‹ Histoire du droit municipal en France, sous la domination romaine et sous les trois dynastiesChapitre 153 sur 210 · L. cùm super 148, Cod. theod., Hb. 12, tit. t dedecur · texte numérisé non relu

L. cùm super 148, Cod. theod., Hb. 12, tit. t dedecur

L'édit d'Honorius et de Théodose-le-jeune sur les assemblées représentatives des Gaules, ne date que du commencement du cinquième siècle 1 ,

I. HONORIUS ET THEODOSIUS AUGUST.V. I. AGRICOLE "pR/EFECTO GaLLIARUM.

Saluberrimâ magnificentise tuae subgestionc inter reliquas reipub. utilitates evidenter instructif observanda provincialibus nostris, id est, per septem provincias mansura in aevum decernimus, quod sperari plané ab ipsis provincialibus debuisset. Nam cùm propter privatas et publicas nécessitâtes, de singulis civitatibus, non solùm deprovinciis singulis, ad examen magnificentise tua, vel honora tosconfluerc , vel mitti legatos, aut posses&orum utilitas, aut publicaruni ratio exigat functionum : maxime opportun u m et conducibile judicamus, ut servatd posthàç, annis singulis, consuetudine, constituto temporein metropolitanâ, id est, in arelatcnsi urbe, incipiant septem provinciae habere concilium. In quo plané tàm singulis quàm omnibus in commune consulimus. Primùm, ut optimorum conventu, sub illustri presentiâ praefecturae, si id tamen ratio public» dispositionis obtulerit, saluberrimâ de singulis rébus possint esse consilia. Tùm quicquid tractatum fuerit , et discussis ratiociniis co'nstitutum , nec latere potiores provincias poterit, et parem necesse est .inter absentes œquitatis formam justitiœque servari. Ac plané praeter nécessitâtes publicas, etiam hnmanae ipsi conversationi non parùm credimus commoditatis accedere, quôd in constautinâ urbe jubemus annis singulis. esse concilium.... Siquidem hoc, rationabili plané probatoque consilio, jàm et vir illustris pi «foetus Petrouius observari debere prseoc-

igS DROIT MUNICIPAL.

mais il constate un fait, un droit ancien et reconnu; il prouve qu'appelés à des assemblées générales, les députés, les représentants des diverses cités , délibéraient sur les intérêts publics et sur les affaires communes.

Cet édit de Tan 4 18 , adressé à Agricola, préfet du prétoire des Gaules, annonce que le préfet Pétronius avait précédemment ordonné le ré-

perit, quod interpolatum vel incuriâ temporum vel desidià tyrannorura reparari solitâ prudcntiae nostrae auctoritate decernimus.... undè illustris inagnificentia tua et hanc praeceplionem nostram, et priorem sedis suae dispositioncm secuta, id per septem provincias in perpetuum faciet custodiri, ut ab idibus augusti, quibuscumque inédits diebus in idus septembris in arelatensi urbe noverint honorati vel possessores, judices singularuin provinciarum , annis singulis concilium esse servandum. Ità ut de Novempopulaniâ et secundà AquitaniA, qua? provincise longiàs constitutae sunt, si earum judices certa occupatio tenuerit, sciant legatos , juxta consuetudinem , esse mittendos. Quâ provisione plurimùm et provincialibus nostris gratiae nos intelligiraus utilitatisque praestare, et arelatensi urbi, cujus fidei, secundùm testitnonium atque suffragia parentis patriciique nostri, multa debemus, non parùm adjicere nos constat ornatui. Sciât autem magnificentia tua, quinis auri libris judieem esse mucltandum , ternis honoratos vel curiales, qui ad constitutum locum intra definitum tempus venire distulerint.

Data xv kal. maias, accepta Arel. X kal. junias, DD. NN. Hodorio XII el I heodosio VIII augg. coss.

tablisseraent de l'assemblée des sept provinces.

Pétronius fut préfet des Gaules , de Tan 4<> a à Fan 4°8«

Mais il n'avait pu que renouveler un usage interrompu; si la loi et les usages précédents n'avaient autorisé les assemblées représentatives, leur institution eût-elle été, eût-elle pu être dans les attributions d'un préfet du prétoire? Assurément non.

On lit dans cet édit de Tan 4*8 ? q ue les assemblées des Gaules avaient été interrompues par le malheur des temps et par l'incurie des usurpateurs de l'empire.

Voici les principales dispositions de la loi :

Page 1