudinem antiquam, demptis tantum erroribus, et dependenti a Sancta Romana Ecclesia. Et quemadmodum nunc ratione schismatis abstinemus in missae sacrificio, aliisque divinis oifîciis, ab ejusdem patriarcha1! cornmemoratione, ita ex integro reassumendam esse declaramus, quotiescumque sanctain unionem cum Romana Ecclesia susceperit.
3. De exemplari probitate clericorum. — Nihil magis conducit ad firmandam sanctam unionem pridem susceptam, eamque propagandam ad Orientales plagas, quam integritas morum, quibus hic sacer cœtus, pro exemplari probitatis, se exhibeat caeteris Orientalibus sua? gentis immittendus. Quod si aliquis abusus irrepserit, nunc in charitate congregati studebimus communibus votis per hanc sanctam synodum corrigere.
4. De modo suscipiendi legatos Sedis patriarchalis, aliosque advenas et peregrinos. — Sancimus itaque per hanc sanctam synodum, quemadmodum etiam laudabiliter et nunc observ[atur], utnulla persona ecclesiastica sive episcopus, sive doctor (ut vernacula lingua vocant Vartabiet) 2, sacerdos, aut clericus etiam a quavis sede patriarchali legatus, missus a partibus schismaticis, vel quod ipse de schismate sit suspectus, in hoc regnum adventus, quovis tituio etiam transeunter, ad nullum ministerium ecclesiasticum publiée, vel privatim admittatur, neque in consortio et Joco sacerdoturn et clericorum in ecclesia permittatur, sed ad summum sinatur inter laicos, tamquam privata persona, neque publiée quaestuari prajsumat, donec in sancta unione bene instructus, fidei professionem cum solito juramento emiserit. Haec autem fidei professio quaî Romaî typis édita adhibetur, et mandato Sacra? Congregationis de Propaganda Fide, a qua nil delendum, eique nihil addendum, vel immutandum est, neque ad aliud quidvis juramentum adstringendi sunt, prœter illud in calce expressum, ejusdem professionis, de sancta unione ac fide catholica suscepta, firmiter tenenda et docenda. Haec autem fidei professio semper fiât, prœter Rev.mum archiepiscopum, etiam coram Pâtre praefecto, vel uno ex missionariis, ab ipso destinando.
Ut autem perpétua exstet memoria eorum, qui Dei aspirante gratia,
