XXI

Diplôme du même empereur en faveur du monastère de la Grasse^.

IN nomine Domini Dei & Salvatoris nostri Jesu Christi. Hludovicus divina ordinante providentia imperator augustus. Si liberalitatis nostrae munere locis Deo dicatis quoddam conferimus beneficium, &

' Le cartulaire porte iiii kal. & non ante kal., comme on lit dans la première édition.

' Archives de l'abbaye de la Grasse, original , & vidimus de l'an 1240.

An 8r4

19 novembre.

Éd.orig.

t. 1, col. 42.

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

nécessitâtes ecclesiasticas ad petitiones in quibuslibet pagis, territoriis infra ditio-

servorum Dei nostro relevamus juvamine nem imperii nostri possident, quidquid

atque imperiali tuemur munimine , id no- ibidem propter divinum amorem collatum

bis ad mortalem vitam temporaliter transi- fuit, quaeque etiam deinceps in jure ipsius

gendam & ad aeternam féliciter obtinen- sancti loci aut per nos aut per alios vo-

dam profuturum liquido credimus. Igitur noverit sagacitas seu utilitas omnium fidelium sanctae Dei Ecclesiae tam praesentium quam futurorum, quia vir venerabilis

luerit divina pietas augeri, ad causas audiendas, vel freda exigenda, aut mansiones vel parafas faciendas, aut fidejussores tollendos, aut homines ipsius ecclesiae tam

Attala, abbas ex monasterio Sanctae Ma- ingenuos quamque & servos super terram

riae, quod est situm super fluvium Orbionem, in confinio Narbonense & Carcassense, obtulit obtutibus nostris auctoritates immunitatis dompni & genitoris nostri bonae memoriae Karoli, piissimi augusti, in

ejusdem commanentes distringendos, nec ullas redibitiones aut inlicitas occasiones requirendas, nostris nec futuris temporibus ingredi audeat, vel ea quae supra memorata sunt penitus exigere praesumatj

quibus erat insertum, qualiter idem genitor sed liceat praefato abbati suisque succes-

noster eundem monasterium cum cellulis suis subjectis, una quae vocatur Flexus, quae est constructa in honore sancti Cucufati, in territorio Carcassense, super fluvium qui vocatur Atax, cum omnibus appenditiisvel adjacentiis suis; alteram, quae

soribus res ejusdem monasterii cum cellulis sibi subjectis & rébus vel hominibus aspicientibus vel pertinentibus, sub tuitionis & immunitatis nostrae defensione, remota totius judiciariae potestatis inquietudine, quieto ordine residere. Et quidquid

dicitur Caputspina, quae est dicata in ho- de praefatis rébus monasterii jus fisci exi-

nore sancti Pétri principis apostolorum in territorio Narbonense, super rivulum qui vocatur Clamesitis, cum omnibus appendiciis vel adjacentiis suis j tertiam, quae nuncupatur Palma, quae est sita in terri-

gere poterat, in nostra eleemosina in integrum eWem concessimus monasterio ; scilicet, ut perpetuo tempore ad peragendum Dei servitium augmentum & supplementum fiât. Et quandoquidem divina

torio eodem Narbonense super littus maris, vocatione supradictus abbas vel successo-

cum omnibus ad se pertinentibus, una cum res ejus de hac luce migraverint, quandiu

congregationibus ibidem Deo famulanti- ipsi monachi inter se taies invenire potue-

bus, ob amorem Dei tranquillitatemque in rint qui ipsam congregationem secundum

eisdem locis consistentibus, semper sub regulam Sancti Benedicti regere valeant,

plenissima tuitione & immunitatis defen- per hanc nostram auctoritatem & consen-

sione consistera fecisset; sed pro rei firmi- sum licentiam habeant eligendi abbates,

tate postulavit nobis praedictus abbas & quatenus ipsi servi Dei, qui ibidem Deo

omnis ejus congregatio, ut paternum mo- famulari videntur, pro nobis, & conjuge,

rem sequentes, hujusmodi nostrae immutatis praeceptum, ob amorem Dei & reverentiam divini cultus, erga ipsum monasterium & cellulas sibi subjectas fieri censeremus. Cujus petitioni libenter as^ensum praebui-

proleque nostra, & stabilitate totius imperii, a Deo nobis conlati & ejus clementissima miseratione per immensum conservandi, Domini clementiam jugiter exorare délectent. Hanc itaque auctoritatem , ut

mus, & hoc nostrae auctoritatis praecep- pleniorem in Dei nomine obtineat vigo-

tum, immunitatis atque tuitionis gratia, rem & a fidelibus sanctae Dei Ecclesiae

pro firmitatis studio & animae nostrae & nostris diligentius conservetur, manu

emolumento fieri decrevimus ; per quod propria subterfirmavimus & annuli nostri

praecipimus atque jubemus, ut nullus ju- impressione signari jussimus. Data decimo

dex publicus, neque quislibet ex judiciaria tertio kalendas decembris , anno primo

potestate, aut ullus ex fidelibus nostris tam Christo propitio imperii domini Hludovici

praesentibus quam futuris in cellulas, aut serenissimi imperatoris, indictione octava.

in ecclesias, vel loca, sive agros, seu reli- Actum Aquisgrani palatio regio, in Dei

quas possessiones quas moderno tempore nomine féliciter. Amen.

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

nostri juste & legaliter predicta sedes seu collulas possidet, vel ea que deincebs a bonis viris eisdem conlata fuerint ecclesiis, ad causas audiendas, aut freda vel trîbuta Diplôme du même empereur, en faveur exhigenda, aut mansiones vel paratas fa-

3o. — XXII

de l'église de Nimes\

IN nomine Domini Dei & Salvatçris nostri Jehsu Christi. Ludovicus divina ordinante providentia iniperator augustus. Cum vtinbre. petitionibus sacerdotum justis & rationa-

bilibus divini'cultus amore favemus, su- «^^^nt, vel ea que supra memorata sunt

penitus exhigere présumant. Sed liceat memorato presuli suisque successoribus res predictarum ecclesiarum cum omnibus sibi subjectis sub inmunitatis defensione quieto ordine possidere, & nobis fideliter deservire, atque pro stabilitate nostra vel tocius imperii a Deo nobis collati vel conser-

perna nos gratia muniri non dubitamus.

Idcirco noverit omnium fîdelium nostrorum tam presentium quam & futurorum utilitas, quia vir venerabilis Christianus, Nemausa civitate episcopus, obtulit obtufibus nostris immunitatem domni & genitoris nostri Karoli, bone memorie piissimi au-

gusti, in qua erat insertum, qualiter idem ^'''"'^^' ""^ ^""^ ^•^""^ ^ populo sibi sub-

genitor noster & predecessores ejus reges ^^'^^°^ ^'^^''^ Domini misericordiam exo-

predictam sedem, que est in honore sancte ^^^^' ^* quicquid exinde fiscus noster spe-

Mariae semper virginis seu & sancti Bau- '"^''^ poterat ad integrum concedimus, ut

delio constructum, una cum cellulis dua- P^rpetuis temporibus ibidem Deo famulan-

bus, una que dicitur Tornagus, que est *^""' proficiat in augmentum. Et ut haec

constructa in honore sancti Stephani pro- ^^fontas nostris futurisque temporibus ,

thomartyris, & alia que dicitur Vallis Fia- I^O'^^^o protegente, valeat inconvulsa ma-

viana, que est in honore sancti Pétri prin- "^'■^' "'^"" propria subscripsimus, & anulo

cipis apostolorum constructa, seu & ab his "^^^'^^ inp^essione signari jussimus. Sig-

cellulis ibidem aspicientibus, ob amorem """^ Lutdovuici serenissimi imperatoris.

Dei tranquillitatemquae fratrum semper Helisacar recognovit. Data iiii kalendas de-

sub plenissima tuitione & inmunitatis de- ^imbris, anno primo Christo propitio im-

perii domni Ludovuici serenissimi augusti, indictione VIII. Actum Aquisgrani palatio régie, in Dei nomine féliciter. Amen.

3i. — XXIII

fencione habuissent. Propter firmitatem tamen, de nobis postulavit praefatus episcopus Christianus, ut eorundem regum auctoritates, ob amorem Dei & reverentiam ipsius sancti loci, confîrmaremus auctoritate. Cujus petitioni libenter adquievimus, & ita in omnibus concessimus atque par hoc preceptum nostrae auctoritatis conîirmavimus; precipientes ergo jubemus, ut Diplôme du même empereur, en /aveur nemo fîdelium nostrorum vel quislibet ex de l'église de Narbonne '.

judiciali potestate in aecclesias, aut loca,

vel agros, seu reliquas possessiones, sive tN nomine Domini Dei & Salvatoris nostri eas quas moderno tempore in quibuslibet 1 Jesu Christi. Lodoicus divina ordinante pagis & territoriis, Infra dictione imperii providentia iniperator augustus. Cum peti-

cienda, nec fideijussores tollendos, aut homines ipsius ecclesiae tam ingenuos quam servos super terram ipsius conmanentes injuste distringendos} nec ullas redibitiones aut illicitas occasiones requirendas, nostris aut futuris temporibus ingredi au-

Kd.orig.

t. I, col. 44.

An 8.4

29 décembre.

Vidimus de l'an i334, dans un cartulaire de Baluze, n. 643, à la Bibliothèque du roi. (Aujourd'hui latin 11016, fo 125; cartulaire sur papier, de la sénéchaussée de Beaucaire.j — Baluze, Miscelîanea , t. 4, p. 420.

' Archives de l'église de Narbonne. — Baluze, Chartes des rois, n. 11. [Aujourd'hui Armoires, V. 390, n. 476} copie du onzième siècle. Ce qui est entre crochets se trouve dans le ins. latin i ioi5, fop.]

An S14

Éd.orig.

t. 1, col. 45.

tionibus sacercîotum justis & rationabilibus, divini [cultusj amore, favemus, superna nos gratia muniri non difidimus.

Idcirco notum sit omnibus fidelibus sancte Dei Ecclesie & nostris, tam presentibus quam & futuris; quia vir venerabilis Nifridius, Narbonnensis urbis archiepiscopus, adiens obtutibus nostris , deprecatus est

sancte Dei Ecclesie & nostris verius credatur & diligentius conservetur, eam manu propria subscripsimus & anuli nostri inpresione signari jussimus.

Sigfnum Ludovici, piissimi augusti. [Durandus diaconus ad vicem Elisachar recognovit. Data ilii kalendas januarias, anno Christo propitio l imperii domni nostri