‹ Innocent XIChapitre 176 sur 430 · PROPOSITIONS DES HERETIQUES A LA DIETE. 45Î · texte numérisé non relu

PROPOSITIONS DES HERETIQUES A LA DIETE. 45Î

veulent s'en servir pour leurs propres intérêts ; et si ceux-ci se montrent assez tranquillisés quant au refus des biens confisqués, toutefois ils gardent toujours rancune et méditent des représailles contre le clergé, tâchant de lui enlever quelque charge. J'ai mis les ministres sur leurs gardes afin qu'ils ne se laissent pas tromper par la sagacité de cette nation, laquelle demande beaucoup mais n'offre rien pour la sûreté du royaume, au point que l'on consentirait à payer le tribut à la Porte et à lui donner toutes les satisfactions, afin de jouir pacifiquement de leurs biens sans payer de contributions. Le clergé voit le danger et résiste ; mais cela ne suffit pas parce qu'étant composé de personnes de naissance vulgaire il n'est pas suivi, et la richesse de quelques-uns est enviée par les autres ». (i)

Le 12, il écrit encore : « les pertes qu'on a faites au delà de la Theiss empirent la situation de la Hongrie, car quoique Boszovmeny et Colla soient de petites localités, toutefois elles dominent le pays et fournissent beaucoup de vivres, et les Turcs, par leurs menaces continuelles, réveillent des jalousies, d'autant plus que celles-ci ont augmenté dans l'empire après l'occupation d'Argentina de la part des Français, car la Souabe reste découverte jusqu'à Ulm. Les ministres, pour empêcher que la Diète puisse être dissoute et que les hérétiques s'unissent aux révoltés, ont résolu de faire la déclaration dont j'envoie la copie, avec l'article de la pacification de Vienne (2), et l'autre du roi Ladislas afin que V. Em. puisse

(i) Le 7, il mande : que le couronnement ayant été fixé pour bientôt, on a envoyé prendre la couronne à Presbourg et, vendredi, on la portera à Edembourg en une cavalcade solennelle.

(2) Benignissima S. Ces'ïe Regiaeque Maiestatis Dni Dni nostri Clementissimi resolutio in negotio Religionis medio Excmo Dno Comité Palatino facta, ac die 8^ praescntis mensis Octobris per Dnum Vice Palatinum spectabili at magnifico Dno personali praesentiae Regiae consequenterque universis inclytis Statibus, ac Ordinibus Regni in domo regnicolarum representata.

pmo Omnes, et singuli Statu?, et ordines, intra Regni ambitum existcntes,

452 LA DIETE A EDEMBOURG.

m'envoyer des instructions. Je peux dissimuler jusqu'à ce qu'il m'arrive des ordres, car rien d'exceptionnel ne m'oblige à protester de suite, concédant toutes les églises qu'on a récupérés à la dernière révolte, et aussi la liberté de conscience, qu'on ne peut supprimer, avec un exercice modéré du culte.

in sua Religionc, et confessione, sive sint magnâtes, et nobiles, liberae etiam civitates, et oppida privilegiata immédiate ad coronam spectantia permaneant.

30 Eadem libertate religionis gaudeant Milites Hungari in confîniis Regni.

30 Non solum libertas, uti modo dictum in Religione, sed et insuper liberum suae Religionis exercitium, et usus permittatur, salvo tamen dominorum terrestrium iure.

4<* Neutri parti liceat in posterum Ecclesiae pastores propter Religionem amovere, et exturbare a locis, ubi exercitium Religionis viget.

50 Nuliae ultra occupationes templorum fiant.

6° Templa vero, que novissimo disturbiorum tempore ab anno 1670 hue usque occupata fuerunt, possessoribus permaneant.

70 In unoquoque Comitatu permittatur Augustanae Confessionis addictis, necnon illis, qui sub horum nomine comprehenduntur facultas aedificandi Templum, et in eo exercitium Religionis, si hi in dicto Comitatu non haberent, unum Templum.

80 Quod si vero ibi iam haberent, ipsis relinquantur, et proventus parochiarum talium ad eosdem pertineant.

90 Magnatibus quoque, et nobilibus in dictis Comitatibus permissum sit, in illorum arcibus pro exercitio suae Religionis, oratoria et sacella erigere et dotare.

IQO Pacificatio Viennensis in primo articulo in omnibus repetatur.

II*' In mii verso Regno Romano-Catholicis permittatur suae Religionis usus, et exercitium.

12° Peculiariter concedatur Posoniensibus Augustanae Confessionis aedificare in loco commodo, et determinando unum Templum sicut et civitas Soproniensis in possessione exercitii quod modo habct, imperturbata relinquatur.

130 Gravamina futuris temporibus in negotio Religionis cmergentia nunquam armis, sed per Regem auditis partibus determinentur, et articulus octavusDecreti sexti Wladislai Régis renovetur, et observetur.

140 Sub gravi Regiae Maiestatis indignatione abstineant omnes status et ordines, et omnes Regnicolae, ne quis alterius partis Religionem, aut eius sequaces conviciis, aut scommatibus proscindat.

Pacificationis Viennensis Articulus primus.

Quantum itaque ad Religionis attinet non obstantibus prioribus pro tem-

Page 1