XXXIV

Éd.orig.

t. 1, col. 53.

4 décembre.

vel ad cunctas ejusdem monasterîi Anianae nécessitâtes consulcndas, ad einoluinentuni anime nostre perpetualiter concessinius atque perpétue ad habendum delegavimus; ita videlicet ut quidquid de ipsa cella vel Diplôme de l'empereur Louis le Déhon- de rébus ad eam pertinentibus^ rectores & naire pour V abbaye d'Aniane^. ministri supraniemorati monasterii dispo-

nere atque ordinare vel etiam facere vo-

IN nomine Dei & Salvatoris nostri Jesu luerint, libero in omnibus per^ruantur Christi. Hludovicus divina ordinante arbitrio faciendi. Hec vero auctoritas larprovidentia imperator augustus. Si libéra- gitionis nostre, ut per curricula annorum litatis nostre munere de benefîciis a Deo inviolabilem atque inconvulsam obtineat nobis conlatis ad loca divinis cultibus firmCitJatem, manu propria subterfirmavimancipata propter amorem celestis patrie inus, & anuli nostri impressione signari & substentationem ibidem Deo famulan- jussimus.

tium aliquid largimus, id nobis procul Signum Hludovici imperatoris serenis-

dubio & ad mortalem vitam felicius transi- simi. Faramund[usJ ad vicem Fridigisi regendam &- ad aeternam perpetualiter obti- cognovi. nendam profuturum liquido credimus. Idcirco noverit omnium fidelium nostrorum presentium scilicet & futurorum sagacitas, quia nos, divina aspiratione tacti & celestis patrie amore succensi, ob anime nostre salutem vel stabilitatem christiani imperii, libuit ad monasterium quod dicitur Aniana, quod est constructum in honore Domini nostri & Salvatoris & sanctae Marie semper virginis, quod est situm in pago Magdalonense, ubi Georgius abba preesse videtur, quandam cellulam juris nostri que est constructa in honore sancti Martini infra muros Arelatensis civitatis, cum his que ad ...., eundem presenti tempore per-

Data II nonas décembres, anno Christo propicio imperii domni nostri vi, indictione XII '. Actum Aquisgrani palatio regio, in Dei nomine féliciter. Amen.

Diplôme du même empereur pour la même abbaye ^,

IN nomine Domini Dei & Salvatoris nostri Jesu Christi. Hludovicus divina ordi-

Éd.orÏB

t. I, col. 54.

tinent, & locum qui est in pago Aurasione nante providentia imperator augustus. Cum

vocabulo Marenatia vel que ad ipsum lo- locis divino cultui mancipatis ob divine

cum pertinent similiter & in pago Avenio- servitutis amorem quiddam conferimus, &

nensi per hanc nostrae auctoritatis dona- imperialem morem decenter implemus &

tionem conferre. Hancverocellam superius id nobis profuturum ad aeternae remune-

prescriptam cum ecclesiis, domibus, aedifi- rationis premia capessenda veraciter cre-

ciis, mancipiis, terris, vineis, pratis, silvis, dimus. Idcirco noverit omnium fidelium

pascuis, aquis aquarumve decursibus, mo- nostrorum presentium scilicet & futurorum

lendinis, mobilibus & immobilibus, cultum soUertia, quia nos divino amore succensi

& incultum, totum & ad integrum quan- olim per nostrum preceptum tradidimus

tumcumque ad ipsam dictam cellam,sicut quandam cellam proprietatis nostre, sitam

diximus, presenti tempore légitime aspicit infra muros Arelatensis civitate, construc-

& nostri juris atque possessionis in pre- tam in honore sancti Martini confessoris

dictis pagis jure proprietatis est, per hanc Christi, cum rébus & mancipiis ad se as-

nostre auctoritatis donationem memorato picientibus vel pertinentibus monasterio

monasterio ad stipendia fratrum ibidem Anianensi quod est dicatum in honore Deo famulantium & ad subsidia pauperum

' Le texte porte x.

' Cartulaire d'Aniane, ' Cartulaire d'Aniane, f" 24.

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

Éd.oiig.

t. 1, col. 55.

Domini & Salvatoris nostri Jesu Christi & sancte Marie semper virginis, situm in pago Magdalonense. Et tune placuit nobis, pro remedio anime nostre, ut pius Dominus peccaminum nostrorum maculas tergere & supernis civibus adiscisci dignetur, quandam cellam juris nostri que dicitur Massacia cum apendiciis suis, habentem plus minus quadraginta mansos, que est ex ratione predicte celle Sancti Martini, non solum eidem celle reddere, sed etiam liberalitatis nostre munere per hos impériales apices nostros ibidem confirmare, quatenus eadem cella cum predicta villa perpétue in jus & dominationem prefati monasterii Anianensis eorumque rectorum persistât. Hanc vero villam, cum omnibus ad se presenti tempore juste & legaliter aspicientibus vel pertinentibus, cum domibus, aedificiis, ecclesiis, mancipiis utriusque sexus, terris, vineis, pratis, silvis, pascuis, aquis aquarumve decursibus, molendinis, perviis, exitibus & regressibus, vel quantumcumque ad eam moderno tempore aspicere videtur & nostri juris atque possessionis jure proprietatis est, totum & ad integrum , [exquisitum] vel inexquisitum , predicte celle Sancti Martini & monasterio Anianensi per hanc nostre auctoritatis donationem donamus atque transfundimus; ita videlicet ut quicquid rectores&ministri prefati monasterii Anianensis ob utilitatem & profectum predicti monasterii facere voluerint, libero in Dei nomine perfruantur arbitrio faciendi. Et ut hec auctoritas per futura tempora inviolabilem obtineat firmitatem, eam manu propria subterfirmavimus & anuli nostri impressione signari jussimus.

Signum Hludovici serenissimi imperatoris. Durandus diaconus ad vicem Fridugisi recognovi.

Data IV idus marcii, anno Christo propicio VII imperii domni Hludovici piissimi augusti, indlctione xiil. Actum Aquisgrani palacio regio , in Dei nomine féliciter. Amen.

Louis le Débonnaire prend sous sa protection le monastère d^ Arles, situé en Roussillon\

IN nomine Domini Dei & Redemptoris nostri Jesu Christi. Hludovicus divina ordinante providentia imperator aueustus.

Si erga loca divinis cultibus mancipata tembre. propter amorem Dei ejusque in eisdem locis sibi famulantes bénéficia opportuna largimus, praemium nobis apud Dominum aeternae remunerationis rependi non diffidimus. Idcirco noverit omnium fidelium nostrorum tam presentium quam & futurorum solertia, quia vir venerabilis Castellanus abbas monasterii Sanctae Mariae veniens ad nos innotuit, eo quod ipse cum fratribus suis in valle quae dicitur Asperia monasterium in aedificia antiqua construxit, in quo nunc Deo opitulante cum turba monachorum sub sancta régula militât, obsecrans ut praedictum monasterium & cellulas, quas ipsi ab eremo construxerunt & nunc ibidem aspiciunt, id est ecclesiam Sancti Pétri in Arulas & ecclesiam Sancti Johannis in Ricerdo & ecclesiam Sancti Juliani super Buciacum rivolum & caeteras res ad praedictum monasterium Sanctae Mariae pertinentes vel aspicientes, sub nostro susciperemus mundeburdo atque tuitione , quatenus monachi cum omnibus ad eos pertinentibus quiète atque libère viverent. Cujus precibus ob amorem Dei & reverentiam divini cultus aurem accommodare placuit, & hos nostrae auctoritatis impériales apices fieri decrevimus^ per quos precipimus atque jubemus, ut nullus judex publicus aut quislibet ex judiciaria potestate in praedictas cellulas aut in rébus ad praedictum monasterium legaliter aspicientibus ingredi temerario ausu ad mansiones vel paratas faciendas aut fidejussores tollendos aut homines

' Cartulalre d'Arles. — Copie : Balii2e, Armoires, vol. 117, f° i85. — Historiens de France, t. 6,

PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC

Éd.orig.

t. 1, col. 55.

An 21 septembre.

ejusdem monasterii distringendos aut ullas redibitiones aut illicitas occasiones requirere aut exactare praesumat; sed liceat praedictum abbatem & successores suos cum his rebus praesenti tempore ad praefatum monasterium aspicientibus sub nostra defensione quiète vivere ac residere. Et quandoquidem divina vocatione memoratus abba de hac luce migraverit, quandiu ipsi monachi inter se taies invenerint qui eos secundum regulam sancti Benedicti regere valeant, licentiam habeant eligendi abbates, quatenus ipsos monachos pro nobis conjuge proleque nostra vel pro stabilitate totius imperii nostri jugiter Domini misericordiam exorare delectet. Et ut haec auctoritas nostris futurisque temporibus, Domino protegente, valeat inconvulsa manere, manu propria subterfirmavimus & anuli nostri impressione signari jussimus.

Signum Hludovici serenissimi imperatoris. Durandus diaconus ad vicem Fridugisi recognovit.

Data XV kalendas octobris, anno Christo propitio Vil domni Hludovici piissimi augusti, indictione xiv. Actum Vern. palatio, in Dei nomine féliciter. Amen.