‹ Jacme I, le conquérant, roi d'après les chroniques et les documents inéditsChapitre 152 sur 183 · TREVE ENTRE JACME ET RAYMOND VII · texte numérisé non relu

TREVE ENTRE JACME ET RAYMOND VII

Noverinî universiquod interJacobum Dei gratia regem Aragonum el Raymundum eadem gratia comitem Tholosanum suni treugn» inilieet pacla conventa in hune modum infra scriptum , vidclicel quod inler eos et suos et terrain eorundem et suorum est et esse débet firma et incorruplibilis treuga et concordia bona tide contracta a fosio omnium sanclorum usque ad duos annos conlinuos et completos, et interius el inlra praediclum (empus uterque ipsorum et sui debenl a molestalione, injuria et damno alterius el suorum abstinen?. Verum si contingeret quod inlra tempusdiclorum duorum annorum semel vil sœpius aliquid ab aliqua parle vel suorum contra ipsas treugas vcl pactioncs dictarum ireugarum qualitercunque fieret, injurias et damna illata arbitrio seu arbilragio duorum virorum qui a parlibus eligerenlur debenl plenarie resarciri inlra quadraginta dies, Ireugis pradictis usque ad duos annos prn»dictos nihilominus in sua firmilale manentibus. In prrcdictisaulem Ireugis est iota (erra régis Aragonura el suorum a Rhodano usque ad Valenliam et lotuin regnura Valentiic et lolum regimen Majoricarum per mare et per terram el Iota terra comitisTholosani et suorum citra Rhodanum et ultra el ubicumque sit et specialiler Massilia et castrum de Braganson per mare el lerram. In aliis vero locis quai non sunt in Ireugis. si rex Aragonum faccret vel moverct guerram vel guerras conlra quameumque vel quascumque personas vel aliquis seu aliqui facerent vel moverenl guerram conlra ipsum regem vel suos vel terram suam vel suorum, cornes Tholosanusnon débet defendere vel juvare illam vel ill/is personas, née débet esse per se vel per suos conlra regem Aragonum vel suos in guerra vel guerris. Eodem modo, si cornes Tholosanus moverel vel faceret guerram vel guerras contra quameumque persouam vel quascumque personas, vel aliquis seu aliqui facerent vel moverenl guerram conlra ipsum comitem vel suos vel lerram suam vel suorum rex Aragonum non debel defenderc vp) juvare illam vel illas personas, nec

PIÈCES JUSTIFICATIVES 554

débet esse per se vel suos contra comilem Tholosanum vel suos in guerra vel guerris. Treuga? vero pncdictae valide el firmae esse debent et ernnt usque ad pradictos duos annos , nec violabunlur nec violari debent modo aliquo vel infringi etiam jussu majoris privilegio indulgentia mandato vel remissione qualibet indultavel indulgenda etiam a Domino Papa vel ejus legato. Si vero intra prœdictos duos annos rex Aragonum haberet manda- (u m summi ponlificis quod impugnarel comitem Tholosanum, vel cornes Tholosanus haberet mandalum régis Franche de impugnando ipso rege Aragonum, aller alleri posset desmandare treugas, ila tamen quod post desmandationem ipsam treugœ prœdictae lirmae durent et durare debent per sex menses continuos et complelos. Pro praedictis aulem treugis firmiter observandis debent jurare viginti barones ex parte régis Aragonum et quinquaginta probi hommes Montispessulani ; ex parte vero comitis Tholosani debent jurare viginli alii barones et quinquaginta probi hommes per se elsinguli quinquaginta singularum ipsarum universilalum mandalo jurabunl et jurare tenebuntur omnia prxdicla et singula observare. Et est sciendum quod a Narbona versus Rossilionem el Cathaloniam vicarius Rossilionis et senescallus Ruihinensis debent arbilrari de piano de damnis el injuriis reslituendis et emendandis, a Narbona vero ultra versus Tholosam et Calnrcum el alias partes versus Montempessulanum debent arbilrari de piano senescallus Vainaissini et lenens locum régis in Montepessulano el vicarius Massiliœ ; in pnediclis vero treugis est et esse inlelligunlur R. Gaucelmi dominus Lunelli et sui et nos memorali Jacobus rex Aragonum et Raymundus, cornes Tholosanus praediclas treugas el omnia supra dicta el singula laudamus eteonurmamus etbona fulepromitlimus et omnia et singula servarc el adimplere per nos et pernoslros et contra non venire per ha»c Sancla Dei Rvangelia a nobis corporaliter lacta. Aclum in Montepessulano VIIH kal. maii, anno Dominicae incarnationis M CC XL primo. Testes sunl : P. Ugo cornes Empuriarum, G. de Capraria, R. de Fossibus, Barralus de Baucio, P. de Villanova, G. de Barreria in quoruc t'stium pnesenlia, anno el die prascriptis, juraverunl omnia prirscripla et singula mandalo dicli Domini ivgis, scilicet G. Jobannin bajulus Montispessulani et Ugo Pulverelli, .1. Frolgerii, B. Deleeho, R. de Melgorio, G. de Albalerra, P. de Posqueiïis, V. Lamberti, G. Garnerii, D. de

\I»PKM)1CH

Mesoa, P. Ricardi, G. de Vilari, J. deGinnacho consules, P. Rigaldi, P. Ricardi, B. de Andusia, P. Gros Cambaforl, R. Lamberti, R Arbrandi, J. Tabernarius, G. de Murlis, G. deMairano, R. Comte, Frémi nus Burgensis, D. Faber den Raffina (?), C. Recherii, S. Bovici, R. Hue, P. Salvalor, G. de Sancto Martino, B. de Sancto Paulo, G.Rogerii, P. de Fonvivis, Firminus Dieus lo fes,F. deRibalta, T. Vesiano,Jo. Dalaus, Po. Gannî, UgoFab., C. Guillelmi, C. Romeri, G. de Vincio, Guillermus Fab., D. Fntrii (?) G... dv Cumballotis (?), Elyas Garncrii, R. Lamberti frat. Bereng. Lamberli. Signum Guillelmoni scribe qui de voluntate el mandate ulriusque hoc scribi fecil, loco, die et anno pra> fixis.

(Bibliothèque de Carpentrns ; manuscrit*, n* 636. Liasse intitulé**; Documents relatifs à l'histoire de Provence. Copie vidimée portant la mention suivante : « Scellé en doubles lacs de soye rouge du grand scel de. Jacques, roy d'Aragon. Extrait de la Sainte-Chapelle de Paris, 1012. en la layette d'Aragon, en entrant, contre la porte, à main droite. — CoUalionnè par nous con" secrétaire du roi en la chancellerie de Provence. -MoUin.»)

PIÈCES JUSTIFICATIVES

Page 1