N« VU

Censures de Thèses cartésiennes par la Faculté «le Tliéoloçle

de Loiiyatn.

(Extrait des Actes de la Faculté de 1(>31 à 1664.)

Lie 7* Septembrls (convocata), ruitFacultas ad domum decani ut feiret judicium super quibusdam thesibusetimpcrtinentibusîn(scholîs) medicoruro, 29* die Augusti proxime praeteriti propugnatis : quod Facultas Sacra rogabatur a magnifîco D. Rectore per spéciales litteras Illustrissimi Domint Internuncii desuper interpeliato. Post rem serio examinatam et plures sessiones desuper habitas, dederunt Eximii Domini suam judicium, atque illud per manus Decani magnifîco rectori transmisernnt, cujus hic est ténor.

Tbests.

Numquid qui de medicina aut philosophia nunc v/gr. (unicum si excipias Renatum de Cartes) scripscrunt, pecudes dici merito possanUcuni pecudum instar, se mutuo sint insccuti? Disput. 7, Impertinent! 1.

Censura.

Temerariae perversitatis qua totî antiquitati insultatur, profanœ uori' tati applaudilur, et Cartesius, non paucis alioquin erroribus santtati ^àei

Christian» dissonis obnoxia.sjmmerilo exlollitur : quorum errorum specîmcu hic subinseritur.

Primo» « Per substantiam nihii aliud intellîgere possumus quam rem quae ita existit, ut nulla alia re indigeat ad existendum. Et quidem substantia, quse nuIIa plane re indigeat, unica tantum potest îutelligi, ncmpe Deas : alias vero omnes non nisi ope concursus Dei exist ère posse percipimus » . Etpost : • Possunt autem substantia corporea et mens sive sobstantia cogitans creata sub hoc communi conceptu intellîgi,quod sint res, quae solo Dei concursu egentad existendum.» Part, /* Princip. Philosnp, num. 51 et 5S. Ex quo eonsequefit est, quod prœter animam rationalem non detur ulla forma substantialis, ne quidem in hrutis et in plantis : quod eiiam varUs locis innuit.

Secundo, u Omnino répugnât dari accidentia rcalia : quia quidquid est reale, potest separatim ah ah'o omni subjecto extstere : quidquid autem ita separatim potest existerc, est substantia, non accidens. Nec refert quod dîcatur, accidentia realia non naturaliter, sed tantum per divinam potentiam a subjeclis suis sejungi posse : nihii enim est aliud fieri naturaliter, quam fieri per potentiam Dei ordinariara, quae nuUo modo differt ab ejus potentia extraordinaria, nec |iliud quidquam ponit in rébus adeo ut si omne id quod naturaliter sine subjecto esse potest, sit substantia, quidquid etiam pef^ quantamvis extraordinariam Dei potentiam potest esse extra subjectum, substantia est dicendum. » Respons. ad object, 6. posl médit, num, 7. Ex quo eonsequens est, non remanere accidentia panis et vint sine subjecto in Eucharistia,

Tertio. « Extensio corporis est attributum ejus essentiam naturamque coQstituens. • Inmedit. seu notis pag. 17â et Part. P Princip. Phitot. num. 53.

Quarto. « Cognoscimus praeterea hune mundum, sive substantiac corpore» universitatem nuilos cxtensionis suœ fines habere. » Part. !2* Princip. Philosoph. num. 21.

Quinto. a Hincque etiam facile colligi potest, atquc omnino, si mundi

^ssent înfiniti, non posse non illos omnes ex illa una eademque materia

constare; nec proinde plures, sed unum tantum esse posse. » Ibidem,

num. 22.

Thesis.

Per certam motus, quietis, situs, figurœ, magnitudinîs partium modificationero, medicamentorum omnium virtutes, corporis pariter actiones.

et clare et distincte explîcantur : numquid îgitur merito qualitates secondas ut frustraneas expungimus, et tanquam poetica (ut vere sant) commenta explodimus? Disput. 1, Impertinent. 1.

Censura.

Positio hœc continet doctrinam temcrariam, cxoticam, et in fide periculosam : censuram autem intolerabilem»

Thesis.

Gertior et avidentior est animœ seu mentis nostrae existeotia, qaam corporis. Disputatio 2, Impert. 7.

Censura.

Maie dicitur quod cxistentia animae sit certior quam existentia corporis; insuper, tam fît certa de fide quam illa.

Tbesis.

Argumenta in brutis animam asserentia (seposîtis sacris) non coariacunt, imo nec probabiiia sunt*

Censura.

Falsa, insulsa, prœsumptuosa ac toli venerand» antiquitatî înjuriosc

positio.

Tiiesls.

Anima nostra non proprie dicitur esse in pede, aut si mavis, capite, imo nec in ulla corporis parte. Disp. 15, Imp. 3.

Censura.

Positio erronea et veritati catkolicœ fidei inimica, concilio Vienneosi ac novissimo Lateranensi adversa, quibus definitur, quod anima rationalis sivc intellectiva sit forma corporis humani vere, per se et essentialiter, et oppositum deinceps assercntes, defendentes seu pertinacit^^r tenere prœsumentes tanquam bœretici censendi definiuntur.

Thesis.

Sanius vivunt (si proprie vivant) animalia bruta quam homines- Disput. 15, Impert S.

Censura.

In dubium revocans an animalia proprîe vivant, Scripturis sacris est

dissentaneus.

Tbesis.

Nihil, seposita anima rationali, sub cœlo novi. Disput. 4 6. Impert. 2.

Censura.

Assertîo ob binam significationem vocis nom captiosa : et praeterea

sive voz illa nominallter usurpetar, sive verbaliter, principiis Fidei

dissentanea.

Tbesis.

Auctoritas in scientiis naturalibus pons Asinonim vere dici potest et

débet.

Censura.

Assertio însolenter superciliosa, docentibus contumeliosa, discentibus

insnper pemiciosa.

Tbesia»

Hortalitas bominis in ipsius ignorantia consistit. Disput. 49, Impert. 2.

Censura.

Assertio novitia, falsa, erronea, Scripturis, Conciliis et Patribus dissona.

Ipsumque denîque thesium corpus tôt spurcitiis atquc illicebrosis fœditatibus respersum est, ut neutiquam illœ potuerint absque prœsentissimo multorum scandalo publiée exponi et in confertissimo omnigenornm auditorum confluxu evulgari ac cunctis promiscue adventantibus distribui.

N» VIIL

(Extrait des Actes de l'Université.)

Die martis 49« Septembris, indicta est deputatio eztraordinaria in majori numéro In qua lectœ sunt litterœ 111»'. D*^ Internuncii die 39* Augusti supra registratœ, super tbesibus in Facultate medica dcfendendis, atque post modum per Facullatcm Sacrae Tbeologiae juzta tcno-

rem dictarum litterarum, attamen post defensionem earumdein thesiam examînatis, ad quas supramentîonat» Facultatis sacrae rcsolutio hic quoqae lecta est : eaque audita, ponebat Magnîficus D""< an D*^ jadicarent aliquas ex dictis proposttionibus seu tbesibus posse (servata paee inter omnes) defeodi seu manu teneri.

Conclusum est rogandos esse D^^ profcssores allanim FacuItatuDi qui examinent philosopbiam Carthesii : et si quid învcniant sanœ doctrin» eontrarium, déférant ad Magnificum Rectorem ut illud possit eliminari; major autera pars judicat adhœrendum esse antiqu» doetrime, ab bac et aliis catboHcis universitatibus bactcniis recepts, donec aliter a superioribus fuerit ordinatum; cavendum tamen ne professor uUus nominetur in edictis quae fortasse conttnget evulgari; monendas etiam esse singulas Facultates ut in posterum a scurrilibus impertînentibus abstineant.