LXXX
Charte de Vejnpereur Lothaire pour V abbaye de Cruas\
N nomine Domini nostri Jesu Christi Dei
nachis ibidem Deo militantibus & omnibus rébus ac familiis inibi aspicientibus vel pertinentibus sub sua recepisset tuitione & plenissima protectione, petens & obnixe deposcens ut eandem auctoritatem nostro imperiali corroboraremur precepto.
Cujus sincerissimam petitionem, ob divini cultus amorem & eterne remuuerationis fructum , libentissime annuentes, ipsos
IN nomine i^omini nosrn jesu ^nrisci ue eterni. Lotharius divina ordinante pro 6seD- videntia imperator augustus. Si erga loca eniinentie nostre apices fieri censuimus, tembre. divino cultui mancipata tuitionem ac de- per quos statuentes decernimus imoque fensionem impertimur, morem sequimur jubemus, ut presens rector ipsius monaspiissimorum regum idque ad emolumen- terii, Uliebaudus nomine, vel successores tum anime nostre profuturum liquide cre- ejus atque cuncti monachi qui nunc vel dimus. Proinde comperiat omnium sancte in antea ibidem Deo militare noscuntur, Dei Ecclesie nostrorumque presentium vi- cum omnibus rébus & familiis sub nostro delicet & futurorum industria, quia Rot- maneant mundeburdo & firmissima tuilandus sanctae Arelatensis ecclesie vene- tione. Et nullus judex publicus vel missus rabilis episcopus, cui monasteriolum in noster discurrens seu quislibet ex judicomitatu Vivariense super amnem Roda- ciaria potestate ad causas audiendas vel num situm qui vocatur Crudatus regen- freda exigenda aut mansiones vel paratas dum gratia commisimus, detulit obtutibus faciendas aut fidejussores tollendos aut nostris auctoritatem bone memorie geni- homines eorum tam ingenuos quam & sertoris nostri Ludovic! quondam augusti , vos distringendos nec ullas redibiciones ubi continebatur qualiîer idem piissimus aut illicitas occasiones requirendas uUo imperator eundem monasteriolum cum mo- unquam tempore in eorum rébus, quas
juste presenti tempore possident vel usque deinceps Dominus voîuerit augeri, ingredi aut ea que premissa sunt penitus exactare présumant j sed liceat memorato
n. LXXIX est évidemment faux dans sa forme actuelle. En effet, parmi les possessions de l'abbaye de la Grasse, il mentionne le domaine de'Ridouza
dans le Besaudun, qui ne fut donné qu'en 953, abbati ejusque successoribus res predicti
par Suniaire, quatrième fils de Wifred le Velu, & monasterii sub immunitatis nostre defen-
l'on pourrait y retrouver la mention de plusieurs sione quietO ordine possidere. Quando-
autres faits qui ne datent que du dixième siècle. De ^uidem vero ex divina vocatione supra-
t>lus, les formules ne ressemblent pas aux formules 1. ^ 11 1 • j 1
ordinaires, & le nom du chancelier Gozlin ne se
dictus abbas vel successores ejus de hac
, ,■ j r ■ luce migraverint, quamdiu ipsi monachi
trouve pas sur les listes de ces lonctionnaires caro- ^ ' 1 *
lingiens. Le chancelier, en 855 , était Louis. En ''^^^^ '^ ^^^^^ invenire potuerint, qui ipsam
outre, ce diplôme n'était plus conservé que par une congregationem secundum regulam sancti
copie du onzième siècle, copie figurée, paraît-il, Benedicti regere valeant, per hanc nostram
car dom Bouquet la prenait pour l'original. Con- auctoritatem & consensum liceutiam ha-
servée à l'abbaye de la Grasse jusqu'en 1790, elle béant eligendi abbates, quatenus rectores
passa alors aux archives départementales de l'Aude. ejusdem loci & monachi ibidem militantes,
En 1829, M. de Beaumont, préfet de Carcassonne, amodo & deinceps tranquillam & quietam
l'offrit, avec une bulle sur papyrus, d'Aeapet II. •* 1 » Tn „ c, „i,:„ i
' . . i' r;' ' 6 i' ' ^*> vitam ducentes, Ueo & nobis deservire
o. » j:ia j- o x : /-i 1.- v • '
atque pro stabilitate nostra vel tocius imperii divinitus nobis concessi, imo conservandi divinam misericordiam propensius exorare procurent. Et ut hec nostre auctoritatis preceptio pleniorem in Dei nomine obtineat vigorem, manu propria subterfirniavimus & anuli nostri impressione adsignari jussimus.
& un autre diplôme de 876, au roi Charles X, qui fit déposer ces pièces à la Bibliothèque du Louvre, où elles ont péri lors des incendies de 1871. (Voir L. Paris, Les Manuscrits de la bibliothèque du Louvre; Paris, 1872, in-8°, p. 3o. — Mahul, Cartulaire de Carcassonne, t. 2, p. 224.) [A. M.]
' Vidimus de l'an 1897, aux archives du Domaine, à Montpellier, titres de la sénéchaussée de Beaucairej Cruas, n. 3.
An
t. I, col. 104.
PREUVES DE L'HISTOIRE DE LANGUEDOC
An
i5 février.
Signiim Lothariî serenissimi augusti.
Kaymundus notarius ad vicem Hilduini recognovi.
Data VIII idus septembris, anno Christo
gressibus, & omnibus exterminationibus, cuni terminiis & omnibus integritatibus, totum & ad integrum, veluti prememoratum est, prescripte matris ecclesie Sancto-
indictione m. Actum Romarici monte, Dei nomine féliciter. Amen.
propitio imperii domni Lothariî pii impe- rum Justi & Pastoris beatorum martirum ratoris in Italia xxxv & in Francia xv, partibus de nostro jure in jus ac potes-
tatem ecclesiasticam sollempniter transferimus perpetualiterque habendas delegamus, sicut reliquas ejusdem sancte sedis res ecclesiasticas , videlicet ut prescripte ecclesie memoratus Fredoldus archiepiscopus eas recipiens, ecclesiastico jure in usibus jamfate ecclesie tam ille quam omnes sui successores absque ulla cujuspiam contradicione per labentia tempora ordinent canonice atque disponant legaliter. Ut autem hec munificentie [nostre] auctoritas firma valeat perdurare, manu propria subter eam firmavimus & annuli nostri impressione sigillari jussimus.
Signum Karoli gloriosissimi régis.
Gisdebertus notarius ad vicem Ludovic!
recognovit.
Data XV kalendas martias, indictione IIII ', in anno XVll regni domni nostri Ka-