COUTDMBS DE MOISSAC INÉDITES. APPENDICE T
dels prosfaomes del dig bore de Moyssac^ ni malas cosUmitâ
sobre lor do enpauze endeguna manera; ni alcuna força ad ttea home o fena donque sia no fassa ci fassa far, dins \o bore et
Moyssacb , ni dins los ternies assignatz , so es assaber, Maksia
e Montesquio, e Durfort, e Môtamat, e Puegarobaar.
E euaissi a bona fe deu gardar lo pdig bore, e totz los habita daquel^ e los sobredigs ines aissi cum es sobrescrig.
E fags aquetz sagramens en la dicha manera tng H babiun de la vila de Moyssacb devo far sagramen sobre sanbs avang& alpdig Abat cavalier que ilh li sian fiel e que nolh tolo sa senhoria, ni alcus hom p lor cosseih aquela senhoria nolh tola, e de?ob jurar feolat e ajutori, aissi coma alor bo senhor.
Daquestas cauzas lo senber Abas G. e lo senher Abas cavains en Causbertde Fumel conogroe autregero p lor e p totz lorsn^ cessors que ilh avio aquestas costumas de lor antecessors e ilh las tenio ab los pros homes del avandig bore de. s. P. de Mojssach . E li sobredig senhor labas monges e labas cavalies e li prohome del dig bore cofermero p lor e p totz lor successors agnefrtas costumas eq no pognesso esser enfrachas en alcana manera; e q pmango aora elotz tëps a bona fe estai eromogut tôt loit c qalcu dâpnatge en aquelz establimens alcus hom no poesca enardir.
Mas enpo si lo senher Abas cavalies fazia demanda aJ seobor Abas monges p si o p sos monges, o p sos sirvens, o p sa cdpaoha de alcu tort o dalcuna cauza ; o lo senher abcLs monges fazia demanda al senhor abas cavalier p si o p sos cavalies o p sossîrveas, o p sa mainada dalcu tort, o dalcuna cauza, calcus de lordeo pauzar sa accio devau la pruzencia dels pros homes del avaodig Bore, e devon for alor Jutjamen
La charte est très-longue ; il suffit de cette première partie pour donner l'idée de sa contexture, et faire voir qi^el raog important les Prud'hommes de Moissac tenaient entre le Seigneur Abbé des Moines et le Seigneur Abbé des CktvcdierSf doot ils devenaient en certains cas les juges.
D. Vaissette, dans l'Histoire générale du Laiigaedoc, liv. XL, ch. 52, dit qu'en 1197 Raymond Yl, comte deToulouse, aaloria les CwKiuimes du bourg de Moissac^ écrites en langage du pajSi