N° IV

Décret de la Faculté de» Arfji.

t» août i66S.

(Extrait des Actes de la Faculté.)

Tciior dccreli.

Veneranda Facoltas Artîum studii generalis oppîdt iovaniensis, mature considcrans quantum boni publici intcrsit ut juventutis christians philosophia sacrae doctrinal drbite conformctur et nullatenus ei adversetur, necnon dolenter videns jam ex divcrsis partibus illorum authorum ia publicuro prodire libros, qui ita proprii ingcnii ductum, et corrupUe naturœ lumen exlolluiit, ut illud lumini catholicœ fidei anteponant, et ex ejus instinctu dogmata cudant nova, christianse philosophie adverst: bine est quod praefata Ârtium Facultas pro integritatc fidei catholicae, et alumnorum suoruni sinccra eruditione sollicita , serio hortari atquc mandare duxerit, prout per présentes hortatur et mandat omnibus et singulis e numéro suo, et praesertîm philosophta? professoribus ut, ne incauta juventus ejusmodi noxia dogmata legendo forte vel aodiendo imbibât, eamdcm juvcntutem ex occasione sedulo et fréquenter obi visum fuerit praemoneant, et fortibus rationibus in eam rem allati^ prasmuneant uti ab illis docunientîs quam diligcntissinic caveaU Porro cum Renati Carthesii scripta multorum nunc manibus lerantur, ooverit quoque prsedicta juventus, quod etsi author ille in multa que expérimenta naturae concernunt non infeliciter videatur incidisse, nihilominus quœdam in illis repcriantur sanœ et avitee dictae Facultitû Artium doctrine non satis consona. Proiiidc mandamus omnibus cl sin-

gulis philosophi» professoribus nostris, ut juvcntulem super illis propius et specialius instruant, ubi et quando opportunum videbitur, et data oecasione discipulis suis înculcent nullos a Facultate Ârtium lovanieusi ad promotioncm in Ârtibus admitti nisi prœvio juramento, quo jurent se in qualibct controversia pbilosophiœ, illam sententiam qu» stat pro fîdc catholica aroplezuros. In quorum iidem haec sigiilo nostro et secretarii nostrî signatura communirî voluioius. Datum Lovanii, die 29 augusti 466:2.

Et erat infra scriptum :

Locus sigilli. De mandate Dominorum Meorum,

P. Lehoir, notarius.

I>élibérati()ns de la Faculté des Arts.

(Extrait des Actes.)

Liber decimus quartus Açtorum Vcnerandœ Facultatis Artium, studi generalis oppidi iovaniensis ab anno 4661. (ff. 64 et scqu.).

Indicta est deputatio 3" Julii 4662.

4* An placeat audiri lilteras Illustrissimi Domini Internuncii dircctas ad Facultatem Artium, contra doctrinam Cartesii, et quid iis respondendum?

Conclusum est ad V^ committi DD.Deputatis, cum assumendis maxime professoribus ut concipiant responsum mittendum ad lUustrissimum Dominum Internuncium.

Die 4* Julii 4662, indicta deputatio in majori numéro in horam octavam, sub juramcnto, in qua proposita sunt sequentia :

i^ Quid placeat fieri quoad litteras Internuncii.

Âd l<^ concipiendus est libellus a Domino Dictatore ad Internuncium et aliquos esse mittendos ad ipsum qui cum ipso agent,

«trogarunt DD. Randaxhe et Vincent ut dignentur illud onus suscipere.

Die 5* Julii 4662, indicta est deputatio in médium nono, in qua fuit

lectus conceptus formatus a Domino Diclatorc et remissus ad Facui?

Utem.

- Eadem die, indicta est coogregatio FacuUatis in h. 0, sub juramen

et fuerunt proposita sequentia :

1) DD. Deputatos censuisse aliqaos deputatos roi ttendos esse Bruxell ratione lilterariim Internuncii.

Conclusum est ad 1**" placerc resolutionem DD. Deputatorum, rai tendos esse DD. Randaxhe et Vincent cum litteris Facultalis ad III trissimum Internuncium quorum hic ténor fuit. (Voyez pièces juslt eatives, n« I.)

Die iO Julii indicta est congregatio Facultatis sub juramento in ho octavam et fuerunt proposita sequentia :

2) Quid placeat fîeri sub litterîs lilustrissimi Domini Internun relalis per DD. Deputatos, quarum ténor est hic. (Voyez pièces justificatives, n<* II.)

Ad sccundum, conimitti DD. rcgcntibus et senioribus professorîbus.

Die 14Augusti, indicla estdeputalio in majore numéro sub juramento, in horam octavam, in qua nuncialum est a DD. Uecanis Illustrissimum Dominum Internuncium venîsse ad hanccîvitatcm,pridicque fuisse salu* tatum ex parte Universitatîs, an placeat etiam ut saluletur ex parte FacuJ* j tatis, item quid placeat ipsi responderi quoad 111 ud dccretum quod petit J fieri in postremis suis iitteris, casu quo aliquem de Facultate desuper i interroget. |

Resolutum est, cum ipse saiutatus fuerit ex parte Universitatis, non

esse necesse ipsum dcnuo salutari. Verum si veniat die ad Scholam

Artium prout DD. Porcensibus ipsum ad Artium Facultatem invitantibus, se vcnturum promisit, cum esse per D. Dictatorem in Vico statîm absoluto actu salutandum, ipsique gratias agendas pro honore exhibito. Quoad [ decrclum ab ipso pctitum, conclusum est esse formandam aliquam ordinationem ex parte Facultatis qua obligetur quilibet professor ad (?)quandocunque in explicationc aliqua matcria occurret in qua erit occasio agendi de aliqua ex propositionibus periculosis aut maie sonantibus, illudqu<*^ référendum esse ad Facultatem.

Eadem die (IG Augusti) indicta est congregatio Facultatis in médium nonse, sub juramento, in qua proposita sunt sequentia :

i) DD. Deputatos in majore numéro nuper resolvisse esse formaiidum ordinationem etc.... prout supra, quoad decretum petitum ab Illostrissimo Domino Internuncio.

Conclusum est ad primum commilti Depulatis ut forment aliquem onceptum illius ordinationis et ille formatus referattir ad Facultatem.

Die 28 augusli, iadicta est deputatio in majore numéro convocatis >D. professoribus ad concipiendam ordinalionem petitam ab Illustrisîmo D. Internuncio, quam formatam judicarunt esse prœlegendam ^acultati.

Eadem die, indicta est congregatio Facultatis, sub juramento, in nedium duodecimo, in qua lectus est conceptus DD. Deputatorum (uoad ordinalionem petitam ab Illustrissimo Domino Internuncio et petitum quîd placeat circa illam fieri.

Resolutum est illam ordinalionem piacere, eamque publicandam in seholis per Dominos profcssores, copiamque illius mittendam esse ad lllustrissimum Dominum Internuncium, adjecta epistola. (Voyez pour la teneur de la lettre, Pièces JustiGcatives, N" III; pour le décret, ibidem, N» IV.)

N° Vi.

Lettre de rinternonce au ilecteur magnifique.

27 août i661 (Extrait des Actes de F U Diversité. )

Magnifiée Domine,

Hortatus nuper fui Vener. Facultatem Artium, ut conaretur epicureis dogmalibus cartesianae philosophiœ obsistere, et antiquam aristotelicam doctrioam tueri. Et ipsi quidem hortationem nostram plane libenter amplexi ita se facturos promiserunt. Licet autem monîtum hoc pro omnibus generaliter, ac prœsertim pro medicis, sufficere putaverim; en tamen prodeunt thèses cum impertinenlibus, 29<* Augusti, mane propugnands in scbola niedica (earumque exemplar pênes me est), in quibus non agnuscuntur in corporibus, nisi « motus, quies, situs, figura et magnitude». Quod videtur sacrosanctum altaris mysterium subverti. « Argumenta quas brutis animam asserunt, non esse probabilia. Dubium esseanbruta vivant. Nihil sub cœlo esse novi, seposita anima rationali : — videlicet prout intelligi puto ab Auctore — nullas animas, nullas qualitates de novo produci, quia nullae sint. Omitto laudes, quœ Cartesio

attrîbuuntur. Gum itaqiie glîscenti huicmalo remcdium opponi oporteil sedulo comraendo Dominationi Vestrœ, ut statim adhibito Theologorun alioriimquc prudentium virorum consilio discutiat memoratas thèses; â si quse propositiones cartesîanis erroribus obnoxîae in îis reperianlnr, Ffi Thèses ipsas proscribere vclit in totum, vcl mandare ut saltem propositiones quœ Gartesii novitatem continent seu sapiunt, expungaatur, aot alio modo suaviori, prout prudentîœ veslrae magis cxpedire vîdebîtar, (provideas). Quocirca rem totam judicio vestro plane commîtto, absque alio responso, cum tempus disputationum proximum longiorem moram non recipiat. Prœstabit in hoc Dominatio Vestra et aima Unîversitas rem Sanctissimo Domino Nostro pergratam, qucm de vestra vigilantia openque cdoccbo.