‹ Histoire dogmatique, liturgique et archéologique du sacrement de baptême (volume 3)Chapitre 177 sur 236 · CHAPITRE I · texte numérisé non relu

CHAPITRE I

Ouvrages des douze premiers siècles, exclusivement relatifs au

baptême

Agobard, évêque de Lyon. Consultatio et supplicatio de baptismo judaicorum mancipioruin, {Patrologie latine de Migne, t. CIV, colonne loo.)

— Epistola ad proceres palatii contra praîceptuni impiuni de baptismo judaicorum mancipiorum. {Ibid., col. 174.)

Alcl'in. Epistola de baptismi caeremoniis. {Ibid., t. CI, col. G12.) Cet opuscule, faussement attribué à Alcuin, est probablement d'Amalaire, archevêque de Trêves.

Amalaire, archevêque de Trêves. Epistola de caeremoniis baptismi. [Ib., t. XCIX, col. 892.)

Anonyme. Liber de rcbaptismate. [Ibid., t. III, col. 1184.)

Athanase (S.). Sermo in sanctum Pascha et recens illuminatos. {Patrologie grecque, t. XXVIII, inter spiiria, col. 1080.)

Augustin (S.). De catechizantibus rudibus. {Patr. lat., t. XL, col. Sog.) — De symbolo ad catechumenos. {Ib., c. 627.) — De baptismo contra Donatistas. {Ib., t. XLIII, col. 107.) — De peccatorum meritis et remissione seu de baptismo infantium. {Ibid., t. XLIV, c. 3oq.)

Basile (S.). Exhortatio ad baptismum. — Epistola ad Amphilochium, — De baptismo libri duo. {Patr. gr., t. XXXI, col. i5i4.)

Bernard fS.). Tractatus de Baptismo.

{Patr. lat.. t. CLXXXII, c. io3i.)

Ciiarlemagne. Epistola encyclica de baptismo ejusque ritibus. {Ap. Mabillon, Analecta, t. III, p. 78.}

CvpRiEN (S.). Epistola ad Quintum de hacreticis baptizandis. {Patr. lat., t. III, col. io85.) — Epist. ad Stephanum papam de concilio. (C. 1044.) — Epist.

ad Jubaianum de hoereticis baptizandis.

(Col. 1090.) — Epistola de hoereticis baptizandis. (C. iio3.) — Epist. ad Pompeium contra epist. Stephani de hasreticis baptizandis. (C. 1127.) — Epist. ad Magnum de baptizandis Xovitianis. (C. 1 137.)

Cyrille de'|Jérusalem (S.). Catéchèses et catéchèses mystagogicœ. {Patr. gr., t. XXXIII, col. 33i.)^

Denys de Telmera. De Jussu baptizandi Judaeos. (Mai, Spicil. rom., t. X,p. 223.)

FÉLIX III (S.). Quomodo qui rebaptizati sunt ad ecclesiam catholicam admitti debeant. {Dullar. roman., éd. de Turin, t. I, p. 91.)

F1RMILIEN (S.). Epist. ad Cyprianum contra epist. Stephani. {Patr. lat., t. Ill, c. ii53.)

Gauthier, évêque de Laon. Epist. monacho Guillelmo de baptismo hereticorum. (D'Achéry, Spicil., t. III, p. 52o.)

Grégoire d'Antioche. De baptismo Christi sermones duo. {Patr. gr., t. LXXXVIII, col. 1860.)

Grégoire de Nazianze (S.). Orat. XXXIX in sancta lumina; orat. XL in sanctum baptisma. {Patr. gr.., t. XXXVI, c. 334.)

Grégoire de Nysse (S.). Oraiio catechica magna. {Ib., t. XLV, col. 9.) — Orat.

adversus eos qui diflerunt baptismum.

{Ib., t. XLVI, c. 415.) — De infantibus qui praemature abripiuntur. {Ib., c. 161.)

iiisi(^iin- DU sa(:ri:mhnt dk baptlimk

IIiLDEi-ONSE (S.). Liber de cognilionc bap-

tisini. {Pcitr. Lit., t. C\'\, c. 112.) lIiNCMAH. Kpist. lie baplisino, (F.abbc,

Concil., t. Vlil, col. 'Mp.) Jacquks, cvcquc ilc Sarai;. Ordo sancii

baptisiui. (Rituel des Maronites.) Jean Chuysostome (S.). Catéchèses II ad

illuminandos. [Pair, fçr., t. XLIX,

Jean Diacre. Epist. ad Senarium de variis

ritibus ad baptismum pertinentibus.

(Mabillon, Itcr Italicum, t. I, part. 11,

p. 69.) JÉRÔME (S.). Epist. ad Oceanum. {Pair.

lat., t. XXX, c. 286.) — Dialogus contra

Luciferianos. (Ib., t. XXIII, c. i55.) JÉRÔME (le B.). Gommentarius de sensu

baptismi. {Pair, gr., t. XLIX, c. 83(jo.) Jessk, évoque d'Amiens. Epist. de bap-

tisnio. {Pair, lat., t. CV, c. 781.) Leidrade. Liber de sacramento baptismi.

{Pair, lat., t. XCIX, col. 853.) LÉON LE Grand. Epist. XVI ad universos

episc. per Siciliam constitutos. {Ibid.,

t. LIV, c. G95.) Magnus de Sens. Libellus de mysterio

baptismatis. {Pair, lat., t. GII, c. 981.) Marc l'Ermite. De baptismo. {Pair, gr.,

t. LXV, c. 986.) Maxence d'Aquilée. Gollectanea de anti-

quis ritibus baptismi. {Pair. lat., t. G VI,

Maxime de Turin. Tractatus de baptismo, {Pair, lat., t. LVII, c. 772.)

NoNNUs. Gommentarius in orationem S. Gregorii Nazianzeni in sancta lumina. {Patr. gr., t. XXXVI, c. loGG.)

Odilhert. De baptismo. (Mabillon, Vet.

Analccta, t. IV, p. j5.)

Pacien. Sermo de baptismo. {Patr. lat., t. XIII, c. 1089.)

SÉVÈRE. Liber rituum baptismi et sacrœ synaxis apud Syroschristianos receptus, interpret. Guidone Fabricio Boderiano Antuerp. 1672, in-4. Ses éditeurs lui ont donné à tort la qualification (.VAlexandrinus ; il aurait fallu Antiochcniis, puisqu'il était évéque d'Aschmonin, au x^ siècle, et qu'il décrit les rites de la province d'Antiochc et non ceux d'Alexandrie. Nous l'avons toujours désigné sous le nom de Sévère d'Antiochc.

Sophronius (S.), patriarclic de Jérusalem. De baptismale apostolorum. {Patr. gr., t. LXXXVII, c. 33G9.)

Tertullien. Liber de baptismo adversus Quintillianum. {Patr. lat., t. I, c. 1197.)

Théodore Stcdite (S.). Oratio in baptismi pervigilium. (Mai, Nov. Biblio^ thecapatrum, t. V, part. IV, p. 16.)

Théodulphe, évéque d'Orléans. Liber de ratione et ordine baptismi ad Magnum Senonensem. {Ib., t. GV, c. 223.)

Parmi les écrits de l'antiquité ecclésiastique qui ne sont point parvenus jusqu'à nous, on doit regretter un traité de Tertullien sur la validité du baptême des hérétiques ; un livre des Rites du baptême par Narsès Garbana ; des traités sur ce sacrement composés par Méliton, Pétilien, Sévérin et Jean le Jeûneur; des lettres sur le même sujet, écrites par Licinien , évêque de Carthagène, par saint Léandre, évêque de Séville, par Eutrope, évêque de Valence, par Trajon, évêque de Saintes, etc.

Page 1