Ibidem
4. L'office de sainte Lucie, au bréviaire de Syracuse, calqué sur les anciens Actes, contient plusieurs fois ancilla, équivalent de famula : « Orante sancta Lucia, apparuit ei beata Agatha et consolabatur ancillam Christi » (Ant. des vêpres). — « Tua judicia, Domine, custodivit ancilla tua » (Ant. des matines). — <( Custodivit Dominus animam ancillae suas» (Ibid). — «Mirabilia
9. Elle distribue aux pauvres ce qui restait des biens de son époux et de son beau-frère ('), monnaie et vêtements.
« Factum est autem post haec, ccepit Almachius praefectus quaerere facultates amborum (Valérien et Tiburce, qui venaient de subir le martyre) ; pro qua re facta inquisitione, sanctam Caeciliam quasi Valeriani conjugem praecepit arctari; quae cum universa quae remanserant ex eorum facultatibus ftdeliter tradidisset pauperibus » (p. 65-66).
10. Almachius, préfet de Rome, la fait citer à son tribunal (2): « Almachius praefectus sanctam Caeciliam sibi praesentari jubet » (p. 72).
11. Elle refuse de sacrifier aux idoles (3). « Ipsa quoque ut thura poneret ccepit impelli » (p. 66). — « Almachius dixit : Elige tibi unum e duobus, aut
fecit Dominus in conspectu gentium, ut revelaret justitiam ancilla: sua: » (Ibid.).
Dans les Actes, ce mot revient deux fois : « Lucia dixit : Ancilla Dei sumet ideo dixi verba Dei ». — (( Lucia dixit... Ouicquid feceris corpori quod in potestate tua videris habere, hoc ad ancillam Christi pertinere non poterit ».
On y trouve aussi famula : « Haac loquente famula Dei Lucia ».
Saint Augustin l'emploie, c'est donc une expression de la littérature chrétienne des premiers siècles : « Vide si non est ancilla quam dévote servit, quam parate. »
M. Rohatilt de Fleury (La Messe, t. IV, p. 80) cite cette inscription du Musée de Marseille, qui date du VI Ie siècle : Hic rcqniescit in fiace Eitsebia religiosa, magna ancilla Dei.