Vi\g. 224. Turo. Fit longiira u, quod esl brove
100. Pag. 22i. Ora deforml dahat una virltis — Unde ràlerct. Obscure.
iOI. P;ij7. 22.'>. Nec truci quamvis capul immolandum — Pro Dci causa posuit suh ense, — 3Iarltjris palmam retulll vdisto — Dignus honore. De S. M;irlino confcssore, infonnis et intricaîa conslnictio.
102. Pag. ^220. Valcriano sese addidit. Lcgcndimi est, se addidit : autrement ( ait auclor censunc ) il y aura trop d'une sxjllahe pour le ckùïtt. Il est vrai qu'il restera encore deux inconvéniciis , la rudesse de l'élision : Valcriano se addidit. dans un vers qui se chante, et la siconde syllabe de Valcriano allongée.
105. Pag. 230. Flammis aheno fcrvido — Ptidica virgo mirgitur. De S. Crecilia, qua; non in œre. ut forte legii Santolius, scd in aère balnei sui inclusa cr.l, ex Aclisapud P-;'.roniunî.
iOi. Pag. 25*2. Divis invidiam facis , nequc catholice, neque latine.
îO-j. Pag. 2i0. Aperla non, enntiuus — Addent înonis pericula pro aperta non addent inoras — Euntibus pericula.
lOG. P:!g. 2îi . Divina quœ gessit homo. Ponitiir tcriia sede chorcus gessit pro ianibo, vel sponda:'o.
107. {'c!g. i't\. Confundisque tyrannum ^ — Dum , quoi deprimit^ élevas. Confnndo significat misceo ; elevo pleruîTiquc minuo.
108. Pag. 2.jG. a quo magnanimœ prœlia sustinent — Sprelo fu itère Virgincs ; pro cujus ope, vi'l per queni.
Hrec esl cejisi!ra3 summa; oam qisaîda:îi Icvivira pncteiii, vilia eiiam orihographiie, quœ, iii ii).se ctnsor ait, majori ex parte impiilanla siint typogi'aplîo. Q n B li ieii op-'.ri de judiciis sapicntum naîas ai.'jecit, sciîicel idemmet BeriKtni.K Moneia , sivc de î/\ .M jnioye hane CiMi.su;am opponit elogio, qnoBaiiletusfom i. n-tm. ioiO.Sanloliiinp.'oseciuituriisdcm verbis,qu;e !^x Diclian irij Morerii atiuli in Dissertât, num. 202, i\nnoU4ioi ecoiiirarioopiqatiir, nninudver'ii'Jui funsoriio
APPENDICE. / t 1
exposiia^ dilTlculter respondcri posse. Ac sane sunt. miilia a ccnsore docte , perilequo noUUa ; sed in aliis pleriqiic dissenliont. Pi'aHcrco illa omnia, qiia^ meUorai'n'ii pouiisso diciintur : nain lioc paclo infiiiilus roprehondendi palci'el campus. TrajoctioiiL'S auteiu verborum , sive conslruciiones, qnx duriores videnlur, iiilerdiim in oplimis aiicloribus repcriuntur, ul in Calullo Mamurrcs pathicoqua, Cœsarlque : et alibi : Expiii lussim — j\on immerenti quam nûhi meus venter — Dum sumpluosas appeto , dédit, cœnas. Nibilamiiuis (Vcqiienlius id fil a Santolio, quam ut lolerari possit. Vcrum iniprobarc non audorcni n. fJ, arida pro terra; n. 5 et 44, plangere cuni accnsalivo ; n. 10 , œslimo pro existimo ,puto ; n. 1 1, cingere mitra aliquera pro cingcre caput abcujiis; n, 14, divus amor pro dive amor ; n. 15, puerpera cum genilivo Dci; n. 16, coœvus pro œquali; n. 20, fervens olei mare pro aheno pleno fervcntis olei; n. 77, eremus : n. 29, deerant irisyiiabum cum primo pbrevi; n. 54, insccutor; n, 57, Genevenses ; n. 47, thronus ; n. 48, neqnœ pro nequa ; n. 57, dcsertum in singulari; n. 58, vaiietatem significaiionis vocis sacra ; n. 65 , rutilanlem in auro ; n. 71, ohstupendis ; n. 72 , ingenitus pro no7i genito ; n. 107, confundis ; ba}c, inquam , alia simiba censurtc nota non inurereni. Elenim plerioquc voces indicatre EcclesiastiCcC sunt, et llymnis congruunt; aiiîie idonea velerura aucloritaledefendi possuni, ul ex lexicis vulgatis apparet. Quod aulem ccmov maritus , et nxor dici maliet num. 5, pro sponsus, et sponsa . contra ego ba3G verba et Ecclesiœ usu prœiferam , el potius casligarem Santolium, dum ail de Cbrislo, et S. Barbara, Conjuges liberrimi , cl Deo superba conjuge. Priiolerea «ttncium neuirum pro nuncius num. 85, ex ipso Vossio de Vitiis Sermon, lib. 1 . cap 14, qui iilud reprobal, non esse reprebendendum redarguitur , cum doclissimorum iiorainum conirariœ sint senicniiiï'. Al in tcmere num. 15. quid est animadversione dignum? ÎNonne qaamvis ultimum e brève esset, ob cjcsuram produci possel? In protinus ob ca?suram « produci posse dixi pag. 524 in nota, ac pariler o in illico ob ciiesurara, et (|i<as roiîsoqjimç.s ^ictionis ^equentis in sçnteniia nonneaii'
nis, qui illud o seraper esse brève scnpsit, sod rêvera diibium niilii non est , quin sit commune. Quibusdam visus est vocalem brevem ob cîcsuram produxisse Lucrelius, lib. 4. V. 800 , quamvis in cadem dictione consonans non succédai : Imbribus , aut tube nimborum arbusta vacillant. Et Ovidius, Amor, lib. 2. eleg. i'2. Terra ferax cerere , multoque feracior uvis. Et Slalius, .". Theb. Effugiet, vix OEdipode fugiente timere/. Nam quod lUcciolius, part. i. prosod. reg. 2. versum Virgilii .Eneid. 12. allegat, Me sinite, aufcrte mctus , ego fœdera faxo, alii raelius legunt, Mesinile, atqueaufertemetus^ egofœderafaxo. Itaeliam versus Virgilii abaliis productusex Ciri, dS'cc levis hoc facere , neque enimpote cura subegit, correctior legitur, ISec levis hoc faceret , neque enim pote cura subegit. Quamquam versum Lucrelii similiter alii corrigunt, Imbribus , aut tabi nimborum arbusta vacillent , et alterum Ovidii, Terra ferax cereris, multoque feracior uvœ. OEdipode polest diei ablaiivus primse declinationis gra3Cîie. Sans mihi non aliud exemplum pro Santolio occurrit pnieter versum Virg. lib. 3. .Eneid. v. IG-i: Dona dehinc auro gravia, sectoque elephanto; nbi Scrvius notât : gravfa fiimlitatis ratione produeitur, sed satis aspere ; nam in nullain desinit consonantem. Q'.iid quod ultimum e in temere ex temerarie per contractionem factum videtur, aliis melius ex antique temerus, et utrolibet modo e postrcmura producendum est. In hac opinandi ralione tenendum est, aut versum Se necœ, sive auctoris Octaviœ corruplum esse , aut senarium iarabicum aliquando apud tragicos, uli srepe apud comicos, quarta sede admittere spondseum, quod nonnuUis exemplis possct confirmari : etsi non probo, quod Ricciolius hune ipsnm versum , Nihil in propinquos temere constilui dccet . in exemplum adduxerit, ut in temere longum esse c postremum oslenderet, et lacilius Sanlolium ob c.Tsuram, quam alio modo, defendi posse exisiimo. Poliori jure censor casligarc potuit stropbam illam in Hymno S. Quiniini pag. 208. Ne sacros cineres contigeris reus — Tardo pœna sequax non pede deserit — Fossor diriguit ; mors subito reum — Indignata prœoccufat. Nam si mors pede non tarde deserit, nunquam conse-
qiiiiur rciini; si pede tardo scquax non descrit, non subito eum consequilur, mulloque minus prœoccnpat , quamvis indignata.
Paritcr non video , cur censor verba invasor, dissitus , pro remoto, atque alia liujus generis excludeiida judicaverit, ac nonnulla , quaj irquc, vcl magis repichcnsioni paient prœtermiscrit, vcliili adijtus pro adytuui pag'. 30. 0 sacras adijtus! et in foslo Decollalionis S. Joannis Bapiist;T3 resecatam pro resecto : llla vox crudo resecata ferra. Cerlo aiquioi' his non est animadversio circa verbuni glisco pro gallico glisser, ut asserilur num. 56. En duo illa loca, qxna indicanlur, pag. 57. Gliscit in mentem mcditantis illa — Quœ beat divos eadejn voluptas, pag. 558. Non vana pompa sœculi — Sensus fefellU , ncc malis — Gliscens voluptas artibus — Virile pectus molliit. QuiXîrcreni a censorc, cur glisco his in versibus non possit habere signillcalionem, qua gaudet in illo Virgilii , Accenso gliscit vialentia Turno, aul inaltero Slalii,Tliebaid.9. Menti tumor, atque audacia gliscit? Nec dubium est, quin iia sit accipiendum illud, malis gliscens voluptas artibus, quidquid sit de gallico glisser, et de gliscit in mentem.
Ne vero putet aliquis, me Sanlolii peccata defenderc, ut meis patrociniuni quiicram, dicam ingénue, mihi etiam illius Hymnos oculis neque lynceis, neque lividis percurreiUi qua3dam displicuisse prœtcr alia viiia, qu;ie in Menagianis recte observata fuisse nionui. Ac piimum in feslo S. Joannià Evangelislre pag. 50. fil brève u in duco ; a quo vita ducit , principium petis — Et primordialuminis. Simile est illud in feslo S. Anlonii Abbaiis pag. 42. Ut nitens plumis sine labe puris — Ne suiperdas labe quid nitoris — Transvolat nubes, humilesque terras — Dcserit aies. Longum est a in labes , ul in primo versu cernitur, sed cur fit brève in altero ? immo quid co loco significat labe ? Sed majori fortasse reprehensione dignœ sunt sentenliœ qu.Tdem duriores, melaphor^e audaces, et iuclecorœ. De S. Bai'bara pag. 4. Deo superba conjuge. Quid enim est superbus, nisi arrogans , insolens, iraperiosus, elatus, inflatus, non ferendus, se effcrens, spc, atque animo jnflatus, asper, difiicilis, gravis, qui fastidio et contumacia
e(rortiir?De Christo Domino pag. 88. Cœlesîis tnTiex curlœ — Ut monstret ad cœlum viam — Secumquc ducat exules — Se sjwnte fecit exulem. Non placct, exulem a cœîo dici Oei filium ; qui beata Pairis visione sempcr fucrit perfruilus. Pag-. 9^. Crux vocalur Icctns, in qiio nos parit Christus : Tu lectiis. in quo nos parit ; et pag. 187 torus , et ibidem lancea, quia aperuitlalus, obstctrix : Per te saliitis, lancea, largius — Fluxere fofites, quando Dei latus — Prœgnantis obstelrix rccludis — Sacrilego fannilante dextra.
Abbas Guyolus Desfoniaines, tom. 7. Observ.de scripiis recen. pag. 7, criminaîionem dcpeKit noscio a quo oblatam contra hanc SantoHi slrophani : Inscripta saxo lex vêtus — PrœceptŒj non virei dabat, — Inscripta cordi lex nova, — Quidquidjubet, dut exequi. Sanloliuni erroribus suo tCiTiporc in Gallia disseminatis favisse n'.iqui jactarunt, qsimivis non defuerint, qui aiïîrnaaverint, iiium eum esse, qui ne intclligcre quidcm nascenlem hœresira potuerit. In i!la ccrte slrophaniiîilmali subesse puio(l) ; sednonproptcrca omnia, qufB in Santolii Hymiiis referuntur, libenti animo excipiam, quidquid sit de auctorilato, quain Hymnis Santohanis conciliare possunl lot Breviaria Gallicana, qn;c eos adoptarnnt , cl a Guyolo recensentur, nempe Aurelianense an. IC95, Saniciense an. 1700, Lexoviense an. 1704, Nai'boncnse 1709, Mcldense 1713, Andi;gavense eodem tempore , ïrecense 1719, Aniciense et Antisidiorense 172i3, Rolhomagense 1728, Nivernense i720, Glaromontanuni eodom anno. ?<am ut ab omni censura absiineam , dura mini videtur scnientia iiia di Christo patiente pag. 75. Clamore mctgno diim Putrem — Sibi relictus invocat — Cum morte luclantem Deum — Non audit ille, vix Pater. Dum aliquis BreviariorumGaliifc laudalor bcnignam inicrpretationem bis verbis qupcrît, ego poli us credam Fiiium Dei a Patrc ( qucm nunquani vix Patrem app:*i-
(1) Penitus ijtnorasse videlur Arovalus qnse acta sunt circa diclain slropbpn, lura ex parte Jansoaislaruni ul illam ia Drcvi„.r;is in- Uudêrt-iîl, lum ex Calh')!icoruui ingecio ul hotrolicuni virus al) illa exp:-llert;nt , piUi ia Diœccsibiis Ebruï;cn;i, Geno;n9»ensi , Toîo- 8aua, eic,
AM'EiNDlCE. 781
labo), in cruoc nonsolum audiUim, sed cliam exaudiiuni fuisse prosua rcverenlia.ita iiuclligcnslocum Aposloli cap. o. adllebr. V. 7. Qui in dichits caniis suœ preces, siipplicalioncsquc ad cum , qui possit illinn salvum faccre a morte , cnm damore valido, et lacnjmis offercns , exauditus est pro sua rcvcreulia. Qiiod aulcni cap. ^27. Matlh.*'. 4(5, Circa horam noiiam clamacit Jésus voce magna , Eli, Eli lamma sabacihaiti, ciun SS. I*aî!ii3iis, qui a Caîtnclu indicantur, inler|)rclabor, quoJ Salvalor non prose, sed pro membris suis cxclamavit. Gravis eiiaai pro SaïUoUo videri possct aucloritas Palris Bourdaloue, si nequc ipsc fuissel Gallus, et in pocsi .'cqiic , ac in concionibiis insignis exiiiisset. Is in epistola galUca ad Santolium Victoriaum tom. '2. Operum hujus edit. Paris. 17:29, ninûs niagnifice assueril, opiarese, ut onincs îlymni Breviaiii Iioniani c Santoiii olïkina prodirent. Equidcra si benc novi ingénia Romanorur!! , eî universe lialorum, non credo, eos opiiuoiii Bouidalovii esse subsciipluros , ne liispanos meos in hujus in\iui;e parieai adducam.
Pergo ad alia. !)i>plieet non liiiii! , rpioil dicaiar pag. 12. in iSyp.'.no, S. r\ico!ai : Ipse dax facli Deus insoknlis , quanivis variani iiisolcnlis significaiioncni [ion ignofeai, Neque probo versus ilios, pag. 21. de Virgine Deipai-a : Quarn cchal nucD se deprimcns — AUam Tonanlem deprimis ; — In te. sui jam non tnemor, — Descendit e cœh Deus. Keque iicm ilios de Jcsu Clii'islo in Eul'harislia pag. lOÙ, Jpse factus est pusilUis, — Paupcr. exal , indigens. Cui' auK^ni crueeni I)jinini sic ailoqnai": 31 mus Tonantis quce llgabas — Semper eris preliosa torques? ha lego pag. 187. iMaeida vero eœii gaudia non expiinierera hoc pacto : Pontifex terris rapitur Salesus , — Fcsla dum cœli frémit aula plciusu. Nihi! ùico de cognomine Salesus , (jîiod in âlyranis non esse insei'endiim doeai îuiiiî. 103. Bisserlat ; in q '.am seriierùiani fa/ere videnlur decrela S. IVd. Congregationis 22 D.^c. [Ql'i; cL 25 Juiiii S73G. Sanloiius vero Sjled nonisn genlile ter inirnsit. Id anleni minus esl reprehendjndum , cu;îi ad hanc legeni Sanlolius non allenùeîil , aiit eu se astilngore nolueril. Sed (juod
in synalœphas cl ccllilipscs non raro incidit , vix dîgniis est venin , cum ei proposituni fucril motlulis ccclcsiaslicis consulcrc. Hoc idem vilium Curolo ColFin scriplori Gallo objici polest, qui professus, se Hymnes partira denuo condere , pariini l'ccognoscerc antiques, quos idoneis Ecclesiœ cantui niimcris alligarct , sacpe" elisiones duriusculas admittit, ut pag. il. Rerjcs pompa ados , a!ibi subdere amant. Coffinus Santolio claiMor est, et doclior. Nupcr illius Hymnos vidi intcr YoUimina misccllanea in 1-2. Bibliolliecaî Marefusciiire hoc tilulo : Jlymni sacri. auclore Carolo Coffin, Aîit. Universilatis Parisiensis Redore, collcgii Dormano-Bellovaci Gymnasiarcha. Parisiis ilùQ. Passim, ctiam aliudagens, in noYos Hymnorum corrcctores inciirro , quo magis rcprcliensiones quorunidam éludera licct , quinovum, inaudilunique facinns esse pulant, de velerum Hymnorum viliis in laliis, musicisquc numeris verba faccrc, sive quod ignari sint, quid rerum in ropublica litteraria geslum fuerit , sive quorJ intcr catminum dotes anii(|uitatcm roponant , quasi meliora dies, ut vina , poemala redderel. r»cdco ad senlenlias Santoliafias.
Falsum partim est, partim puerilc> quod in obitu S. Landerici asscritur, cl inlcrrogalur pag. 101. Paupcrcs lugent , lacnjmisque turbant — Gaudia cœli. — yumsuis dives salis est Olympus — Incolis? ferras spoliare cesset. Xec verius est i'iud pag. l'O. Nil fccit , et nil pertulit — Homo Deus , te /(c.tc/o, de S. JacoboMajoii nuncupaio; Illudeliam deS. Caj:'ianop;ig. i-.O: Prœdicent Ilegem, Dominumque mundi — Prœdicent juxtiivi ; Gaelane, cunclis — Providum terris tibi prœdicarc — Convenit uni. iNec sibi cohrerct Santob'us paulo iiifi a cunidcni S. Cajctanuni alloqucns : Te canam sanctis simVcm Prophetis — Quosqiieprovisor Deus educabaf. De S. Cscciliapag. 'Sôl.lirccnolo : Ter percussa sua de nece fortior — Ter Virgo mcruilmori. Scd ncquefer, ncque seme/mori Virgoracruit, cl non nisi scmcl mortua est : in cujus Aclis apud Laderrliium non logo, in ccre, aut are balnci, scd fammi.^ halnearibus... colore balnci. Di' SS. Aposlolis îia-c habentur pag. 23G. Hœc newpeplcna lumine — Tu vasa frangi prœcipis ;—Lux
All'liNOICÈ. 785
indc magna nimpilur, — Ccu nubc scissa fulgura. Torlassc
Santoliusalliulere voliiit ad (jcdeonis facluni, cap. 7.Judic.
V, 17 elsoqq... Divisitquctrccentos virosin très partes, et (ledit
tubas in manihus eonim , Uujenasquc vacuas . ac lampades in
medio lagenarum... cœperunt buccinis clangirc , et complo-
derc inter se Uigenas. Cumque per gyriim castroriim in tribus
pcrsonarcnt locis , et hydrias confrcgissent . tcnuerunt sinis-
tris manibus lampades, et dextris sonantes tubas , clamave-
runtqne : Gladius Domini, et Gedeonis. Sed qiiis est hicem
rumpi^ vasis confraciis? Displicet lum sentenlia, tuin locii-
lio ; qiicmadmodum illa mctaphora, sivc allcgoria de SS, Mar-
lyribus pag. !2ij : Acti procellis omnibus — Sui cruoris flu-
inine — Vchuntur, et Christo duce — Portus beatos occupant.
Alieriiis goneris est, quod de S. Ciulesiino V^ afTirmaliir
pag. 1)7. Triplici corona — Frons limet cingi, et pag. 98 :
Fleverat quando triplici tiara — Vidit ornatam radiare fron^
tcm. Bonifacius VIII, qui Caclcstino V sticcessit , liara du-
plici piiimis iisus est, quani poslca Urbamis V triplicem
fecil. Denique animadvertendum est, Saniolium, cuni édita
est Parisiis coUectio ejus Hymnoriim, agnovisse crrorem
quemdam smini pag. 2il. Divina quœ gessit homo , ubi ler-
lio loco admisit choreum ; sed in ca!ce pagiiiaî banc nolatio-
nem adjunxisse : Sic peccasse gloriabor, ut pielati consulam,
Ilanc excusalionem non accipient, qui attendant, eum ve-
hemcntissime déclamasse contra pinguem avorum gentem t
qnibus cadcm excusalio pieialis non profuit; Disserf. num.
