Le patriarcat arménien d'Etchmiadzin

2. Les vartabed ou docteurs forment une dignité ecclésiastique spéciale dans l'Église arménienne.

Sanctae Matri Ecclesiae catholicrc se adjungunt, neque unquam possint temere negare, quod salubriter susceperunt, quisque accedens ad unionem, propria manu scribat suum nomen, et juramentum de unione et fide catholica professa; et insuper aliquis sacerdos (quem nunc declaramus in personam Rev. D.ni officialis) scribat per modum cathalogi, in seorsius libre nomen, cognomen, patriam, aetatem, offîcium, diem etiam et annum professionis fidei illius, et denique pênes quem ac quibus assistentibus emiserit. Qui liber una cum prœdicta subscriptione, et juramento prohtentis, servetur in publico ecclesiae archivio. Hoc idem charitatis officium. instruendi in sancta fide et unione, exhibeatur pariformiter laicis hic adveitientibus e regionibus schismaticorum.

5. De catechismo. — Ita extraneorum et peregrinorum hue venientium animarum saluti consulendum est, ut tamen non omittatur, imxno majori sollicitudine procuretur incolarum instructio in rudimentis fidei catholicœ. Quapropter mandamus omnibus parochis ecclesiarum, ut singulis diebus dominicis, dato campanœ signo, conveniat juventus utriusque sexus, ad audiendum catechismum atque lectionem doctrinae christianse, in eo idiomate, quod pro uno quoque loco magis intelligible judicabitur. Hoc autem exercitium multo magis in ipsa metropolitana ecclesia servandum est. Ad alliciendos autem animos fidelium ad frequentandum tantum pietatis officium, declarandae sunt et publicandae indulgentiae quas Sancta Sedes Apostolica concessit omnibus adsistentibus tali tempore catechismi personaliter in ecclesia. Denique monendi sunt et si opportuerit compellendi parentes, ut suos filios mittant, eo tempore ad ecclesiam, pro instructione.

6. De relapsis. — Quodsi (Deus avertat) auserit aliquis, jam semel in oatholica fide professus et cum Sancta Romana Ecclesia unitus, praevaricari atque in primum schisma vel haeresim incidere, subjaceat talis sive Hcclesiasticus, sive laicus, omnibus pœnis a sacris canonibus contra relapsos praescriptis arbitrio judicis competentis.

7. De revelanàis relapsis l. — Qui autem notitiam habuerit de aliquo in schisma vel haeresim relapso, teneatur in conscientia vel juxta sacrorum canonum constitutiones, judici competenti revelare. Qui ob non impletam hujusmodi denunciationis obligationem, ipso facto in excommunicationem incurrat, soli Sedi Apostolicae reservatam, ita ut a nullo possit confessario, neque a loci Ordinario absolvi. Caveat tamen judex, ne directe vel indirecte denunciantem revelare contingat.

Gaput ii. — De sacramento baptismatis.

1. De maleria et forma baptismi. - Materia remota baptismi esse dobel aqua naturalis. Proxima vero infusio trina, per modum ablutionis, non vero amplius immersionis, ob periculum infantis tum ob rigiditatem œris hujus regionis supra caput tantum denudatum, ita tamen ut forma

1. Le manuscrit porte chaque fois par erreur relevare au lieu de rcvelarr.

sacrement!, quai débet esse talis2 : N. servus Jesu Christi s ponte veniens a cateehismo ad baptismum, baptizatur nu ne per me in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen. Hœc, inquam, forma quam jubemus et no* aliam ab omnibus servari, nihil addito, vel dempto, aut immutato, semel tantum sit proferenda super baptizandum, hoe modo, nimirum in prima infusione, seu capitis ablutione dicenda sunt verba usque ad personam Patrie, Baptizatur in nomine Patris, in secunda infusione dicendum, in nomine Filii, el in tertia in nomine Spiritus Saneti. Amen.

2. De aliis cœremoniis observandis. — Juxta Rituale, quod nunc exstat correetum, omnes orationes, psalmi, epistolae, evangelia, caeteraque omnia observe ntur et retineantur.

3. De benedictione aquae baptismalis. — Aqua etiam toties, quoties opus fuerit baptizare, benedicatur juxta ritum nostrum antiquum.

4. De oleo et unctione cathecumenorum. — Unctio cathecumenorum reassumenda est ante baptismum, et dum desunt propria verba in rituali Armeno pro hac unctione, mutanda sunt a Rituali Romano. Insuper hoe idem oleum benedicendum est a loci Ordinario semel in anno feria 5* hebdomadae Sanctœ. Ista unetio débet fieri ante baptismum, et supra partes eorporis, ut moris est apud Latinos.

5. De sacra sinaxi parvulis post baptismum non porrigenda. - Sacre eommunio non est exhibenda parvulis, ante usum rationis, etiam occasione baptismi; permittitur tamen, ut benedieantur speciebus saeramentalibus, ita tamen ut non tangant cum illis infantem, reverentiae eausa tanti saeramenti; sed tantum in aliqua distantia tenendo venerabile benedieant, signum erucis cum sanctissimo sacramento formando supra parvulum vel puerum.

6. De ministro et loco saeramenti baptismatis. — Saeramenti baptismatis minister sit solus presbyter et loeus publieus eeelesia cathedralis, vel parochialis. In easu autem periculi mortis, quisque iidelis, et in privatis avdibus, nedum valide et licite, sed etiam ex charitate baptismum eonferrt potest et débet. Ita tamen ut servetur ordo dignioris ministri, viri supra mulierem, «lerici supra laicum, saeerdotis supra diaeonum. Monendt sunt prœterea obstetriees, ut noscant materiam et memoriter seiant formam baptismi. Extra casum perieuli mortis infantis omnino tollitui abusus et prœcavetur in posterum ne sub quovis alio titulo in privatis yedibus eu jus via personse conferatur. Quinimo inhibemus, etiam mulieribus puerperis, purifieari in alio quovis loco, praeter quam in sua eeelesiî paroehiali.

7. De solemnitatibus supplendis vel omittendis urgente periculo mortis. - Quam primum infans in mortis periculo privatim baptizatus fuerit restitutus sanitati, suppleantur defeetus caeremoniarum et solemnitatum baptismi omissarum. Tum et saeramentum eoniirmationis conferatur iii loco proprio ecelesiae parochialis. Ita tamen ut quousque in infirmitate vel periculo mortis permanserit, non liceat, dum est privatim baptizatus, durante periculo mortis supplere dictas solemnitates, neque confirma-

1. Sic. — On retrouve une tournure de phrase analogue au ehap. vi, eau. 3.

tionis sacramentum conferre ne majori periculo exponatur, vei eiden» infanti mors acceleretur. Tum etiam in deprecationem erroris quorumdam Orientalium nostrae nationis, qui putant baptismi sacramentum sine onnfirmatione non esse per se completum, nec suffîcere ad vitam aeternam. De eœtero in eollatione saeramenti baptismi, serventur omnes solemnitates et. eœremonise sub prœcepto quae prsescribuntur in Rituali nostro Armeno, juxta exemplar existens in nostra eathedrali Leopolensi ita ut îieniini amplius liceat immutare, vel extra casum neeessitatis aliquid omittere.

8. De obstetrice et nutrice. — Cavetur, et districte praeeipitur, sub pœna «xcommunicationis ipso facto incurrendae et soli loci Ordinario réserva ta*, ne quisque audeat pro obstetrice vel etiam nutrice mulieres hebreas aut infidèles adhibere.

Caput m. — De sacramento confirmations.

1 . De matériel remotu seu chrismale. — Materia remota hujus saeramenti est ehrisma. In Oriente scimus morem esse illud conficiendi nedum ex oleo olivarum et balsamo, sed etiam ex variis herbis odoriferis, atque ex aromatibus, a solo patriarcha benedictum et consecratum. Nos autem cum Sancta Matre Ecclesia catholica profitemur de necessitate hujus saeramenti sufficiens esse, oleum olivarum cum balsamo mixtum, non a solo patriarcha, sed etiam a quolibet episcopo, benedictum et consecratum pro sua diœcesi. Hinc non ignorantes quot occurrebant pericula circa valorem hujus saeramenti defectu materiœ dum utebamur chrismate, a série patriarchali delà to, eo quod sœpius cum aliqua materia non consecrata miscebant iidem qui deferebant turpis lucri gratia vel ex integro falsifieabant. Tum sœpissime corrumpebatur propter antiquitatem cum raro recens a Patriarcha inquiri posset. Statuimiis itaque ut a loci nostro Ordinario benedicatur, ac singulis annis conseCretur, feria 5a hebdomadee Sanctœ ante Parasceve. Nefas etiam est nostram Ecclesiam, jam Catholicam, atque cum Sancta Apostolica Romana unitam, pendere a Sede patriarchali, quousque non constet nobis ad rectam fidem atque sanctam unionem accessisse; hinc inhibemus ne in posterum quis prœsumat uti rhrismate supradicto, a Sede patriarchali delato in eollatione saeramenti ronfirniationis. In consecratione autem chrismatis, permittimus uti orationibus et eaeremoniis, quas adhibet Sancta Mater Ecclesia Romana, donee nobis occurrant ritus, et orationes nostrœ patriarchalis Ecclesia'. Quibus cognitis et correctis omnino volumus inseri in Pontificali Armeno, et in praxi diligcmter observari.

1. De materia proxima seu unctione. — Proxima hujus saeramenti feateiïa est um^tio, quae juxta consuetiidinem nostri ritus débet Uni supra frontem, oculos, aures, nares, os, manus, pectus et scapulas, pedes; non quidem, quod credamus prœter unctionem capitis praedictorum etiam membrorum unctionem esse necessariam ad valorem saeramenti confirma tionis, sed, ut ritus Ecclesiœ nostra; solemnitates ri ixpfonloàiee

serventur quae non obstant rectae fidei, eo praecipue quod suo non caret mysterio1.

3. De forma sacramenti confirmationis. — Forma hujns sacramenti hucusque semper fuit variata, modo addendo, modo delendo aliqua verba, pro uniuscujusque libito, quod cum non fuerit non sine maximo incommodo ministrorum, nec non variarum difficultatum, errorum, tum et scpupulorurn origo; ideo eam redueimus ad pristinam normam, demptis imperfectionibus, quam omnino ex integro servandam esse ab omnibus nostris sacerdotibus districte praecipimus, prout sequitur.

Supra frontem ungendo profertur : Unguentum suave efjusum est super te, signaculum dwinorum, et cœlestium donorum. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. Quae quidem forma, uti unctio supra frontem est sufticiens, et adaequata et ideo per eam solum perficitur sacramentum. Ab ea autem delemus illa verba: in nomine Jesu Christi, ne in pristinum errorem inducantur rudiores, putantes hoc sacramentum in Christi nomine eonferri et non totius Sanctissimae Trinitatis. In subsequentibus autem verbis, aptatis ad unctionem aliarum corporis partium, nullatenus repetenda est invocatio nominis Christi vel Sanctissimae Trinitatis, ne credant esse partem essentialem hujus sacramenti.

Verba vero adhibenda in unctione aliarum corporis partium sunt quae sequuntur. Supra oculos : Unctio sanctificationis illuminet oculos tuos, ne unquam obdormias in morte. Ad aures : Unctio sanctificationis fiât tibi ad audiendum divina prœcepta. Ad nares : Unctio sanctificationis fiât tibi odor suavitatis vitœ, in vitam œternam. Ad os : Unctio sanctificationis sit tibi oris custodia et ostium munitum labiorum tuorum. Ad raanus in vola : Unctio sanctificationis sit tibi causa bonorum operum. Ad pectus : Unctio dwina cor mundum confirmet in te, et spiritum rectum innovet in visceribus tuis. Ad scapulas : Unctio dwina sit tibi scutum monitionis, in quo possij omnia tela nequissimi ignea extinguere. Ad pedes : Unctio divina dirigat gressus tuos in vitam œternam. Amen.

Si vero occurrat aliquando confirmari virum, aut mulierem adultam, tune solam frontem statuimus esse inungendam cum prolatione supradictî formée, eaiterarum autem partium unctiones praetermittantur 2.

4. De cseteris solemnitatibus sacramenti confirmationis. — Injungimus etiam ut aliee caeremoniae, nempe de veste eandida, de cingulo, de cruce supra pectus, de candela cujusvis sit coloris, sed congruum magis ut esset alba, omnia, inquam, ista et alia, quae sunt in Rituali, cum suis orationibus, omnino serventur, nain sunt valde pia, ac devota et congru* ad explicandos effectus et gratias per hoc sacramentum collatas, excepta communione corporis Christi, de qua jam statutum est cum de sacrament< baptismatis 3.

5. De ministro sacramenli confirmationis. — Profitemur cum Sanctt

1. Ce canon est repris presque littéralement par le concile arménien de Rome de 1911, can. 395.

2. Ce texte a servi de source au concile arménien de 1911, can. 396.