I. La fête de saint Yrieix tombe le 25 août

sis monasterîum ab eodem sanctissimo pâtre ea libertate quam et îpse a Domino Jhesu Christo ceperat in inicio dispositum, et in eadem ab ipsius successoribus confirmatum, usque ad tempus sexti abbatis Cluniacensis, sancti Hugonîs, absque omni jugo omniumque mortalium subdicione liberum semper et absolutum permansit. Quam libertatem Ludovicus eciam Francorum rex et, quod precipuum est, sancte Romane Ecciesie Léo papa, beati Pétri Apostoionim principis suique vice confirmans, sui etiam auctoritate privilegii integram inconvulsamque sub anatemate permanere precepit. Qualiter autem hoc monasterium tam liberali preditum auctoritate, a Cluniacensîbus occupatum sit, qualiterve qui Deo sanctoque Marciali famulabamur exinde ejecerint, in subsequentibus eiucebit.

Présidente quippe Lemovicensibus Ademaro vicecomite \ erat in Lemovicensi Castro quidam miles nomine Petrus Escauserius Sanai Marcialis. Hic, cum abbati Cluniacensi, Hugoni nomine, familiaris extiteret, Ademaro, Lemovicènâ vicecomiti », ut monasterium Beati Marcialis Cluniacensibus traderet sepissime persuadebat, At vicecomes propter abbatem Mainardum, qui eidem monasterio preerat', hic difEcillimum esse cognoscens, peticioni illius minime acquiescebat. Intcrea, dum Petrus predictus hec sepius sepiusque vicecomiti persuaderet, contigit supr^dictum abbatem Mainardum presentis vite adimplere terminum.

Quod ipse Petrus ut cognovit, vicecomitem audacius aggrediens, hoc quod ipse rogaverat in promptu esse testatur. Quod etiam facere ne moraretur, prestantissimum sibi equum ac velocissimum, nomine Miliscut, ab abbate Cluniacensi, addito magno auri pondère, dari spopondit. Sicque vicecomes, excecatus tam equi quam auri cupiditate, quod petebatur facturum sese promisit. Defuncto, ut dictum est, abbate Mainardo, predictus Escauserius, pacto cum vicecomite venditionis conventu, nunciosChiniacum transmisit; indeque abbatem Hugonem cum pluribus monachis Lemovicas perducens, eum in ecclesiam S. Michaelis, que juxta turrim vicecomitis sita est, furtim recepit.

Postea autem, hoc est tertio Nonas Augusti, qua die beati Stephanî celebratur inventio, parans vicecomes ceptum patrare opus, Beati Marcialis claustrum adiit, omnesque monachos advocari precepit. Congregatis igitur omnibus, cum eis capitulum est ingressus, et, quasi fideliter de eorum communi salute pertractans, ut sibi abbatem eligerent precepit.

lUi vero ex majoribus suis, hoc est Gaufredum de Niolio, Guidonem cognomento Pautam, simulque Geraldum Gramaticum, viros génère, litteris et sanctitate preclaros, in médium deducentes, unum ex ipsis cum ejusdem vicecomitis consilio sibi preficere voluerunt. Ulis vero ex hoc tractantibus vicecomes nichil penitus respondebat, sed declinem vultum gerens, eos loquentes