C. Anonyms de Gerbert
Saiol-Gall, Sliflsbibliotek, n" 349 : ms. de parchemin, in-i", 120 fol. (paginés). Fol. 1-39, écriture du tiii= siècle : fragment d UD sacramCDtaire. Fol. 39-49, écriture du ix<> siècle : décrétale d'Innocent I^"' à Deccntîus, évéque de Gubbio. Fol. 49-118 : fragments anonymes publiés par Gerbert, Monumenla veleris liturgiae alemannicae (Sant-Blasiea, 1779) : fol. 49, Cantalur autem omnis scriptura . . . , ap. Gerbert, t, II, p. 181 ; — fol. 50, Incipiunt capitula de libris noïi ac veteri testamenti plenitudinem..., ap. Gerbert, iliid.,
— fol, 54, Innomine s. d. n. i. c. incipitinstructio ecclesiastici ordinis qualiter iu coenobiis..., ap, Gerberl, p. 175-177 ;
— fol. 67, lucipit capitulare ecrlesiastici ordinis qualiter sancl^ alque apostolica..., et immédiatement après, fol. 100. Ilem de curso diïiDO...,ap. Gerbert, p. 168-175 ; — fol. 104, Item incipit de couvivio sive prandio atquc coenls monacborum qualiter in monasteriis..., ap. Gerbert, p. 183-185. Fol. 118 et 119, écriture anglo-saxonne, ix" siècle : une série de prières, dont une Pro abbale nostro, une Pro regc et principe nostro, une Pro absentium fratrum noslrorum.
Voy. G. Scherrer, Verzetekiiiss der lias, der Stiflsbibliothek von St. Galleit, p. 122. Dom Baeumer nous a communiqué uue description détaillée du manuscrit. On trouvera ciaprès le texte du fragment de Gerbert, à l'exception du Capitula de libris N. ac. V. T., qui ne paraissent pas appartenir à notre anonyme, étant d'une latinité correcte, et n'ont point d'ailleurs d'intérêt liturgique. Nous n'avons pas reproduit le Capitulare ecclesiastici ordinia, lequel est une réplique iucorrecte de l'ordo de Montpellier. Le texte que nous donnons ci-après a été collationné pour nous sur le ms. par M. le docteur Fah. conservateur do la bibliothèque de
anni usque nd finem, et sic ordo cat CBoonis decanlandi in eaclesia sancti Pétri. Quioque libri Moyse cum Jesu Nave et Judicum in lempore veris. Septem diebus ante initium quadragesimae usque ad oetavam diem ante pascha liber Jsaiae prophetac, uude ad paBsioDem Christi cODveDit. Et lameotaliones leremiae. la diebus a pascha epistolae apostolorum et actus atque apocalypsia usque pentecosten. In tempore aestus libri Regum et Paralipomenon usque ad médium aulumni, hoc est usque quinto dccimo kalcndas novembris. Deinde libri Salomonis. Mulierum atque Machabaeorum , et liber Tobi usque ad calendas decembris, Ante autem natale domini nostri Ihesu Christï Isaias lercmias et Daniel usque ad epiphaniam. Postea Ezechiel et prophetae minores atque Job UBque in idus februarias. Psalmi omni tempore, evangclia et apostoli similitcr, tractatus prout ordo poscit, passiones marlyrum et vtlae patrum cathoticorum leguutur.
[1.] Id DOiiiiDe saucti domini nostri Ihesu Christï incipit instructio ecclesiastici ordinis qualiter in coenobiis lidcliter Deo servientes , tam juxta auctoritalem catholicae atque apostolieae roroanae ecclesiac quam javla dispoailionem ac regulam sancti BenedicEi, missarum solemnîis vel uataliciis sanclorum seu officiis divinis anni circuli die noctuquo auiiliante Domino debeant oeicbrare, sicot in sancla ac romana ecclesia a sapientibus ac venerabilibus patrîbus nobis tra*
[2.] Primitus euim adventum Domini cum omni officio diïino tam lectionibns Cum responsoriis ïcI anliphonis sea etversibus a cal. decembris incipiunt celebrare.Et initiantem legite Isaiam prophelam invigiliis semper a capite repetendo ufique in Dei natalom ipsum leguntur, rcsponsoria vero usque octabas Domini practer natalicîis sanctorum Hicremiam et Daniel leguntur, Postea quidem Uiezechiel et prophetae
D,3.lz..ûU,G00glC
340 HISTOIRE nu BRÉVIAIBE ROMAIN
minores atque Job in idus fcbruarii. EpistoUe Pauti apostoH omni tempore in posterioribus tribus lectionibus tam in die dominico ad vigiliis quam et in misaaram Bolemniis Icguntur. deinde vero qiiinque libri Moysi cnm lesu Nave et Jndicum io tempore veris iidem septem diebus aote initium quadragesimae usque ad oclavum diem ante pascha leg^ntur. Et septem dies aute pascha liber Isatae prophetac unde ad passionem Christi pertinent et lamentationes leremiae. In diebos autcDi paschae cpistolae apostolorum et actns atque apocalypsis usque pentccosten. In tempore autem aestatis libri Regum et Paralipomenon usque ad médium autumui, hoc est quioto dccimo caleudas decembris. Tractatus vero aanctornm Hieroaymi Ambrosii ceterorumque patrum prout ordo poscit leguntui".
[3,] In vigiliis omnium apostolorum vel celerorum principalium omnes ieiunium faciunt. et hora nona natalitia eorum praevenientes absque cloria in missarum solemniis celebrantur, ■ eorum passiones vel gesla legunti
quam in omni tempore, psalmi eut gestis cum responsoriis et antiphi caRuntur. Si autem gesta eorum mil cioaibUB sufUcere non possint, in tribui Icccionibus Icguntur. Et octabas eorui antiphonas sei
ipsa nocle ad vigiliis Quodsi in die domin in adventu domini sorum passionibus vel s de ipsis pertinentes 'fuerit ut in novein leo- ID posteriori bns responsoria vel die primo festi-
[4.] R.,po.,oriu. „r, Benedicti cum cloria est cancndus no^ ccclesia omnia responsoria cum globi Secundum regulam sancti Benedicti or dominicis Icgitur lectio sancli evangel quo fnerit, et sequitur hymnum te deuh
cum KTRiE BLEtsoN a iîmuntur vigilîae n -,
vero laudes diebus dominicis praeter quadrageaimi tempore cura alléluia sont canendae.
secundum regulam
semper cantatur.
e tempore diebns secundum tempus
DigilicJbïGoO^lc
PIÈCES JUSTIFICATIVBS 341
[5,] Una aulem ebdomada ante natale DomiDi de Conceptione bealae Mariae iacîpiuDt cclebrare. In ipsa cbdomada quarta et scxta feria seu et sabbatum omoca jeiuniua) faciuut et iDÏaBanjm solemoiiB cum lectioaibus vel respoDsoriis seu et anliphoniB de ordiae pertiDeotes celebrantur. Sabalo vero cum duodecim lecciouibus vel ordlue missarum solemniis quac diiimus celebraatur. El ipsa die saccrdotes ei c«tcri ministri ecclesie si necessc fuerit ordioantur. Si autem evenerit ut vigiliae uatalis DomiDÎ sabbato incurruQt, praecedente ebdomada omnem célébra tioaem val ordincmlquod dliimus quae io sabbato celebranlur. Ipsam autem ordinalionem sacerdolum quae diximus praeter quatuor tempora io anaum, id est marcii juaii septembris cl decembris measis, dod ordinanlur, ila tameo ebdomada qua pontifex judicaveril, ut et jeiunium quarta feria iucipiente et sabbato omnla couBummeutur. Pridie uatalis Domini, nisi forte dominica cODiigcril, omoes publicum jeiuoium faciunt, et hora uona uiiasas celebranlur. In vigilia pridie natalis Domini humiliae cum respousoriis suis vcl antipltoois in matutinis laudibus de ipsa die pertinentes canuutur.
[6.] In vigitia natalis Domini tam psalmi novem cum antiphonia vel humilias cum responsoriis suis seu ei versibus et matutinis laudibus explet' ordine quo in priori capitulare r décore celebranlur. Corpus anti cxpletis missarum solemuiis oma bas Domini vel de epiphania superiore ordioc invenilur qualiler ceiebrare debeamus. A quadragesima vero iucipiente usque quinquagesimo die ante pascba ad vigilîis de aptatico unde leguotur. et responeoria nde canuntur. Quod si cxinde minus respoasoria habueril, tam in die quam in nocte quadragesimalis responsoria cauuutur.
[7.] la maluliais laudibus diebus dominicis sicut et colidianis diebus a quiuquagesimo incipieatc id est hiserrhe HEiDEus, inde sequitur psalmus cenlesimus septimus dccimus cum antiphonis suis, et sequitur ordo matulinorum solemnitas sicut et reliquis dominicis diebus. Et a quioto decimo die anle pascha tam responsoria quam et antiphonac cum versi~ bus suis de paseione DomiDi iocipiuDt ceiebrare.
D,y.l..<,.,GOO^IC
[8]. Quinta vero feria ante pascha id est coena Domiai ad missas antîphoDa ad inlroitum non psallitur, apostolum nec cvangelium non legitur, nec respoDEorinm cantatur, nec salutat presbyter, id est non dicit dohinus voBiacuH, nec pacem faciunt usque in sabbato sancto, aed cum silentio ad missas ingrediuntur,
[9.] In paracevcn autem quod est se»ta feria passioms Dominî hora nona colleguatur omncs in ecclesia et legvint duas lectiones, quas in capîtulare vel ia sBcranentorum commémorât cum ri^sponsoriis de passiono Domini, et legitur passio Domini seciindum lohannem, et dicuntur illas orationés presbylero quas in sacramentorum commémorât. Post unamquamque orationem ndmODeiitur omoes a diacono ut flectanEur gcnua, et dicit dîaconus flectahus gemia, et prosterneotes se omnes in terra cum lacrj-mis vel contritione cordie. Et iterum admouentur a diacoDO dicente levate. Expletis autem ipsis orationibus dicil presbyter obehus, et
Dica, et sequilur oratio libéra nos quaesuhus domine ab OMNIBUS MALlB, Et accjpit dtacoDus corpus Domini et sanguincm quod ante dîem coenae Domini rcmansit etconsccralum fuit et pooit super aharc , et communicant omnea corpus et snnguinem Domiai cum silentio nihil cantanles. Et ïpsa noctc ia ecclesia lumou uon accenditur usque in sabbato. His autcm expleCis ingrediuntur ad vespcram. Et ipsanoct^ abstinentes se ab omni dclicia corporali. id est praelcr tanlum panem et aquam cum aceto mixtam non sumcutes. cui autem Dominus virtutem dederit pertraoseunt sine oibo usque in vigilia paschae, hoc autem apud rciigiosos ac venerabiles viros
[10.] lu sabbato sancto paululum post hora nona ad vigilias, primitus autem vcstiuntur se sacerdotcsunacum diaconibus veslibuB suis, et procedunt de sagrario cum cereis vel thuribulis, et inlraut in ccclesiam cum silencio nihil canentes, stantes in ordine sno. Inde vero benedîcentur cerei a diacono ordine quo in sacramentorum habelur, et slatim accedunt et sedcnt sacerdotes in sedilia sua, diaconi vero
tantuiD pormaneot alantes jnxla ordineiu snum sive juxta abbatem vel presbyterum qui missas celebralur. El incipiuDt légère lectioDes deipsa DOClcnna cum canticia corum quas in □mmemoral. Eiplelia autcm ipsis lectionisacerdotes cumtliacoiiibiis revertunlur in sacrario >, qualiter ad missaa îagrediuQtur. Cum autcm sij^DuiD pulsatum fucril proceduat de sacraria cum diacunibus acceusis ccrciscum Ihuribulia, sicutprius dcscripsimuB, et intraut in ecclesia facicntcs litaiiia. Explclas aulcm ipsa lilania incipit abba aut prcsbytcr qui missas célébrai oloria. tn ExcELSis DEO, et complebuDt omaia missarum solemnia, sicut et reliquis diebus dominicis et ipsis septem diebus usque pSBcha, solila in omni officio divioo.
[11.] Ita agitur sicnl et dicm sauctam paschae, praeter tantum psalm! qui de nnamquamque diem psalluntur sempcr cum ALLELUIA, usque quinquagesimo die a pascha quod est peutecosten, tam psalmi vcl respousoria cum versibus vel
[12.] Aaccnsionem vcro Domïni cum omni officio divino de ipsa die porlinente sicut et reliquis diebus domioicia celebrantnr, responsoria vcro vel antiphonis usque in aabbato pcntecosten de ascenaiouem Domini cnDuittur,
[13.] Sabbato pcntecosten omncs jeiunium faciunt et omni officio diviDO lam Icctionibus quam et baptismum vel ordioe sicut in sabbato sanctocelebrantur.Tantum hora octava incipicQte iagrediuQtur ad vigïliae vel miaaarum solemniis, ut hora noua diei explela omnia cousiimentur. Diem sanctum pentccoslea sicut et diem sanctum paschae celebrantur. In ipsa vero cbdomada poat pcntecoslen quarta et sexta feria aeu el sabbatum jeiuuium faciunt el missarum solemniis cum omne officio divino sicut in sacramentorum commémorât celebrantur. Octabas autem pcntecoslen sicut et dominica praccedcDte ita celebrandum est.
[l'i.] Reliquo tempore in anni circuli praeter quod memoravimuB de ipsis psalmis responsoria suntcanende, aoliphoois vero tam malutinis quam et vespertinis laudibus de cotidia-
[15.] Ad agendas vero mortuorura ad ïigilias tam pas juam et lectionibus cum responsoriis suis vel aotiphoni: s laudibus sine allblui* de ipsis est caoeiiduiD
In Domine domini nostrï Ihesu Chrïsti tncipit capitulare ecclesiasiici ordinis quai i ter a sa ne tu atque apostolica romatia ecclesia cplebratur, sicul ibidem a sapicntibns et venerabilibus patrtbus Dobis traditum fuit.
[t.] Primitus eniin adventum Domim caleodis decembris incipienle celebrare [etc.].
[1.] In primis prima sic lemperantnr ut sic caDalur quaudo ora prima diei fuerit explcta si tameu necessc fuerit aliquam operarn cum festinatïoae facere, sic autem quomodo ora diei secunda expleta fuerit. Sic cantalur apud eos prima, hoc est primitus dicit prioroEus in adiutorium meum intende, et inde cactcri quod scquilur. Ista prima ibi caotatur ubl dormiunt et ibidem pro invicem eapilulo dicto orant. Slatim ibi sedennt et prior cum ipsis et ibi léguât regulam sancti Bcnedicti, et a priore vel cui ipse jusserit per singulos sermones cxponitur, ita ut omnes intelligant ut nullus fraler se de ignoraoliam regulae excusarc possît. Inde accepta bcDcdiclioDC vadunt sive ad ciandum vel vestiendum atque lavandum, et abeot spatium ad hoc facicndnm usque ad oram terciam. Si est coQsueludoapud ipsos ut ille archiclavus qui claves ecclesiac sive misterium sacrum eub cura sua habel, ipse custodit et oras canonicas ad cursum celebraudum quando signum pulsare debeat ut rcddanlur. Et uequc ad tertiam nec ad se](ta ncque ad DOnam vel ad vcsperam nec ad completorio
Deque ad matulinis non dicit prior quiiodo incipil apud
[2.] Completorio autem lempore aeslatis quomodo sol occumbit colliguDtur ad collecta. Tangit autcm fraUr cui est cura iaiuiicla cymbalum aut tabula, et colliguntur fratres in naum locum et prior ipsorum cum ipsis sedens. Et onne sive estate sive hibernum tempore semper leccioaem ad cotlectam leguatur, et ibi fructum quod cis Deus dederit manducantar et bibeot. Postea putsato signo caountur compleloHo abi donniuQt Id dormilorio, et eitremo verau dicuntur
et tuDC vadant cum silenlio pausare in lectula sua.
[3.] Pauaant autem usque Docte média si aotemilitaB praecipua non fuerit, si vero doiainica vel alia grandis solemnitas evenerit temporiua aurgunt, El babent positum ubi dormiunl tintinabulum talem qui ad eicitandum eoB pulsatur, et postea modico intervallo facto surgunt fratrea. Cui autem opuB eiire ad neceasaria aeu urina digcrendum, et ad inlroitum cccleaiae habeant vasculum positum cum aqua ubi lavent manuB suas vel faciès et tergaut liuleojuila posilo. Et itcrum cum pulsatum fuerit aliud sigoum ad psallendum parati ingrediuntur monaci, et prior stalim dicit proliie dominb LÏHIA MSÀ AFEHiES sub GLOBiii PATRi lente dccautanteB et in concludentes. CaDtat statjm cui jussnm fuerit
phona ceteris respondentibus. Etomni officio suo quod supra BCriptum e»t complebuatur. Noctnrnis autem finitis si lui Blatim non supervcnerit faciunt modicum iutervallum ut superius dictum est propter neceasitates fratrum, et itemm ingrediuntur ad matutinis laudibus explendas.
[4.] Si autem cottidianis diesfuerinttempore liyberni, post nocturnie finitis ilerum pausanles usquequo lux apparere incipiat, et sic ingrediuntur ad cclebrandum matutinorum laudibua. Sic autem est semper solicitas ille frater cui cura commissa est ut semper sïgnum compelenti ora iosonare debeat. Si autem ciindc aliqua oegligentia ut adsolet fragililate humaaa ei evenerit ut ante oram aut post oram pulsare-
D,y.lz.<,b,COOglC
rit, poenitentia ei eiinde indicit prior snus . Et propterea vel revereDtia Dei hoc sentper melitatur et ia his eit solicitus ut omDia eemper ooeele rel compctcnter el secundum ordinem eiplicantur, et Dens semper ia omnibus magDÎfice iaudetur.
Item incipit de convivio sive praodio atque coeais monachorum, qualilcr in monasteria romauae eccleBiac constitulis est coDBuetudo.
[1.] Quando autem ad praDdiuni acueduat dicit prier oralionemcum fratribua, hoc estocuLi ounidh totam cum gloria PATRi subséquente prolixe dicuntur et postea i canuntur. Et dicit sacvrdos oratiooem talem V' audiantur et rcspondo.iDt amen h DOMINE DODA TUA, Tel alias Bunt plurimas quae ad hnDC cibum suDt deputatas. Et sedeuat postea omnes in loca suo. Habent autem prope mcasa abbatis cathedra talc ex alto stabilita cum nnalogio ubî librum ponitur, et «edeunt cum legUDt. Et statim cum primun cibum poDuut ministri et signum iosonuerit ut signelur a comedendum, respondent omuca DEO gbatias, priore signante aut presbytero vel cni jusscril, tali ïoce signalur ut univerBi audiant et respondent AMEM. Id ipso inieio comcdenlinm est praeparatus lector qui statim petit benedicliouem dicit iube domhb BBKEDiCERe,
AMEN, et iiigroditur ad legendum et Icglt quamdiu illum cibum marduçaot. Et postea si loago prandio habuerinl ut diucius sedeant vel si alium ministrationem minislrentur , taugit prior mensaut sileat ipse lector modicum. Et si fuorint pisces vel ctiam ai rolatilia manducant. ciim mimstralur et l signum ut bencdicntur. respondent omnes deo !t beoedicit prior aut cui jusseril dïcenle cbeatukah . respondent t manducaotur. Si item alius cibus fuerit dieit
, respondent
[2.] Et ad allant mbistrationemiterum legjit lector tamdiu quousque praecipiat ei nbba ut finialur, autysi ille coogniam finem inveocrit, si benedictio sonaverit, in eitrenio sermoue repetit ipsnm iterum secundum viceiil prolixe, et respondenl omoes DEO châtias, et descendit. Si autem longa fuerit lectio et vel bene fiaierit sermonein, repetit ipsum et postca dicit
AHEK. Sic et ad nocturnia vel ad collecta vel ubi praeceptum legeriot dninum ista est ooQsuotudo ut semper quando incipit légère petita benedictionc dicit iube donne BEnEDicERE. Quando finicrit lector lectionem deo cratiab respondenl, et descendente eo vadit aute mcDBam abbatis et dat ei beoedictionem undc mapducat et bibit. Surgentibus autem fralribus dicent lente confiteantur tibi domine adiungentes clohia PATBi Gt ad (inem ali.eluia caneutes. El si m ai o rem réfection e m habuerint ut ejs exinde superfiierit, dicit prior vel cui cura,
a FRAOHENTA QUAC SUPERABUNT SERVIS t SAECrLORUM. Et
respondentibus omnibus amen vadunt in oratorio ad oratiouem Dominium gratias agenles. et ibi dicent post fînitam oratioDem dispersit dédit complelo oHlcio cibi.
[3]. Item ad sera cocnantibus cum ingrcsst fueriat ubi reiiciautur dicanl aubtrahendo me PERES adiungentes globia patri et et dicit senior orationem, sic tamen ut cuncti audiant et respondcant amen, hoc est tua nos domine, vel alias suDtmultas secundum tempus. Sedentes autem îu sedilia sua faciunt similiter sicut et in prandio in die. Et si contigerit ut nox perveniet coenanlibus et lumen necesse sit accendere. ille BUiem frater qui lumen adportat statim cum ingreditur iu domo propc seniorcs dicit tali voce ut omnes audiant LuUEN CHRisTi. et dicuDt omnes deo gratias, et iterum ipse iDCurvatus dicit iube domne benedicere, senior autem dicit IN HOHiNE DOMiNi SIT, ct rcspoodeot AMEN, et sic ponit lumen iu locnm suum ut luceat omnibus in domo. Et si jusaum fuerit fratribus ut bibant. vadit minister ad rium ct tangit diùl9 suo caLcem, et^spondent o
,.,Cooi^k"'
ORiiTus, et signât et respondent omnes iImen, et sic bibeat cum benedictione. Et si fructum Dominus dederit dicit senior ila oralionem fkuctub suob dohihus ommpotens bene- DiciT, et rcspondent omnoa amem, sic fil de omnia adrainiatrationem cum autem refcclio expleta fuerit, facto signo ut aurgant, ille fratcr qui in quoquina septimaaam facit quaodo fralres reficîunt sempcr cum alita ministria ad raensam seniorum sive fratrum adraioiatrat, cum autem Bnrgunt a menaa ille frater curvat se contra oriente auper genua aua et rogat pro ae orare djceuB domni orate pro hb, et dIcit aenior I, ille frater surgens dicit proliia voce deo s fralres iucipiunt canere sehpir tibi lilum dicit prior cum fratribas misbras prolixe cum olori*, adiungentes
ini DOHINO COKLI QUONIAM BONUS QUOHIAM IN SAFCULUll
et dicit sacerdos orationem hoc est E, finila respondent omnes aueh, et sic vadunt ad orationem et orant sicnt supra scriptum est.
[4.] Ille autem septimanarius qui ingreditur quoquinam in die dominica ingreditur vel egredîlurjuxta id quod in régula sancti Benedicli continetur scriptum, matutinis fiaitia atatim o qui egreditur postulat pro se orare dicens domni ., orantes autem dicit aenior salvum fac sertuk ero subsequens dicit cum omnibus fratribus [S DOMINE DGlis , hoc UBque tercio repelens accepta benedictione egreditur. Slatim dicit qui ingreditur
omnibus repetitur, et sic accepta benedictione inlrat ad scrviendum fratribus suis. Sic et in ecclesia beati Pétri apostoti presbyter septimanam facit, vel mansionarii qui lumen ve) ornatum ipsius ecclesiac custodiunt. die sabbati ora tercia coDsignant ofBcia sua ad pares suos, et sic descendant et vadunt in domos suas, el illi alii cum presbytero vel pares suoa usque ad alio sabbalo aerviunt et faciunt similiter, et sic in omnibus ofSciis honeate vel ordinabiliter Deo conser-
DigilicJbïGoO^lc
[5,] Et El fortaaae ista quae de multis pauca conscripsimus alicui dtsplicuerit, dod ait piger &ed habeat prudentiam sic habeot alii sancrdoles ici patres scu et monaehi devoti qui recto ordioevivere atquecustodire cum dîvina auctoritate desiderant, quomodoilli vaduDtiistam saoclam doctrinam ad suam utililalem vel Buos seu et multorum aedi&catioaem cura magno labore ipsara défèrent, ut hic postmodum vel iu futurum perpelualiter gaudeaut atque leleotur in conspectu Dei et augelorum vel omnium sanclorum ciu9. Vadut sibi ipsa Roma. aut si piget raisso suo fideli ia loco suo Irasmittat et inquirat diligenter si est ita aut aon est quod de pluribuB parum conscripsimus, aul si non ila ibidem celcbratur. Vel si benecum sancta inteatione vel devotioDc iuquisierat, et adbuc in ccnluplum melias undc ia opère Dei proficiat invenerit, tune poslmodum fortasse ista audiat despicere vei derogare vel eliam laiitos et taies saactos paires contra se adversare praesumat qui istam sauctam uormani instiluerunl. [6,] Id est primus bcatus Damasus papa adiuvantc sancto Hieropymo presbytero vel ordiaem ecclesiasticuin descrip" tum de Hierosolyma permissu sancli ipsius Damasi transmitteutem iastituit et ordinavit. Post huuc bealissinjua Léo papa annalem cantum omnem iustituil. atque opuscula ia cauouica iastitutionc lucnleutissima edidil, quam si quis ca usque ad unum iota non receperit vel veneraverit anathcma sit. Dciade beatus Gelasius papa similitor omncm annalem cantum seu et dccrelalia canonum honcstc atque diligeutissime facto in sedc beati Peiri apostoli convontu sacerdofum plurimorum conscripsîl, Post bunc Simachns papa similtter et ipse annalem suum cantum edidit, Iterum post hune lohannes papa simililer et ipse annum circuli cantum vel omnï ordiuc conscripsil, Post hune Bonifacius papa, qui inspirante sancto apirilu et regalam conscripsit et cantileua anoi circuli ordinavit post bos quoque bcatus Gregorius papa qui aiilatu sancto Spiritu magnam atque altissimam gratiam ci Dominus coululit ut super librum beati Job moralia libîca invcatigatione tripliciter atque septiformeni esposiliouem lucidaret, super Ezechiel quoque prophela prima parle seu et a luculcnlisHima exposilioDC declaravit, quid super
cvaDgelia quadragïnla huniiliariim expositioDe fcceril Dolnm est omnibus i-hristianis quam putchre explauarit, quid inde nllquorum libris oporantc saocto Spiritu dîgessit vel nliarum mullarura saDclarum ecripturaraiu interpretatus est christianis ia muodo tegeolibus patefaclum est, et cao' tuiD aDDÎ circuli nobile edidit, PoBl Kunc Martious papa similiter et ipse sodi circuli cantum edidil. Post islos quûque CatalcDus abbas ibi dcserricns ad sepulcrum sancti Pctri el ipse quidera anoum circuli canlum diligeatissime edidit. Post hune quoquo Mauriaous abba îpsius sancti Pétri nposloli scrvicns aDiiateiii auum cantum et ipse DObile nrdinavit. Post huoc vero dominus Virbonus abba et orancm cantum anni circuli magnifiée ordinavit.
[7.] Si quis posEquam isla cogaoverit custodire vel celebrai'e in quantum Uco jubeute voluerit neglexerit, aut si melius aliundc scire vel accepisse exemplum fortasse jaclaverit, dubium non est quod ipse sibï fallit et iu caligioe erroris semetipsum infelicitpr dcmergit, qui tantos et taies patres sanctos auctores ausus sit despicere vel dcrogare. Nescio quafronte vel Icmeritate pracsumptuoso spîrîtu ausi sunt bcalum Hilarium atque Martinum sive Gcrmano vel Ambrosio seu plures sanctos Dei, quos scimus de sanelo scde romana a bealo Pctro apostolum successoribus suis direetos in terra ista oeeidenlali ot virtntibus atque miracutis eoruscare, qui in nullo a sancta sede romana... deviartni... [J'abrège toute cette fin.] Cum istos praeclaros confessores Chrislî quos superius nominavimus sciamua fréquenter cos Komam ambulasse, et apud beatos papalus vel christianîs impcraloribus colloquium habuisse, vel si qui a saneta l'Omana sede deviabaat saepe recorroxisse apud nos maaifostum est... Oportet eos diligenler inquirere et imitarc atque custodire sîcut et sancta romana ecclesia custodit ut tcneant et ipsi unitatcm catholicae fidei. Amen.
DigilicJbïGoO^lc
