Ann. arch. de Conslantine, 1858-1859, pi
semble bien qu'on trouve la preuve de cette organisation, si curieuse à tous égards, dans une inscription de Rusicade (Philippeville), aujourd'hui déposée au Louvre. Nous verrons, une fois de plus, quelles inductions ingénieuses, et de quelle portée véritablement historique, la sagacité de l'épigraphie sait arracher de la pierre. Sur l'emplacement où fut le forum de Rusicade, on trouva en 1841 la très intéressante inscription que voici * :
C-GAEGILiyS-Q-F-GALGALLVS- HAB EQVVMPVB-AED-HA B • I VRDIGQPRO
PRAETPRAEF^PROIIIVIRTiTrPRAEF-FABR-GOS-
rr- ET-PRAET'TT'HAB • ORNQ VI N Q • D • DEXTDEGVRUS
degTïTqvinqvennalis-praefi-drvsigadi.
flam • divi • ivli-
NOMINESVOETPROXIxMAE-MF-PROGVLAEVXORISSVAEET
fil-gallae-et-galli.etgorvnganiaeet
NIGELLINAE-TRIBVNAL'ET ROSIRA s • P • F • G •
Cette inscription doit se lire ainsi :
Caius Gœcilius, Quinti fllius, Galeria tribu, Gallus, habens cquum publicum, œdilis habens juris dictioiiem queestoris pro prœtore, prœfectus pro triumviro quater, prœfectus fabrum consularis bis et prœtorius bis, habens ornamenta quinquennalicia decreto decurionum, ex quinque decuriis decuriarum trium, quinquennalis, prœfectus juri dicundo Rusicadi, flamcn divi lulii, nomine suo et Proxiniœ, Marci flliœ, Proculaî, uxoris suae, et flliorum Gallœ et Galli et Goruncaniae et Nigellinœ, tribunal et rostra sua pecunia facienda curavit.
Or qu'est-ce que cet aedilis habens juris dictionem quœstoris pro prœtore ? Qu'est-ce que cet édile, tout d'abord ? Et pourquoi .est-il revêtu des attributions de la questure ? Le personnage est évidemment un des trois édiles de Cirta. Les quatre colonies cirtéennes — Rusicade en était une