Épître de saint Paul aux Romains, ch. VI, v
7. Le speculator était un garde attaché à la personne du prince. Adémar de Chabannes fait allusion dans ce passage à Hortarius, qui avait été chargé par son maître le duc Etienne de tuer sainte Valérie, et était mort dans la nuit après l'exécution (Voir ci-dessus, p. 18).
8. Ce sont presque les termes que saint Mathieu met dans la bouche de Judas : « Pecavi tradens sanguinem justum » (ch. XXVII, v. 4). Le duc Etienne avait en effet ordonné de décapiter sainte Valérie, sa fiancée, qui refusait de Tépouser pour se consacrer au Seigneur (Voir ci-dessus, p. 18).
Go^^î^
et postea baptizavit eum et omnes principes ducesque ejus cum exercitu qui tune cum eo aderat '; et adpositse sunt Domino in iiia die animse numéro circiter quindecim miiia.
Haec itaque quattuor quibus templum purificatur, id est : aqua et vinum, sal et cinis, doctrinam et paenitentiam, baptismum et Passionem Domini demonstrant, quibus invisibiiiter tota sanctificatur Ecclesia catholica. Sed et [per] hisopum quo aqua aspergitur, ipsa humilitas ostenditur Salvatoris, quae generis humani superbiam sanavit, et de circumcisione et preputio Ecciesiam sibi purificatam et inmiaculatam preparavit, non habentem maculam aut rugam.
Sane ante consecrationem aquarum non absque sacramento fit, quod episcopi scribunt pavimentum ecdesias ab anguio ad anguium; per quattuor quippe angulos respersa faviila cineris formatur in modum iittera, quae prima nomen Christi format. In quo angulato caractère imprimunt episcopi omnes litteras, quia christianitas in Christo et per Christum diiatata est per quattuor partes orbis : ipsa est Ecclesia catholica, quae Christi nomine insignata est, et quemadmodum per caractères exteriores Veteris instrumenti scriptura signatur, ita nihilominus, per litteras intra ecciesiam sculptas, Novi testamenti scriptura indicitur, quae utraque testamenta testimonium ecclesiae perhibent. Porro autem altaria sicut oleo sancto unguuntur, deinde chrismate, ita apostolis docentibus caticumini oleo sancto unguuntur, deinde post lavacrum vitae, chrismate liniuntur ; et altaria bis initiantur oleo, dehinc iterum bis perunguuntur chrismate, quia fidèles bis oleo tanguntur, hoc est semel in pectore, et semel in interscapulo, quatinus ante et rétro virtutis munimine circumdentur.
[fol 55 r**].... Thus quoque in consecratione altaris adolere summopere student episcopi, quia domus Dei non nisi domus orationis est, dicente propheta : « Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo ^ ». Interea parietes templi intrinsecus per circuitum chrismate signant episcopi, quia pet Spiritum Sanctum in baptismo totus interior homo sanctificatur. Per visibilem quippe chrismatisunctionem, recte SpiritusSanctussignificatur, dicente Johanne : «Sicut unctio ejus docet vos de omnibus ' » ; nam et manus presbyterorum et capita episcoporum crismatis unctione in sacerdotii consecratione liniuntur, ut eorum interior sanctificatio per Spiritum Sanctum fieri liquido intelligatur. Porro autem quemadmodum jam consecrata altaria sacris ornata sunt vestimentis, necnon et velis templi parietes vestiti sunt, nichilominus et baptizati albis induuntur, bonorumque operum insignibus decorantur. Post consecratum siquidem oraculum, illuc ab episcopis laudes dantibus sanctorum reliquias introductae et in altaribus reconditae, sicque misteriorum soUempnia facta
1. Tous ces détails sont tirés de la légende Aurélienne. (Voir ci-dessus p. 14 etss.)