‹ Histoire du droit roman au Moyen ÂgeChapitre 19 sur 116 · CHAPITRE Vilt, S · texte numérisé non relu

CHAPITRE Vilt, S

ALARICI REGIS EXEMPLAR AUCTORITATIS,

« In hoc corpore continentur leges sive species juris de « Theodosiano et diversis libris electæ, et sicut præceptum «est explanatæ , anno XXII. repnante domino Alarico Repge, « ordinante viro inlustri Goiarico Comite. Exemplar Auctori- « tatis. Commonitorium Timotheo V. S. Comiti (c).

« Utilitates populi nostri propitia divinitate tractantes hoc « quoque, quod in legibus videbatur (4) iniquum, meliori « deliberatione corrigimus, ut omnis (e) leeum Romanarum. «et antiqui juris obscuritas, adhibitis sacerdotibus ac nobili-

«a bus viris (f), in lucem intelligentiæ melioris deducta res- & plendeat, et nihil habeatur (g) ambiguum , unde se diu- & turna aut diversa jurgantium impugnet objectio. Quibus « omnibus enuclealis atque in unum librum prudentium ()

(conf. Cujas. præf. ad Paulum. Paris, 1558, 4, et Schulting, p. 189.) Les mêmes manuscrits, mieux étudies, ont servi pour la quatrième édition. Godefroy n’en a pas connu de nouveau. Les manuscrits que Sichard a consultes ne renfermaient pas le commonitorium, car il manque dans son édition du code Théodosien. (Basil. 1528 f.) Ce commonitorium se trouve fréquemment dans les manuscrits, quelquefois abrégé, et d'ordinaire tout-à-fait defiguré ; Hänel l’a trouve dans vingt-quatre manuscrits. (Cf. Haubold opuscula vol. 2, præf. p. XCIX. — CXXXV.) — J'ai suivi l'édition de Ritter (prolegom. p. CCXXIIT. ) — Je donne en outre les variantes de trois manuscrits qui m'ont ete communiquées par Blume, l’un de la bibliothèque ambrosienne à Milan (Amb.), l’autre de Saint-Paul en Carinthie ( Pa.) et le troisième d’Ottobon. ( Ottob. )

(c) Edd. 1566, 1586. — ed. 1517. « In Christi nomine incipit praæfatio legum Romanarum. Autoritas Alarici Regis. » — L’éd. de 1550 ne donne pas l'intitulé. — Amb. Auctoritas Alarici regis (rel. desunt. ) — Pa. Auctoritas Salarici regis fcliciter. (rel. desunt. )

(d) Edd. 1517, 1550, 1566. — In jure habebatur, ed. 1586. — Amb. in jure habecatur. |

(e) Ed. 1550, omnes. — sic Amb.

(f) Le mot viris manque dans l'édition de 1517,

(g) Amb. et nuper habcbatur.

(h) Ed. 1517, prudentius.

« electione collectis, hæc (i) quæ excerpta sunt, vel clariori « interpretatione composita,; venerabilium Episcoporum vel « electorum provincialium nostrorum roboravit (4) adsensus. & Et ideo subscriptum librum, qui in tabulis habetur collec- «.tus, Gojarico (/) comiti pro distringendis negotiis nostra « jussit clementia destinari, ut juxta ejus seriem universa (m) « causarum sopiatur intentio : nec aliud cuilibet (7) aut de « legibus (0) aut de jure liceat in disceptationem propo- « nere (p), nisi quod directi libri et subseripti (q) viri spec- « tabilis Aniani manu, sicut jussimus, ordo complectitur. « Providere ergo te convenit, ut in fero tuo nulla alia lex « neque juris formula proferri vel recipi presumatur. Quod si « factum fortasse constiterit, aut ad periculum capitis tut, aut « ad dispendium tuarum noveris, facultatum. Hanc vero præ- « ceptionem dircctis libris jussimus cohærere (r), ut universos « ordinalionis nostræ et disciplina teneat el pæna constringat. « Anianus vie spectabilis ex præceptione D.N. gloriosiss. (s) « Alarici Regis hunc codieem de ‘T'heodosiani legibus at- « que sententiis (£) juris vel diversis libris eleetum Aduris « anno XXII. eo regnante, edidi atque subscripsi («). Reco-

() Ed. 1517, nec. un °

(k) Ed. 1517, roboraverit. |

(2) Ed. 1517, qui in thesauris habctur oblatur Goiarici. Ed. 1 266. 1586 cn marge qui in thesauris nost-is habetur oblatum tibi pro ; l'éd. de 1586 ajoute : discutiendis. — Amb. Ideo secundum subscriptum librum qui in thesauris nostris habetur ablatos libruem tibi pro discutiendis, ete. — Pa. Eoarico.

(m) Ed. 1517, universarum.

(nr) Ed. 1817, cuicunque.

(0) .Amb. aut lrgibus.

(p) Ed. 1517, disceptati ne præponere.

| (9) Ed. 1517, énfrascripit.

(r) Ed. 1517, adhærere.

(s) Ms. Paris. 4676. ed. 1517, ex præceptionc glorinst Alar. ; ed. 1830, ex præc. Alar.

(#) Ed. 1517, speciebus ; Ms. P. 4696, spectes.

(u) La suite manque dans les ed, de 1517, 1550.

Page 1