XXIV
Charte de Charles F, roi de France, pour renouveler la confirmation des biens de Saint-Lô, déjà donna par Henri, roi ^Angleterre.
Karolus Dei gratia Francorum rex notum facimus nos vidisse
litteras formam que sequitur continentes : (suit la charte de Henri II donnée p. vui)
Qpas quidem litteras omniaque et singula in eisdem contenu in quantum dicti supplicantes hactenus usi sunt eisdem nos de nostris authoritate et plenitudine prefatis de specialique gratia confirmamus mandantes omnibus et singulis justiciariis ofHciariis nostris vd eorum loca tenentibus presentibus et futuris et eorum cuilibet quatenus dictos supplicantes omnibus et singulis et supra scriptis litteris contentis et expressis modo et forma quibus eisdem usi sunt et prefertur uti et gaudere pacifice faciant et permittant absque impedimento quocumque Q^od si factum vel oppositum repererint ad statum pristinum et debitum reducant vel reduci faciant in dilate. Qjjod ut robur obtineat perpetuum litteras présentes sigilli nostri caractère fecimus communiri salvo in aliis jure nostro et in omnibus alieno. Actum Parisiis anno Domini millesimo trecentesimo sexagesimo quinto et regni nostri secundo, mense aprilis post Pascha.
Per regem ad relationem consilii de Montagu.
CoUatio facta est. Visa.
Donation par Robert^ comte de Meulan, de la chapelle de Saint- Léger et autres avantages.
Robertus conies Melenti omnibus ad quos presens scriptum pervenerit notum sit me concessisse et confirmasse S^o Laudo de Rothomago heremitagium S<> Leodegarii in foresta mea de,Belmont pro sajute animas mee et antecessorum meorum donavi etiam totum essartum quod est juxta sanctum Leodegarium et très acras terre in essarto
pu et unaquaque ebdomada octo denarios in theloneo meo de
Belmont et singulis mensibus unam minam fhimenti in molendinis meis de Belmont et propter hanc concessionem et donationem canoniais qui in prefato loco ministrabit débet ex constitutione celebrare missam unam pro fidelibus et pro animabus antecessorum* meorum die testîbus
(Charte incomplète).
Donation de la cure de Cressy par Hugues de Cressi.
Sciant omnes tam présentes quam futuri quod ego Hugo de Cressi dedi et concessi et hac presenti carta mea confirmavi duobus cononicis in puram et perpetuam elemosinam ecclesiam sancte Marie de Cressi cum omnibus pertinentiis et cum terra que est in veteri curia in qua se hospitabuntur. Qpare volo et firmiter precipio quod illi duo canonici et successores sui predictam ecclesiam cum omnibus predictis habeant et possideant quietam et liberam ab omni exactione seculari. His testibus Walterio Roth. Balduino cantuariensi archiepiscopis. Hagone Linconiensi episcopo. Walterio de Mandevilla comité. Willelmo comité Arond., Thoma Harde. Richardo de Blevilla.
(Charte en très nuuvais état).
xxvn.
Bulle de Cikstin III confirmant la donation de l'iglise de Cressi faite au prieuré de Saint-Lô par Hugues de Cressi.
Celestinus episcopus scrvus servorum Dei dilectis filiis priori et convcntui Sancti Laudi Rothomagensis salutem et apostolîcam benedictioncm. Cum a nobis petitur quod iustum est et honestum tam vigor cquitatis quam ordo exigit rationîs ut id per soUicitudinem oiTicîi nostri ad debitum perducatur efïectum. Q^^propter dilecti in domino filii vestris justis postulationibus grato concurrentes assensu ecclesiam sancte Marie de Cresseio cuius nobilis vir Hugo de Cresseio cum veteri SUD masagîo ccclcsie vestre jus contulit patronatus et venerabilis fratcr noster Walterus Roth. archiepiscopus ipsam vobis cum proventibus eius in usus fratrum proprios et alimoniam convertindis pia largîtione concessit sicut ipsam juste ac pacifîce possidetis vobis et per vos ecclesie vestre auctoritate apostoiica confîrmamus et presentis scripti patrocinio communimus. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre confirmationis infringcre vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attemptare presumpserit indiguationcm omnipotentis Dei et beatorum Pétri et PauH apostolorum eius se noverit incursurum.
Datum Laterani xiip kl. iunii pontifîcatus nostri anno septimo.
(Charte en très mauvais eut ; le sceau manque).
xxvm.
Bulle de Cilestin III donnant autorisation de célébrer la sainte Messe dans Féglise du prieuré pendant un interdit.
Celestinus episcopus servus servorum Dei dilectis fîliis priori et canonicis S^^ Laudi salutem et apostolicam benedictionem. Cum humanum cfTectum assidue conveniat creatoris laudibus occupari , non videtur ab re si quandoque in aliquo ecclêstice discipline severitatis
detrahitur, ut divine laudis preconia non es toto debeant reticeri. Licet enim ob aliquorum excessus solemnes sint presertim celebrationes ininbîte ac contra... temeritatem eorum sententie promulgate circa eos tamen possunt huiusmodi late sententie mitigari, qui participes culpe non suut, et iniquorum contra quos animadvertit ecclesia excessus abhorrent et pro posse communionem évitant. Hac igitur consideratîone inducti et vestris nihilominus precibus inclinati presenti vobis pagina duximus indulgendum ut cum générale interdictum terre fuerit liceat vobis in ecdesiis vestris clausis januis, exdusis excommunicatis et intcrdictis, non pulsatis campanis suppressa voce divina officia celebrare. NuUi ergo omnino hominum liceat hanc paginam indulgentie nostre infringere vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare presumpserit indignationem omnipotentis Dd et beatorum Pétri et Pauli apostolorum se noverit incursum. Datum Laterani sexto idus maii, pontificatus nostri anno tertio.
(Hist, ms. de Saint-Lâ, ^ '21).
Bulk de Célestin III contre les prélats qui refusaient le visa aux chanoines réguliers nommés aux cures du prieuré.
Celestînus episcopus servus servorum Deî dilectis filiis Priori et canonicis S^i Laudi Rothomagcnsis salutem et apostolicam bencdictionem. Cum a nobis petitur quod justum et tam vigor equitatis quam ordo exigit rationis ut id per sollicitudinem officii nostri ad debitum perducatur eflectum. Sane sicut nobis intimare curastis decedentibus ecclesiarum vestrarum vicariis, episcopi in quorum disecesibus ecclesie ille consistunt personas presentatas a vobis licct idoneas constituere dedignantur et quandoque per annum et amplius detinentur ut sic fructus ipsarum in suos usus malitiose convertant. Unde vobis auctoritate presentium indulgemur ut si episcopi illi uhra quadraginta dies post presentationem vestram vicarios, dummodo idonei sint, instituere forte disti^Ierint vobis, extunc in ecclesiis vestris idoneas instituere apostolica poteritîs auctoritate personas. Decemimus-
ergo ut nulH omnino homtnnm liceat hanc paginam nostre concessionis infringere vel ci ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare prcsumpserit indignationem omi^ipotentis Dei et beatorum Pétri et Pauli apostolorum eîus se no vent incursum. Datum Laterani 70. Kal. iulii pontif. nostri anno septimo. {Hist. #IM., f» 21 r).
Reconnaissance par Arnould, évéque de Lisietix, de la donation faite par Simon de Bourgdenis au prieuré de Saint-L6, des deux parts de la dîme dtidit Bourgdenis,
Arnulfus Dei gratia Lexoviensis episcopus omnibus fidelibus per rothomagensem provinciam et Lexoviensem episcopatum' constitutis perpetuam salutem in Christo. Nptum vobis fieri volumus quod Simon de Bordeneio cum decederet, duas partes décime quas tenebat in dominio suo de feodo nostro in parrochia de Bordineio ecclesie S. Laudi Rothomagensisreddiditinususcanonicorumregularium. Qpod nos concedentés ne oblivione deleri possit, sigilli nostri signo muniri fedmus. Huic autem concession! interfuenint Normannus et Johannes archidiaconi, Silvester thesaurarius. Robertus capitherius. Garinus et Radulfus canonici.
(Très belle charte sur parchemin).
XXX a.
Donation par Michel de Bourgdenis d'une prairie située audit
lieu.
Sciant présentes et futuri quod ego Michael de Burdeneio et uxor mea Aelit dedi et conccssi Ro. priori et canonicis Sancti Laudi Rothom. totum pratum meum quod est intcr pratum Bigoti et fontem Barsol
hereditario iure possidendum pro dimidîa llbra piperis michi et hèredibus meis in festivitate sanctî Michaelis reddeuda. Hoc autem tenendum ego et predicta uxor mea super textum sancti evangelii iuravimus et filium meum Robertum iuraturum cum ad anhos discretionis venerit sacramento pepigimus. Propter hoc vero predictl canonid dederunt michi XV libras andegavenses et uxori mee peliiceam de xxii soHdis Testibus Hugone sacerdote. Ausello de Alibarie. Gale, de Bamâe. Malgero de S<o Laudo. Mich. de Deppa. Rogero de Bellemont.
(Charte sans date « doit être du xi* siècle y n dit la copie d'où celle-ci est tirée).
On lit sur cette copie : « Faite sur l'original transcrit de Rouen au greffe de la m. cour du parlement sain et entier en scel et écriture à la requête du sieur Jean de c Bauquetnare avocat en ladite cour et seigneur de Bourdeny et lequel original itoit « scelU d'un sceau de cire verte en quel etoit empreint la ressembrance d'un homme « armé à cheval et à Ventour dudit sceau étoit écrit : Sigillum Micbaelis de « Bonrdeny. »
XXX b.
Michel de Bourgdenis donne à Saint-Lô ses prés et deux acres de terre à charge d'une demie livre de poivre de rente annuelle.
Sciant présentes et futuri quod ego Michael de Burdeneîo et uxor mea Aelit et Robertus filius meus concessimus Roberto priori Sancti Laudi Rothomagensis et canonicis ibidem commorantibus prata mea que erant inter prata prébende eorum et pratum Bigoti et duas acras terre ibi prope ultra aquam videlicet terre de dumo arborum iure hereditario possidenda. Prîor vero iam dictus et canonici pro hac concessione dederunt michi xv libras andegavenses et uxori mee Aelit vacam unam de recognoscenti et Roberto filio meo x solidos similiter de recognoscenti. Tali etiam conditione actum est quod ipse prior et successores sui mihi et heredibus meis dimidiam libram piperis mihi reddent annuatim ad festum sancti Michaelis. Hanc autem conventionem fîrmiter et inconcusse pro posse nostro tenendam ego et predicta uxor mea Aelit et Robertus fîlius noster super textum sancti evangelii iuravimus in capitulo Sancti Laudi et adiuravimus quod nidiil
Qigitized by
de cetero in predictis pratis et terra reclaniabiraus nisi tantum predictam dimidiam libram piperis. Ne autem in posterum de conventione predicta aliqua posset oriri contentio presentem cartam sigîlli mei attestatione munitam confimnavi. Huius autem conventionis testes sunt Hugo sacerdos de Burdenî. Radulfus prefectUs. Anchetillus de Burdeneio. Robertus Bunel. Ranoldus tinctor et Wîllelmus fîlius suus. Radulfus de Baschevilla. Wîllelmus de Milevill.
XXX c.
Confirmation par Arnauld, èuique de Usieux, au chapitre de Sainl'Lôy de la terre de la mare à Bourgdenis.
Universis sancte ecclesie fidelibus tua presentibus quam futuris Arnulphus Dei gratia Lexoviensis episcopus salutem et Dei benedictionem. Notum cunctis esse volumus nos concessisse ecclesie S^* Laudi Rothom. elemosinam Michaelis de Burdeni quam predicte ecclesie contulit. masuram sdlicet et terram de balneatorio Symonis sicut roete ibi posite demonstrant. Terram quoque de mara de Burdeni quamabbas Mortuimaris redemit. x. libras de manu Odonis Boiart. videlicet \iir° acras necnon et duas acras de terra quam tenuit Othelinus grivele sicut predictus abbas ecclesie S^i Laudi concessit concessione Michaelis et Robcrti fîlii eius qui equum unum centum solidorum inde accepit. Nos nichilominus eidcm Sancto Laudo concedimus et confirmamus sicut carte abbatis et Michaelis attestantur et confirmant. Tcstibusjohanne de Nealfa decano Lexov. Rie. Barre archid. Guischardo de Maceriis.
(Belle charte).
XXX d.
Richard, abbé de Saint-Ouen, concède à Robert^ prieur de Saint-Lô, une pièce de terre situa à Bourgdenis.
Sciant présentes et fuiuri quod ego Rie. Dei gr.itia abbas S^ Audoeni Roihomagi et Walterus prior annuente convcntu nostro concessimus et sigillo capituli nostri mediante cyrographo confirmavimus Rob.
priori et canonicis S. Laudi Rothomagi terrain quamdam que adjacet terre eorum apud Burdeneium quam Herburgis de nobis tenuerat sibi in in (sic) perpetuum possidendam pro eodem censu quem prius ex ea habueramus scilicet duobus solidis et dimidio ad festum S. Remigii et duobus caponibus ad natale et xl ovis ad Pasca nobis annuatim reddendis. Testibus domino Walchello S. Victoris tune abbate. Rad. de Care villa.
(L'ttbbé Richard mourut en xi8i).
XXX e.
Donation de lo sous de rente à Bourgdenis, faite par Godefroy Grognet au couvent de Saint-Lô.
Sciant omnes présentes et futuri quod ego Gaufridus Grognet et Nicholaus firater meus concessimus pro salute animarum nostrarum in puram et perpetuam deroosinamDeoeteccIesie Sancti Laudi Rothomagensis et canonicis ibidem deo servientibus decem solidos redditus quos Raduifiis Grognet pater meus dédit eisdem pro salute anime sue et uxoris sue et antecessorum suorum percipicndos ad festum sancti Michaelis apud Bordeneium in tenemento Willelmi Soriz quod est de feodo predictorum canonicorum. Licet autem iam dictis canonicis £icere oronem iusticiam suam in predicto tenemento pto prefato redditu si oportune faerit. Et nos et heredes nostri predictum redditum eisdem canonicis garantizare debemus. Actum anno Domini m», ce». xix<>. Et ut hoc iirmum sit et stabile prcsens scriptum sigillis nostris confirmavimus. Testibus hiis Vincentio capeilano. Willelmo Biondel. Alexandro Fermeng. Henrico de Rafetot. et pluribus aliis.
(G>pié sur l'original ; belle charte en parchemin portant encore deux sceaux attachés avec des lacs ou cordons de fil).