XIV. Quandoquidem etiam Rex Catholicus, rogalu Regite Suae
Majestatis Britannicx , regnum Sicilix Celsitudini Suae Regiae Victori Amedeo, duci Sabaudix, cedere voluerit , atque per traclatum inter dictam Regiam Catholicam Majestatem , et Regiam Celsitudinem Sabaudix, hodie inituni, dictum regnum cedit, antedicla Sja Regia Majestas Magnx Britanniœ , promittit, spondetque scse omnisludiocuraluram, utdelîcienlibus ex domo Sabaudix haeredibus masculis, prœfali Sicilx regni possessio ad coronam//w/)an/eamdenuo revertatur, consentitque prœterea antememorata Sua Regia Majestas Britannica, ut regnum Sicilix, nullo sub pnetextu , nuUoque prorsus modo alienari, donarive possit principi, aut stalui cuilibeteunque praeterquam Régi Hispanix Catholico, et hœredibus ac succès soribussuis. Quum vero RexCatholicus Regiae Sua) Majestati testatum fecerit, et rationi consentaneum , et sibi acceptum fore, ut non solum regni Sicilix subdili, quanquam in ditionibus Hispanix degant, et dictée Majestatis Suae Calholicaî servilio scse addixerint, sed etiam Hispani, aliiquc subditi Hispanici, qui bona forte et lionores in praefato Sicilix rcgno habuerint, dictis suis bonis honoribusque, absque uUa diminutione perfruantur , et nuUatenus sub prœtextu personalis absentise a rcgno sœpe memorato vexentur, inquietcnturve. Quumqueex sua etiam parte supradiclus Rcx Catholicus libenter promittit, sese vicissim consensurum, ut dicti regni Sicilix, aliiquc pra^fataeSuae Regiœ Celsitudinis subditi, si forte bona honoresque babuerint in Hispania, aliisve ditionibus Hispanix parentibus, iisdem pariter absque ulla diminutione perfruantur, et nuUatenus sub praetextu personalis abscntiae vexentur, inquictenturve. Spondet itaque Regia Sua Majestas i?;i7a»Mïca, sese operara coUaturam , suisque Ultrajecti ad lihenum agentibus logatis extraordinariis et plenipotentiariis in mandatis daturam, ut officia suaefficacissima interponant, quo Rex Calbolicus et Regia SuaCelsitudo super bac re inter se mutuo conveniant, c modo utrinque quam commodissimo de eadcm caveant, provideantque.
XV. Regiae Suœ Majestates utrinque rénovant, confirmantquc traclatus omnes pacis, amicitiie, confœdcralionis, et commerciorum, inter coronas Magnx Britannix atque Hispanix initos unlebac et conclusos, îic prœscnti hoc fœdcre renovantur, conlirmanturque dicti Iractatus modo lam amplo explicaloque, ac 8i jam nunc sigillatim inserti fuissent, in quantum scilicet tractalibus pacis ac commcrciorum novissime faclis, signatisquc contrarii baud reperiuntur. l'raisertim vero hoc pacis Iractatu
confirmantur, corroboranturque pacta, fœdera , conventionesque, tam quae commerciorum et navigationis usum in Europci, alibique, quam quse jNigritarum introduclionem in Americam Hispanicam spectant, quœque x¥a</n7i inter ulramque nationem aut jam initae sunt, aut quantocius ineundse. Quandoquidem vero ex parte Uispanix urgetur, jura quaedam piscationis ad insulam Terrx Novœ exercendœ : ad Cantabros, aliosve Kegis Catholici subditos pertinere consentit, convenitque Majestas Sua Britannica, ut privilégia omnia quse Cantabri, aliivc Hispani^ populi , jure sibi viudicare potuerunt , ipsis sarta tecta conserventur.
XVI. Quandoquidem in conventione de armistitio iostituendo a die ,iy°^.r.^„ mensis Augusti proxime pneteriti, inter Regiam Suam Majestatem Magme Britanniie , et Regem Christianissinium, in quatuor menses facta ; quam quidem Rex quoque Ca- Iholicus assensu suo comprobavit, atque hisce porro comprobat, quaeque alio quodam pacto in diem usque ..g^llTuI^'I^Laa. mensis Aprilis anni pra;sentis prorogata fuit, inter alias eonditiones expresse stipulatum sit, quibus in easibus naves, nierces aliaque bona mobilia hinc inde capta, aut in prœdam occupanli cédèrent, aut priori domino restituerentur ; convenlum ideirco ♦"■st, quod illis in easibus antcdicli armistitii leges in pleno vigore manebunt, omniaque istiusmodi capturas sive in maribus Britannicis et Septentrionalibus , sive alibi locorum factas , concernenlia, ad earundem tenorem bona fide fient.
XVII. Si vero accidat per incogitantiam, aut imprudentiam, aut aliam quamlibet causam , ut quivis subditus alterutrius praedictarum Regiarum 3Iajestatum, faciat,aut committat aliquid terra, mari, aut aquis dulcibus, ubivisgcntium, quominns observetur praesens tractatus , aut quo particularis aliquis arti- «•ulus ejusdcm effeclum suum non sortiatur, hgec pax et bona correspondentia inter dominam reginam Magnœ Britanniœ, et dominum Regem Catbolicum non ideirco interrurapetur, aut infringelur, sed in pristino suo robore, firmitate, etvigore manebil. Subditus autem iste solummodo de suo proprio facto respondebit, et pœnas persolvetinflictas per leges et prccscripla juris gentium.
XVni. Sin autem (quod omen Deusoptimus avertat!) sopitap simultates inter dictas RegiasMajcstates aliquandorenoventur, r-t in apertum bellum erumpant; subditorum utriusque partis naves, merces, ac bona quaevis mobilia atque immobilia, qua' in portubus atque inditione partis adversaehaîrere, atque exslai-e
deprehendentur, fisco ne addicantur, aut uUo incommodo afïiciantur; sed dictis subdilis allerutrius dictarum Regiarum Majestatum semestre spatium integrum hinc inde concedatur, (pio res praedictas , ac aliud quidvis ex suis facultatibus vendant, aut quo libitum erit, citra ullam molestiam inde avchant, ac transférant, sequeipsos inde recipiant,
XIX. Reges, principes, et status, articulis sequentibus indigitati, ut et alii , qui anle ratihabilionum permulationem, vel inlra sex menscs postea ab una alteraque parle , ex comnmni consensu nominabunlur, sibi persuasum habentibus altememoratis Regiis Majestatibus eos dispositiones per hune tractaium factas et stabilitas agnituros, in eodem pro amicitiie reciprocaï testimonio, includentur, et comprehendentur.
XX. Quidquid in compositione pacis, inlcr Sacram Regiam Majestatcm ///s2;aw?.i? , et Sacram Regiam Majestatem Lw^îVflw/cr, proxime ineuudae, contentum fuerit, praevia Sacrœ Regiae MajestalisMagnx Britannix approbalione,hujus tractalusparsessentialis esse censebitur , pcrinde atque hic transcriplum essetad verbum. Sua insuper RegiaMaj estas Magnx Britannix sese offert sponsorem, sive guarantem fore praidictae pacis composilionis, quod illa reapse , conccptisque verbis prœstare spondet , eum in linem ut inviolatius, sanctiusque servetur.
XXI. Tractatus pacis hodieinitus inter Suam Regiam Majestalem Catholicam, et Regiam Suam Celsitudinem Sabaudiœ ducem, in hoc tractatu specialiter, tanquam j)ars ejus essentialis, inclusus est et confirmalus, perinde ac si eidcm vcrbotenus insertusesset, déclarante perexpressum RegiaSua Majestate Ma- (jnx Britannix , sese ad promissas in eodem assertionis et guarantiae stipulationes teneri velle.
XXII. Serenissimus rex Suecix cum suis regnis, ditionibus, provinciis, et juribus, ut et serenissimi principes, magnus dux Hetrurix, et dux Parmx, una cum eorundem populis et subdilis , atque subditorum in re commerciorum libertalibus et compendiis, huic traclaïui omni meliori modo inclusi sint.
XXIII. Serenissima respublica Veneta, ob a^qualitatis fœ<Jera durante hoc bcUo inter partes belligérantes exacte servata, et ob plurima humanitalis officia prjiislila , inviolata sem|)er manente sua, statuuniquo ac dominiorum suorum dignilate, pote8tate,ctsecurilaletanquamcommunisamica,el cuiRegiœSuaj Mojestatfs sincère amicitije vices , prout res ejusdem exegorint, omni tempore, referre cupiunt, in hoc tractatu specialiter, optimo, quo fieri potest, modo, comprehcnsa et ioclusa sit.
XXIV. Serenissimam rempublicam Oenuensem, quae constanti neutralitale durante hoc bello observata , utriusque coronae Britannica, et Hispanicx amiciliam coluit et nexuit antiquam, in prsesenti tractatu comprehendi placuit; ut hujusce pacis beneficium , ad id omne quod sua interest, exteudalur, ejusque subdili, qua jampridem, et vivente Carolo Secundo Hispaniarum Rege Catholico, eadem in posterum commeiciorum liberlate in omnibus, et ubique intègre perfruantur.
XXV. Civitas ilidem Gedanensis hisce pactis eo cum effeclu includitur, ut pristinis emolumentis , quibus in re commerciorum, sive per tractatus, sive per velustam consuetudiuem in ulroque regno anlehac usa fuerit, in posterum quoque gaudere queat. N
XXVI. Praesentes tractatus solemnes et ritae confectae ratibabiliones, intra sex hebdomadum spalium, a die subscriptionis computandum, vel citius si fieri poterit, utrinque exhibeantur, et reciproce debiteque commulentur.
In quorum omnium fidem, legati exlraordinarii ac plenipotcntiarii supramemorati, exhibilis utrinque ac rite commutatis plenipotentiarum suarum tabulis, praesentem hune tractatuni subscripserunt, et sigillis suis muniverunt, Trajecti ad Rhenum, die-g^~—mens\s Julii, anno Domini millesimo seplingentesimo decimo tertio.
Joe. Bristol.