La croix du Poirier et le Noir-Port
Reconnaissance de rente, par Nicolas de Normandie, pour la construction de V église ^
1290, juin.
...Ego Nicholaus de Normannia, de parrochia Sancti Martini Veteris, debeo viris religiosis, abbati et conventui monasterii Sancte Marie de Gresteno, ad edifîcationem supradicte ecclesie, sex solides turonenses seu monete currentis et sex denarios annuatim reddictus, etc.
(Arch. dép. de l'Eure, H. 342).
Carta régis Edwardi secundi, donatorum concessiones recitans et
confirmans.
1308, 24 avril.
Rex omnibus ad quos, etc. salutem. Donationem, concessionem et confîrmationem quas Berengarius Tjrel, de Westham, fecit abbati et conventui beatae Mariae de Gresten, de duabus acris prati in Bradew^isse, cum pertinentiis. Remissionem etiam et quietam clamantiam quas Radulphus Alman et Thomas filius Beatricis Peling et Sarra, quae fuit uxor Willielmi Criket, fecerunt praefatis abbati et conventui de toto jure suo et clamio, quod habuerunt vel habere potuerunt in omnibus terris et tenementis cum pertinentiis, quae Willielmus fîlius Bruning de Peling, avunculus eorum, tenuit in Westham. Donationem etiam, concessionem et quietam clamantiam, quas Thomas de la Cnock fecit eisdem abbati et con-
1. Dans le dossier de Grestain aux Arch. dép. de l'Eure, on conserve d'autres actes de donations: par Guillaume de Breteville, Godefroy du Val, chevalier, Raoul dit V Anglais (1265), Michel Petit et Aaliz, sa femme (1287), Simon Vasquet (1300), Roger des Londes (1313) ; une procuration donnée en 1336 par l'abbé Guillaume, etc.
l'IÈCLS .JLSTIl'lCATIVKS 225
VL'iitui dv IdUi [vvin sua in oadein vilhi cuni j)i rliiu'iiliis. llêniissionein etiani et quietam claniaiitioiiein. cjuas Xioholaus filius Radulphi de Firs. fecit praefatis al)l)ati et conventui de loto jure, quod habuit vel habere potuit, in sex acris terrae cum pertinentiis, quae Radulphus de Fris, pater secus aliquando tenuit in eadem villa. Donationem insuper et conlirniationem. quas Uobertus de Horstede fecit eisdem abbati et conventui de omnibus tenenientis c{uae tenuerunt de feodo suo; scilicet terra de la Hoke, cum pertinentiis et de omni eo quod tenuerunt in parochiis S. Nicholai de Pevenesell et sanctae Mariae de Westhame, tam in burga^^iis quam in terris arabilibus. Remissionem etiam et quietam clamantiam, quas. Alanus de Westham et Marg-eria uxor ejus fecerunt praedictis abbati et conventui de toto jure et clamio, quod habuerunt vel habere potuerunt, in omnibus terris et tenementis cum pertinentiis, quae Ricardus de Peling tenuit in Westham ; concessionem insuper quam Rogerus de Fraxino fecit eisdem abbati et conventui de tribus acris terrae in Sudtona et de tota décima de dominico suo in eadem villa, et de Gara desuper Sudtonam. Concessionem etiam quam Pa^anus de Cap. fecit eisdem abbati et conventui de tota décima sua in Middelton ; donationem etiam quam Richerinus de Aquila fecit eisdem abbati et conventui de quodam herbergag-io apud Safort, soluto et quieto ab omni servicio ; donationem etiam et concessionem quas Jordanus de Sankewill fecit eisdem abbati et conventui de septem acris terrae cum pertinentiis super Natte wode. Donationem insuper et concessionem quas Walterus de Ratetun fecit eisdem abbati et conventui de terra de Diepedena cum pertinentiis. Demissionem, concessionem et quietam clamantiam quas Robertus de Spire de Exeter fecit eisdem abbati et conventui de quadam domo in Exeter, quam de eo tenuerunt, et de dimidia acra terrae quae jacet juxta praedictam domum, et de tribus acris terrae cum pastura et omnibus pertinentiis suis in eadem villa : donationem etiam, concessionem et conlirniationem quas Willielmus lilius Radulphi Heringaud fecit praefatis abbati et conventui de decem acris prati, cum fossatis suis in Willindona cum pertinentiis. Donationem etiam, concessionem et coniîrmationem quas Adam Cuk fecit eisdem abbati et conventui de redditu duodecim denariorum, quem Thomas faber de Heylesham ei reddere solebat pro tenemento quod de eo tenuit in Heylesham. Donationem etiam et <'.ii. HitHAiih. — L'Abl)ai/e de .\ulre-l):iine de liresluin. '■>
226 l'aBISAVE de NOTRE-DAME de GRESTAIN
concessioiiem quas idem Adam fecit praefatis abbati et conventui de quatuor denariis redditus perclpiendis de molemlino de Eylesham et de toto jure et clamio quod habuit vel habere potuit in eodem molendino ratione praedictoruni iiij denariorum. Donationem insuper, concessionem et contirmationem, quas praefatus Adam fecit eisdem abbati et conventui ^de viginti denariis redditus, quos AYillielmus Sortharin siln reddere consuevit pro tenemento quod de eo tenuit in Heylesham. Remissionem etiam et quietam clamantiam, quas Ricardus iilius Adae le Cuke fecit eisdem abbati et conventui de toto jure et clamio. quod unquam habuit vel quocumque modo habere potuit, in terra et domibus cum pertinentiis, quas praedictus Adam, pater suus, tenuit de praedictis abbate et conventu in Heylesham. Concessionem etiam et quietam clamantiam. quas Radulphus de Colevill fecit eisdem al)bati et conventui de toto jure et clamio, quod habuit vel habere potuit. in tota terra cum pertinentiis quam aliquando tenuit in Jewington, excepta dimidia acra terrae. quae jacet juxta terram Johannis Palmeri. Donationem etiam, concessionem et contirmationem quas Galfridus, vicarius eccles'iae de Wylyndon. fecit praefatis abbati et conventui de quatuor acris prati cum pertinentiis in Wylyndon. Donationem etiam, concessionem et contirmationem. quas (iervasius persona ecclesiae de Fokenton fecit eisdem abbati et conventui de octo solidatis redditus cum pertinentiis in eadem villa. Donationem etiam, concessionem et contirmationem. quas Hugo filius Ricardi de Willendon fecit praefatis abbati et conventui de novem acris terrae cum pertinentiis in eadem villa. Contirmationem etiam, quam Simon de Xotengham fecit eisdem abbati et conventui de terra illa cum pertinentii-s quam Hugo tilius Ricardi de WiUendone eis dédit in Willendone. Donationem etiam, concessionem, contirmationem et quietam clamantiam, quam Willielmus de Heyton fecit eisdem abbati et conventui de una placea terrae cum pertinentiis in Heyton. Ptemissionem etiam et quietam clamantiam, quas Emma quae fuit uxor Rikewardi Postel fecit eisdem abbati et conventui de toto jure et clamio. quod habuit vel habere potuit in toto tenemento quod fuit in feodo ipsorum abbatis et conventus in Telleton.
Remissionem etiam et quietam clamantiam, quas Walterus films Henrici de Wolkcsted et Matildis uxor ejus fecerunt praefatis abbati et conventui de toto jure et clamio. quod habuerunt vel
l'IÈCKS JL'STIFICATIVKS 227
habere poluerunt in toto tenemento qiiod fuit de feodo praodictorum abbatis et conventus in eadem villa. Donationeni etiam, quam Ho^erus de Borstana fecit eisdeni abbati et conventui de septem acris terrae et de pastura ad tjuinquii^inta oves in Tedeurda. Donationem etiam, concessionem et confirmationem, quas Ho^. de Borstana et Matildis uxor ejus fecerunt eisdem abbati et conventui, de diniidia virg^ata terrae, et pastura ad quinquaginta oves super montes in eadem villa. Donationem etiam et confirmationem, quas Willielmus de Burtune fecit eisdem abbati et conventui, de una virg-ata terrae, cum pertinentiis in Burtuna et Rislake. Concessionem etiam quam Henricus Maltravers fecit eisdem abbati et conventui de omnibus decimis et terris, quas habuerunt de Willielmo filio Alvredi, et de terra Leffi, cum pertinentiis in \Vilmynton Donationem etiam, concessionem et confirmationem, quas Johannes de Monte-Acuto fecit praefatis abbati et conventui de manerio de Merse, cum pertinentiis, in comitatu Buking-hamiae, et advocatione ecclesiae ejusdem manerii, et de una hida terrae cum pertinentiis in eadem villa. Concessionem etiam, remissionem, et confirmationem, quas Balde\vinus filius Thomae de Haldeham, et Isabella de Monte Acuto fecerunt praedictis abbati et conventui de manerio de Merse, et de decimis feôdi sui in Ikeford, et de capella manerii sui de Parva Preston. Donationem etiam, concessionem, confirmationem. et quietam clamantiam, quas Galfridus filius Berneri de Maj^na Hore^vode fecit eisdem abbati et conventui de toto tenemento quod habuit in Salden et Morsell ; et de reddita quem habuit de una virg-ata terrae, quam Radulphus Payn de eo tenuit in Salden ; et de una virgata terrae, quam Robertus filius ^Yillielmi de eo tenuit in Morsel, una cum homagiis et aliis serviciis pra'dictoruni Radulphi et Roberti et haeredum suorum. Concessionem etiam et confirmationem, quas Rannulphus comes Cestriae fecit praedictis abbati et conventui de ecclesia de Bucchebrok, et de quatuor virgatis terrae cum pertinentiis in eadem villa. Donationem etiam, quam Teodoricus de Forho fecit eisdem abbati et conventui de duabus virg-atis terrae cum pertinentiis in Fortho, et de medietate decimae de Fortho. Donationem etiam et concessionem, ([uas Adam de Polebic fecit eisdem abbati et conventui de viginti solidatis terrae cum pertinentiis in Aignelintona. Remissionem etiam et quietam clamantiam, quas Johannes, filius Walteri de Widevil de Grafton,
fecit praedictis abbati et conventui, pro se et tenentibus suis de Grafton, de secta hundiedi de Cleyle. Remissionem etiam, concessionem, relaxationem et quietam clamanciara, quas Thomas lîlius Alani tîlii Xicholai atte Melre de Darneford fecit eisdem abbati et conventui de toto jure et clamio, quod habuit vel habere potuit in uno mesnagio, quod vocatur Darneford; et in quinque acris terrae, cum pertinentiis in Sauston. Donationem etiam. concessionem et confirmationem quas Willielmus de Mersse fecit praedictus abbati et conventui de tota terra illa cum pertinentiis, quae aliquando fuit Randulphi de la Huile et Aliciae uxoris ejus in Peniton-Gresteyn et Clanefeld, ratas habentes et gratas, eas pro nobis et haeredibus nostris, quantum in nobis est, praefatis abljati et conventui et eorum successoribus concedimus et confirmamus, prout cartae et scripta donatorum suorum praedictorum, quae inde habent, rationabiliter testantur. In cujus. etc. T. rege apud Westmonast. xxiiii die Aprilis.
[Monasiicon anglicanuni. t. VI. 2'- partie, p. 1001-1 0ÎI2; nouv. éd. 1817-1830. in-fol.)
Ordre de rcnietlre à l'abbé de Grestain les revenus de son abbaye.
1308, 16 juin.
To Walter de Gloucester, escheator on this side Trent. Order to deliver to the abbot of Grestain (de Grestano) the temporalities of the abbey, to be held by him until the feast of the Assumption, the aljbot not having brought to the king the letters of the bishop of Lisieux, his diocesan, confirming his élection, as is the custom, but he has taken an oath of fealtv for ail his lands in En^-land and has found suffîcient security to bring the letter of confirmation before the feast of the Assumption. June 16, 1308. — Langley.
[Calendar of the Close Rolls, Edward II \1S07-1S13), p. 40.)
PIÈCES JisT)|.ic\Tivi:s 22ÎI
Lettres de Pliilippe V, données au mois de novemhre 1S19, portant cession à iahhat/e de Grestain, par bail perpétuel^ de la part qui appartenait au roi sur le moulin de Toutainvillc,
1310, novembre.
Philippus, Dei gratia Francorum et Navarre rex, notum facimus universis tam presentibus quam futuris quod, factis preconizationibus et adhibitis solempnitatibiis consuetis in fîrniis et censivis nostris perpetuo tradendis, ac tani nostra quam siiccessorum nostrorum utilitate pensata, relig-iosis viris, abbati et conventui de Grestano ordinis sancti Benedicti tradidimus et ad firmam perpetuam concessimus illam totam et talem portionem seu partem quam habemus in molendino de Tostainvilla ^, ballivia Rothomagensi, cum moltis siccis et madidis et omnibus aliis ad ipsas moltas siccas et madidas pertinentibus que nobis competunt in dicto molendino ratione partis seu portionis prediete tenendis pacifiée et perpetuo possidendis a religiosis predictis et eorum successoribus mediantibus triginta octo libr. turon. parv. annui et perpetui redditus nobis et nostris successoribus ab eisdem religiosis vel eorum successoribus singulis annis medietate videlicet in scacario Pasche et alia medietate in scacario sancti Michaelis de cetero persolvendis, retentisque nobis curia et usagio omnimode justitie premissorum ; proviso nichilominus quod si inter dictos religiosos aut eorum successores et homines bannarios seu moltarios ipsius molendini ratione moltarum vel pertinentiarum ejusdem contingat oriri querelam, volumus quod ad primas assisias vel placita loci illius absque deffectu vel exonio, querela hujusmodi terminetur, et si diclum molendinum alicui vel aliquibus in aliquo teneatur seu aliqualiter obligatum existât, predicti religiosi et successores sui omnia et singula lacère, reddere et solvere tenebuntur et eos volumus teneri ad que dictum molendinum erat antca obligatum, ipsumque molendinum
