Dom Guéranger, p. 246, reproduisant Cimabué
« Quam (sainte Cécile) tanto munere sublimasti ut ei conferres et virginitatis coronam et martyrii palmam sicque virtute fidei et décore pudicitiae polleret, ut cœlestia régna virgo pariter et martyr intraret. » ( Préface du sacramentaire de saint Gélase.)
« Sancta Caecilia, ccelesti dono repleta, ut martyrii palmam assumeret, ipsum mundum est cum thalamis execrata. Testis est Valeriani et Tiburtii provocata confessio, quas angelica manu odoriferis floribus coronasti. Viros virgo duxit ad gloriam. Mundus agnovit quantum valeat devotio castitatis, quae ifa promeruit ut martyres efficelentur et iter régis glorias cum angelis gradirentur. » (Préface de la liturgie ambrosienne.)
« Multiplicem victoriam virgo casta martyr implevit et ad potiorem triumphum secum ad régna cœlestia Valerianum, cui fuerat nupta, perduxit. Et sic coronam pudicitiœ meruit ut regium thalamum non solum virgo sed etiam martyr intraret. » (Préface de la liturgie gallicane.)
« Omnipotens unigenite Dei Fili Patris, qui, ad corroborandam fidem martyrum tuorum Valeriani, Tiburcii atque Caecilise, splendificos aspectus angelicos destinasti ad terras, per quos illis concretas liliorum ac rosarum floribus destinasti coronas. » (Oraison de la liturgie mosarabe.)
« Christe Fili Dei, qui per angelum tuum destinato munere coronarum, Valeriani, Tiburcii atque Caeciliae corda corroboras ad credendum, ut hoc illis esset castimoniae signum et tuas dulcedinis incrementum. » (Ibid.) 3. Saint Ambroise donne la signification mystique de ce rit primitif: « Accepisti post haec vestimenta candida, ut esset indicium quod exueris involucrum peccatorum et indueris innocentias casta velamina, de quibus dicit propheta : Asperges me, Domine, hyssopo et mundabor, lavabis me et super nivem dealbabor. » (De Us, qui initiant myster.)
3)conograpJ)te De sainte Cécile.
rosis et liliis (') albescentes, quique unam dédit Caeciliae, alteram Valeriano, dicens : Istas coronas immaculato corde et mundo corpore custodite, quia de paradiso Dei eas ad vos attuli et hoc vobis signum erit : numquam marcidum aspectus sui adhibent ilorem, nunquam sui minuunt suavitatem odoris nec ab alio videri poterunt nisi ab eis quibus ita castitas placuerit, sicut vobis probataest placuisse » (p. 22-23).
7. Conversion de Tiburce, frère de Valérien (2). «Tune cum omni alacritate Tiburtius ait: Oui ita non crédit pecus est. Hsc dicente Tiburtio, S. Concilia osculata est pectus ejus et dixit: Hodie meum te fateor vere esse cognatum; sicut enim mihi amor Domini f rat rem tuum conjugem fecit, ita te mihi cognatum contemptus faciet idolorum; unde, quia paratus es ad credendum, vade cum fratre tuo ut purificationem accipias » (p. 28).
8. Debout sur un degré de pierre, Cécile harangue la foule qui déclare professer la même foi qu'elle (3). « Ascendit super lapidem, qui erat juxta pedes ejus et dixit omnibus: Creditis haec quae dixi? At illi omnes una voce dixerunt: Credimus Christum Filium Dei verum esse, qui talem possidet famulam » (4) (p. 71).
1. La Légende (for, ainsi que les Flores sanctorum (ms. du XIVe siècle, à la bibliothèque d'Albi), insiste sur l'étymologie, passablement risquée, du nom de Cécile, où elle trouve le lis odorant de la virginité : « Cœcilia, quasi cœli lilia, vel cascis via vel a cœlo et lya. Vel Caecilia quasi caecitate carens. Vel dicitur a cœlo et leos, quod est populus. Fuit enim cœleste lilium per virginitatis pudorem ; vel dicitur lilium quia habuit candorem munditiaî, virorem conscientia:, odorem bonas famœ. » (édit. Grœsse,