I.VxM SANCTI MARTINI DE LAVRICVRIA

Philippe-Auguste confirma ce pariage à Paris, la même année 1 190, en présence du comte Thibaud, son sénéchal, du bouteillerGuy, du chambrier Matthieu et du connétable Raoul. Le diplôme fut scellé d'un grand sceau en cire verte sur lacs de soie. L'original est aux Archives nationales, S 6269, n" 29. Une copie collation née par Gaschier, conseiller maître à la cou r des comptes au XYIIT" siècle, y figure au carton K 189, n° 64.

(i) DouET d'Arcq, Collection de Sceaux, t. III, no 8363, p. 34.

Lillere ahbalis et convcnlus sancU Maniai dr Ruiicitiic, de hoc quod associavcvunl rejjem Phiiippum in villa que dicilnr Vasque mol, el in redditihus ejitsdcni et, qiuid cxlni manum suam non polesl rex foiiere.

[1|' In nomine sancte et individuc Trinitiilis, aincn.

E.uo Ernaudus, Dei gratia abbas sancli Maitini de Uuiicurle, lotusquc ejusdem loci conventus, notum faci ;'|nius, lam presentibus (luam tuluris, quod colleg-imus Pbilippum dominum nos- Iruni, venerabilem regem Francie, in quadam villa nostia que dicitur Wasquemolins in hune [3] modum : (jucd nos medictateni omnium reddituum et tiium molendinoium et vivariorum ejusdem ville et totius territorii habebimus, et dominus rex reliquam medietatem. Con[4jcessimus quoque (juod omnes hospites nostros de Sancto Martino et de MelaisviUarii illuc veniie et habitare laciemus sine reversione. Gum autem quidam milites patrie duo-[5] bus ex molendinis illis in grangia nostra soleant percipere, singulis annis, quindecim modios bladi, dominus rex concessit nobisquod ex parte sua capiamus in molen[()](linis septem modios et dimidium bl idi annuatim, sub bac conditione (juod, si processu temporis de dicta modiatione vcl de parte illius modiationis, sive per elemo[7]sinam, sive per emptioncm, absolvamur, emptio illa sive elemOîina inter nos et dominum regem equaliter dividetur, ila quod de parte régis tantum cadet quantum de nostra. [8] Kcclesia autem in molendinis illis molet sine moltura ea (jue nccessaria erunt ad usum abacie, et dominus rc\ simililer ibidem molet sine moltura caque ad usum [UJ suum erunt necessaria, quotiens illuc veniens ibi iacebit, vel per eam transituin faciet. l'repositus autem domini régis, quicumc[ue sit prepositus, et quotiens niutabilur, 1 10 fidelilatem nobis t'aciet sicut et domino régi : cjuod nostrum ius sicut et suum bene et fideliter servabit, et de omnibus emendationibus rectam partem faciet nol)is sicut et domino re[H gi, et medietatem ci Iradet.

Dominus autem rex concessit nobis curiam noslram liberam in hune modum quod, si in eadem villa edificarc volucrit, licebit ci tantumdem 11-'! capere terre et libère possiderc. (hiia vcro in memorata villa nos bénigne et hberceum collcgimus, ne, ex dono quod ei fccimus, dampnum nobis eveniat per malum dominum, ! 13] concessit nobis et in verbo regio craantavit, (piod nec dictam villam, nec aliquid (juod ad illam perlineat a proprielate sua alienabit, necpie ipse, ncfiue successorcs sui 1 14], rcgcs Francie, extra manum suam mittent.

Procedente vero Icmpore, dominus rex. pielate super nos moins.

(Il Les chitTros entre crochets inditiuoiit le coniniencciucnt des lignes à l'original.

04 E. MORKL

niedictatem bladi quod habcbat in molendinis qnitavil [!.")] ila nobis, (juod duas partes babcbimus, ipse vero ibi terciam ; et de predictis quindccim modiis quorum medietatem solvebamus, tantum tercîam partemamodo dominusrcx solvet, et [16] nos reliqiias duas. Quam socielatem, cum domino rege Philippo initam, ipsi et Buccessorlbus suis in perpetuum tenendam concessimus.Queut rata et illabata [17] permaneant, sigiilo nostro confirmamus. Actum anno Incarnali Verbi M" G" LXXXX".

Phillppus rex.dc nlla que dkilur Wasqucmolins.

In nomine sancte et iiidividue Trinitatis. Amen. Phib'ppus, Dei gratia Francorum Rcx. Noverint universi, présentes et futuri pariter, quoniam Ernaudus, abbas, et canonici Sancli IMartini de Ruricort in villa quadani <iiie dicitur Wasqucmolins noscollegerunt in hune modum, quod nos medietatem omnium reddituum et trium molendinorum et vivariorum ejusdem ville et totius territorii habebimuset canonici reliquam medietatem.

(loncesserunt quoque nobis canonici prefati quod omnes liospites suos de Sancto INlartino et de Melaisvillaii illuc liabitare et venire facient sine reversione.

Cum autem (juidam milites patrie pro duobus ex molendinis illis in grangia Sancti ^lartinisoleant percipere singulis annis (iiiindecim modios bladi, nos canonicis predictis concedimus ut e\ parte nostra annuatim capiant in molendinis septem modios et dimidium bladi, sub bac conditione quod si processu temporis contigerit ut canonici de dicta modiatione vel de parte illius modiationis, sive per elemosinam, sive per emptionem, absolvantur, emptio illasivcelemosinainter noset canonicosequaliter dividctur, ita quod de parle nostra tantum cadet quantum de parte eorum.

Ecclesia autem in molendinis illis molet sine moltura ea que necessaria eruntad usum abbacie,et nos similiter ibidem molemus sine moltura ea que ad usum nostrum erunt necessaria, quotiens illuc venientes ibi jacebinius, vel per eam transilum faciemus.

Prepositus auteui noster, quicumcjuc sit prepositus, et quotiens mutabilur, lidelitatem dicte ccclesie faciet, sicut et nostram,quod ecclesiejus sicut et nostrum beneet Jideliter servabit, et de omnibus emendationibus cirectam partein, sicut et nobis, faciet et medietatem ei tradet.

Nos autem dictis canonicis concedimus curiam suam liberam in hune modum (juod si in eadem ^illa ad opus nostrum edificare voluerimus,licebit nobis tantumdem terre capere et libère possidere.

Quia vero dicti canonici in memorata villa nos bénigne et liberaliter coUegerunt, ne, ex dono quod nobis fecerunt, dampnum eis eveniat per malum dominum, concedimus eis et in verbo regio craanlamus, quod nec dictam villam, nec aliquid quod ad villam

pcrtincal a proprietatc noslra alienabimus, neque nos, ne(iue saccessores nostri, Heges Francie, extra manum nostram miltemus.

Procedcnte veto teinporc, nos piclate moti super prefatam ecciesiani, medietalcm bladi (juotl habebamus in molendinis (luiltavimus ita ci quod duas partes babebit, nos vero ibi tcrtiam ; et de predictis quindecim modiis, quorum medietatem solvebamus, tantum tertiani partem amodo solvemus, et prcdicta ccclesia duas. Quam societatem, nobiscum initam, noi)is et successoribus noslris in perpetuuin tcnendam predicti canonici concesserunt.

Que omnia, ut in posteruni rata et iiUbata permancanl, presentem paginam sigilH nostri auctorilate ac regii nominis karactere inferius annotato precipimus confirmari.

Actum Parisius anno Incarnati \ erbi millesimo centesimo nonagesimo, astantibus in palatio nostro quorum nomina supposita sunt et signa,

Signum comitis Tbeobaldi, dapiferi nostri.

Signuni (iuidonis, buticularii.

Signum Matbei, camcrarii.

Signum l^adulpiii, constabularii.

Data, vacante canceliaria.