Marie de Médicis (voyez plus haut, p. 294) por
tait d'or à cinq tourteaux de gueules 2. 2. 1, au tourteau d'azur mis en chef, chargé de trois fleurs de lis d'or. (P. Anselmo.) 36. La famille de la Guiche (plus haut, p. 294) portait de sinople au sautoir d'or. (P. Anselme, VII, 441.) 37. Armes du comte de Toulouse (plus haut, p.294):
de France, au bâton de gueules pery en barre. (P. Anselme, I, 176.)
|l. CHARTE ACCORDÉE PAR LE COMTE ROBERT A L'ABBAYE DU MONT SAINT-MICHEL ET SOUSCRITE PAR NÉEL ,
Vers 1015. |
In nomine sanct et indivisibilis Trinitatis, Patris et Filii el Spiritus sancti. Amen, Institutionibus antecessorum nostrorum procul dubio sancitum ac decretum esse scimus ul, siquis sacro baptismate renatus quiddam suarum facullatum perhenniter possidendum, vitæ ccelestis afflatus nectare, tradere loco sancti alicujus voluerit, firmissimum exinde fuleitun que plurimis convenientium actoritatibus personarum test:mentum faciat, quatinus id inconvulsum pérmaneat ac denegari penitus non queat. Igitur ego Rotbertus comes (1) notum esse tam a presentibus quam absenlibus, omnibus christianitatis titulum ferentibus, volo quod , meorum inmensitatem criminum timens, et caelestis vite gaudium habere cupiens, quoddam alodum , scilicet Tesiacum (2), loco beati Michaelis monachisque ibi regulariter Deoservientibus, pro animi? meæ salute, ac deinceps
(1) Ce comte Robert est sans doute le père et le prédécesseur de Richard qui est appelé comte de Mortain dans une charte du duc Guillaume pour la cathédrale de Coutances.
(2) Suivant M. Stapleton ( Magni rotuli scacc. Norm., Y, xciv), ce serait l'ancien nom de Tanis, arr. d'Avranches, canton de Pontorson.
"- rum
pro remedio animse uxoris mec Bileeldis defunctæ, et pro viventis Ascelinæ, filiorumque meorum Vilelmi et Rotberti atque Ricardi, quorum voluntate consensuque id ago, perpetualiter possidendum trado. Dinovi etenim, quam plurimis referentibus sancte christianitatis doctoribus, esse quoddam peccatorum purgamentum largitio elemosinarum, et divino monitu illic tethauri (1) recondendi ubi nec furis astutia inerit, nec tinearum esura incoabit ; nam quod Deo in largiendo elemosinam tribuitur, centuplicatum in celis reconpensabitur.Legitur etenim regnum Dei tantum valere quantum cuique est posse. Valuit siquidem viduæ quadrans, et Petro rete et navis ; profuit et Zacheo dimidium bonorum. Nichil itaque est id quod finitur ad id quod fine non claditur (2). His igitur et aliis salutiferis incitamentis ammonitus, predictum alodum loco predicto tribuo, sub totius ecclesie testimonio, cum terris cultis et incultis, cum pratis et omnibus apendiciis , eo tenore ut absque calumpnio seu contradictione successorum parentum meorum habitantes in praefato loco habeant, teneant, possideant. Et si quis, stimulatus jaculo diabolicæ calliditatis , huic dono calumpnium inferre presumpserit , totius æcclæsiæ excommunicationibus perhenniter detineatur. Ut autem hæc datio verius credatur et firmius diligentiusque futuris teneatur temporibus , manibus Ricardi comitis atque Rotberti archiepiscopi, et eorum matris Gonnoris, et uxoris meas Ascelinæ, filiorum meorum Vilelmi , Rotberti Ricardique, ac militum meorum subter firmandum corroborandumque tradidi. Rotbertus comes (3). Norjotus episcopus. Geraldus. Ro-
1) Pour thesauri. L'orthographe tethauri semble indiquer quelle était la prononciation du (h en Normandie au commencement du XI* siccle.
(2) Lisez clauditur.
{3\ Ces deux mots sont figurés par un monogramme.
-— os dulfus. Erembertus. Hualterus. Petrus. Niellus. Droco.
Hasgerus. Griphus. Vuarmundus. Hutbertus. Gostfridus, Hosmundus,. Rainaldus, et alii.
( Original aux archives de la Manche, fonds du Mont-Saint-Michel. )