CONCILES D'ORANGE ET DE VALENCE
regenerationem sacri baptismatis pervenimus, non per gratiœ donum, T7281 *^ es^ Pe? inspirati°nem Spiritus sancti corrigentem volumtatem nostram ab infidelitatem ad fidem, ab impietatem ad pietatem, sed naturaliter nobis inesse dicit, apostolicis dogmatibus advcrsarius adprobatur, beato Paulo dicente: Confidimus quiay qui cœpit in vobis bonum opus, perficiet usque in die Jesu Christi (Phil., i, 6) ; et illud : Vobis datum estpro Christo non solum, ut in eum credatis verum etiam, ut pro illo patiamini (Phil. , i, 29) ; et : Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, Dei enim donum est (Ephes., n, 8). Qui enim fidem, qua in Deuin credimus dicunt esse naturalem, omnes eos qui ab Ecclesia Christi alieni sunt quodammodo fidèles esse definiunt.
C'est le sommaire des c. i-ix de l'écrit de saint Augustin, Deprœdestinatione sanctorum, P. L., t. lxiv, col. 959 sq.
6. Il n'est pas juste de dire que la miséricorde divine s'exercera vis-à-vis de nous, si nous croyons (par nos propres forces), si nous la demandons, etc. C'est plutôt la grâce divine qui fait que nous croyons, que nous demandons, etc. ; la grâce ne se contente pas de fortifier dans l'homme l'humilité et l'obéissance, mais c'est elle qui fait que l'homme est humble et obéissant.
Si quis sine gratia Dei credentibus, volentibus, desiderantibus , conantibus, laborantibus , orantibusf vigilantibus , studentibus, petentibus, quœrentibus, pulsantibus nobis miser icordiam dicit conferri divinitus, non autem, utcredamus, velimus vel hœc omnia sicut oportet agire valeamus,per infusionem et inspirationem sancti Spiritus in nobis fieri confitetur, et aut humilitati aut oboedientiœ humanœ subiungit gratiœ adiutorium, nec ut oboedientes et humiles simus, ipsius gratiœ donum esse consentit, resistit Apostolo dicenti : Quid habes quod non accipisti ? et: Gratia Dei sum id, quodsum (I Cor., iv, 7).
Cf. S. Augustin, De dono perseverantiœ, c. xxm, n. 64, P. L., t. xlv, col. 1032 ; Prosper, Contra Collatorem, c. n, n. 6, P. L., t. xlv, col. 1 804.
7. Sans la grâce et livrés à nos seules forces naturelles, nous ne pouvons rien penser ou rien choisir qui profite à notre salut éternel ; nous ne pouvons non plus adhérer à la prédication de l'Évangile.
Si quis per naturœ vigorem bonum aliquid, quod ad salutem per-
tinit vitœ œternœ, cogitare, ut expeditf aut eligere sive salutariy id [72î est evangelicœ, prœdicationi consentie posse confirmât absque inluminatione et inspiratione Spiritus sanctiy qui dat omnibus suavitatem in consentiendo et crezento veritati, hœretico fallitur spiritu, non intellegens vocem Dei in Evangelio dicentis : Sine me nihil potestis facere (Joh.,xv, 5), et illud Apostoli : Non quod idonei sumus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est (Il Cor., ni, 5).
Cf. S. Augustin, De gratia Christi, lib. I, c. xxvi, P. L., t. xliv, col. 374.
8. 11 est faux de dire que les uns arrivent à la grâce du baptême par la miséricorde de Dieu, et les autres par leur propre volonté, qui a été contrariée par le péché d'Adam.
Si quis alios misericordia, alios vero per liberum arbitrium, quod in omnibus qui de prœvaricationem primi hominis nati sunt, constat esse çitiatum, ad gratiam baptismi posse venir e contendit, a recta fide probatur alienus. His enim non 1 omnium liberum arbitrum per peccatum primi hominis adserit infirmatum aut certe ita lœsum putaty ut tamen quidam valeant sine revelatione Dei mysterium salutis œternœ per semetipsos posse conquirere. Quod quam sit contrarium ipse Dominus probat, qui non aliquos, sed neminem ad se posse venire testatur, nisi quem Pater ad traxerit (Joh., vi, 44), sicut et Petro dicit : Beatus es, Simon Bariona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in cœlis est (Matth., xvi, 17); et Apostolus : Nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (I Cor., xn, 3).
On trouve quelque chose d'analogue dans Prosper, Contra Collatorem, c. v, n. 13 ; c. xm, n. 38, et c. xix, n. 55, et dans la Responsio à la vie définition de Cassien, P. L., t. xlv, col. 1807, 1818 et 1829.
9. Toutes les bonnes pensées et toutes les bonnes œuvres sont des présents de Dieu 2.
1. Dans Mansi et Hardouin la négation non ne se trouve pas, tandis que Sirmond l'a trouvée dans ses manuscrits. Le contexte prouve qu'il faut la négation, car ici, de même que dans le numéro suivant, on veut exposer les erreurs semi-pélagiennes et non pas la doctrine orthodoxe.
2. A partir de ce 9e canon, les numéros ont plutôt la forme de sentences que de canons proprement dits.