‹ L'ancien Collège d'Harcourt et le Lycée Saint-LouisChapitre 287 sur 354 · Arch. Nat. S · texte numérisé non relu

Arch. Nat. S

tas Tiironenses annui rcditus amortizatas et capiendas siiprà praeposiluram Cadoniensem ad usum et siistenlalionem pauperum niagistioriim et scholaiium in arlibiis et iii tlieologia studenlium in (liclis domibus inslituioiiim et inslitucndoniin dedcriimis, deputaveriiniis, assignaverimus ac ordinavcrimus, lam nomine nostro qnàm exociilionis pra'diciae.

Nos ad regimen, utililatem et tranquillitatem dictoriim studeiiliiira ordiiiavinuis omiiia quœ seqniintur.

I. impiiniis sliiliiiimis qiiod ibi poiianliir 28 scholares panperes sliideiilcs in ariibus el in pliilosopliiâ, ([iioriun quatuor de diœcesi Conslanliensi, et quatuor de direcesi lîaiocensi, et quatuor de diœcesi Ebroicensi, et quatuor de diœcesi riothomagfnsi in iNnrmanià dunlaxat oriundi. in quibus diœcesibus, idem D. Radulpbus pro majori parle boua ecclesiaslica qu;E percepit tempore quo vivebat, perpeluo assignantur, residuum de iisdem diœcesibus vel aliis et indiflerenter de omiii natione uudecumque docibiles et idonei poterunt inveniri. Et onlinamus tjuod quilibet eorunidem scholarium babeat Ires sdlitlos l'arisieiises qualibel sepiimanà, scib'cet a festo sancti Micbaelis usque ad octavas apostolorum Pelri et Pauii et ultrà, si ad lioc sufliciant facrillates.

II. Ileni, statuimus quod ibi ponantur ad minus duoriccim pauperes seu inagistri studenles seu insiruendi in tbeologicâ facullate, quorum erunt perpétue duo de diœcesi Conslanliensi, duo de diœcesi Baiocensi, duo de diœcesi Ebroicensi, et duo de diœcesi HoU)on)agensi in Normanià oriundi, alii indifferenter ut prius de omni natione et ordinamus quod quilibet ipsorum sciiolarium praedictorum babeat quinque solidos i'arisienses pro qualibel seplimana.

m. Item, slaluimus quod si aliquis diclorum studenlium de prœfalis (li(ecesibus decedat, vel recédai, vel amotus sil ex causa aut ultrà ires menses sine causa légitima se à dicta domo absentaverit, lenipore vacalionum minime computalo, alius idoneus de diœcesi ut suprà de qua erat decedens, recedens vel amotus loco illius per magistrum diciae rjmus subrogetur, ilà quod numerus praedictus scholarium juxia ordinationem priùs factam perpétue conservelur.

IV. Ilem statuimus, quod iheologi separalim vivant et cohabitent ab artislis; videlicet in majori domo quae est propinquior ecclesiae Sancii Cosmœ; et arlislœ in minori domo quae est versus portam Inferni, nec liabeanl aliquid commune iu cohabitatione excepta capellà, in (}uâ conveuient ad serviiium juxlà ordinationem à priore inferius annolalo faciendam.

V. Item slaluimus quod prœdictis sludentibus tàm in Ibeologiâ quàm iu ariibus seu philosophià naturali, camerae assignenlur per magistrum prout melius videril expedirc.

VI. Item slatuinuis, quod tàm llieologi quàm artistae simul comedant in prandio et in cœna, quilibet in aula sibi depulalà, secundùm quod in aliis scboiaribus Parisiensibus ejusdem conditionis extilit consuetum.

Vn. Item statuimus, qiiod niilliis sludenlinni liabeat propriiim gaicionem qui in donio jaceat vel niandiicrt, scd liicologi communes habcant et arlislœ simlllier, proiit necessarium vol expediens videbilur eis et magislro diclœ domiis.

Vlil. Item statuimus, qiiod quaecnmq;ie persona ecclosiaslica vel seculaiis dedeiit et assigiiaverit dictœ domiii docem libias Tiironcnses annui redditus amoi tizalas pro victii unins ai tistae j)cr toliim anntim aiit duodecim libras Parisienses pro viciii uniiis llieologi, jus habeat perpetuo et reliiieat sibi et ejiis snccessoribiis piicsentandi magistro dictse domiis scliolarem scii sciiolares undeciimqiie fuerint oriundi juxta niimenim vicias seu vicliiiim acqiiisitoruiii et assigiiatorum. Et si piœsentatus idoneus vità et moribiis et babilis ad proliciendum per enmdem magistriim inveniatur, lempore lecipiatur, si vero secus fiierit, adbuc eadem persuna aliiim lepraesentet et admittaliir seu repeiiatur eo modo quo dictum esl ; si vero secundâ vice repeiiatur prœsentatus, jus praesenlaiidi amittat et tune niagister diclae domus de personà idonea provideat jure ijlius qui constituit viclom, jure prœsentanlis in aliis piœseiitationibus scmper saivo. Ne lamen magister dictœ domus ingérât ditlicultales ut provisio ad manuni ipsius perveniat, statuimus, quod idem magister habeat eligere de civilate vel diœcesi de quà est, ralionem originis vel domicilii ille qui constituit victum, si est ibi idoneus, alioquin de civitale et diœcesi conliguis.

IX. Item statuimus. ut nullus artisia admittatur in dicta domo qui habeat duodecim libras Parisienses vel ultra in palrimonio seu beneiicio ecclesiastico annualim existendo in scholis, nec aliquis theologus qui habeat iriginta libras Parisienses ix'l ultra annui reditus ut supra, nisi legerit sententias, et tune uon admittatur si sexaginla libras Parisienses, vel ultra liabeat annni lediius ut supra. Sed infra praedictas summas redituum poterit dictus maf/ister secundùm suain ronscientiam dispensare pro personis duntaxat ad proftciendam bené aptis.

X. Item statuimus, quod si aliquis scolaris idoneus undecunque fuerit oriundus, dcsiderat cum diclis scholaribus habiiare, recipialur à nobis, vel à deputato à nobis quamdiù vixerimus. Et post dtcessum nostrum, à magisiro dictie domus seciuidum quod loca domus ad hoc se potueiiut extendere, poiiendo bursani suam, ac conducendo cameram suam, ac emendo lantum de numilioniijus, quantum reperialur tempore receplioiiis suae proporlione cujusiibel scboiaris juxta sestimationem niagislri et sociorum.

XI. Item statuimus, quod si conlingat reditus diclae domus per nos vel alium augmentari ullrà \iclUMi (jiiadraginta scimlaribus assignalum, dictus magister sciioliires idoneos tàm in arlib'is (piàm in iheologià juxtà vires iacuitatum recipere valeal cujiivcumi|ue fuerint nationis buisas oisdem assigiiando, prout est pro aliis superiùs ordinatum. Vohmuis lamen quod si untis theologus de novo iuslitualur, nnmerus arli^tarum duobus si holarii)us augealur.

XII. Item statuimus, quod si aliquis artislarum legerit, in ar-

tibus per triennium existens in domo, ultra ibi non remaneat seil allus loco rjus suhrofjetur in eadem.

XIII. Item, qiiud picfati scholares utriusqiie domus ])is in aniio scilicel prima seplimana novembiis et consimili septimana aprilis ex tune proximo fnliiri. per Ma;;'slrum et Piiorem visilentur et si aliquis ipsonim inhabilis ad proliciendiim liierit propter mores suos, seu laiulabiiiter non profecerit, exindè abjiciatur omnino.

XIV. Ordinamiis insupei- ciicà prgedictorum communilatcm specialius et conjimctim : piiihô circa divirumi officiiim celebraiidum, qiiod in soleninitatilnis liât in capella dictanim doniorum solemne scilicel serviliuni videlicel vesperariim, matulinarum et inissa.riim.

XV. Item, qnod in omni vigilia Apostoloruni, solemnium .Martyriim et Confessorum et diebus sabbati, adventus Doniini, liât collulio in capellà post vesperas celebralas.

XVI. item pres!>yler liebdomadarins iiiiam missam cite post pulsiim Sancti Jacobi celibrabit ciim nota die festo, et in sabbato de Beata Virgine, \el alia die, si dies sabbati fuerit occiipata ; caîleris auteni diebus sciliret scliolasticis sine nota, exceplis diinlaxat diebus quibns dcleiniinabitur nimis manè. Tune enim non tenebitui- dunec post deieiininatioiiem, celebrare, si tune (ieri possit competenter.

XVII. Ilem quod bis in anno obitus fiairis nostri Radulphi de Harcuria celebretur ibidem die veneiis anle cineres, et habebunl jjio pitanlia trlginta solidos. Et die veneris post exallationem .'^ancta} Crucis et liabebunt pro pitanlia viginli solidos Parisienses. Et j)eicipiet unus theoiogus contra duos artistas in ista pitantia portioncm.

XVIII. Et ad omnia piaedicla lenebuntur o:nnes tam tbeologi (piàni ailistge personalitor interesse, sub pœna unius denarii, hoc excepto, (juod artistas diebus legibiiibus ad nttssam nolumus ubliyai'i.

XIX. Secundo, circa mensam et convivium predictorum statuinius, quod in egressu mensae in uirâque domo liai benediclio, videlicet per Presbyleruni hebdomadarium apud theologos et per principalem in societate arlislarum et in fine menste per cumdeni hebdomadarium et per sub|)ropositum artistarum fiât reddiiio graliarum secundum formam jam incœplam.

XX. ilem quod in inajori comestione theologorum Icrtor le^jet de r.iblia in principio convivii et in fine. Et in die festo rcjwriabit de sermune, alias de collalioue providebil. Et in fine mcnsœ resuniplo Ihemate dicet Tu autein dumini', etc. Aliis vero diebus in ])arva comestione loco orationis dicet idem leclor et principalis arlislarum in omni prandio domus sua' : Omnis spirilus laudet Doininum: Tu uuteiii, etc. Et lune omncs tbeologi surgent reddenles gralias antè ima.iiinem Virginis IMariae et artisise lotis suis.

Wl. Tertio circh viclum communitatis liieologorum statuinius (pialuor olliciales licbdumadarius pula l'resbyteruni, clericum de capella, lectorem, el priPi)osiUim seu dispensatorem.

XXI r. Et erit officium Presbyteii dicore vcsperas, matutinas, missas cum benedictionfi inensae el reddilioiie fi;ratiarmii. lit ad istiid officium tenebuiitii ■ omnes sacerdotes bursales et non bursales per oïdinem vicibus iilleinatis.

XXIII. Officium clerici de capella erit posi pulsum prœdictum, canipanam pro missa pulsarc, vinuiii, aquain cl ii^nem (|u*rere el alTcrre, el altare piout decct oiiiare cuin auxilio clerici de domo. In infjressn missae, progressu et egressu i'resbyiero in superlicio minislrare, el dispensalorem cum opus iiieril in convivio adjnrare, et tenebuntnr ad isuid officium omnes tiieologi prœlerquam sacerdotes.

XXIV. Ad officium lecloris quod est superius pnsilum scilicei in mensa légère, sermunem referre, omnes, sociis magistrlsin llieoiogià, si qui fierint et priore exceplis. tenebunlur, et, de isto officio transibiint immédiate ad oflicium dispensandi.

XXV. Officium prgepositi seu dispensatoris erii, pro pane, car nibus et piscibus emendis cum clerico domus ire, vel unum de sociis domus pro se miltere, qualibet die de misiis el receplis cum eodem clerico computare, scribcre el summare et in die veneris cum clerico societati de omnibus rcddere rationem. tt tenebitur fideliter et aeqnaiiter omnibus sociis distribnere prout melius poleril in cameris et in mensa. Istnm verojurabunl cleiicus de cai)ella, fainuli de domo et unus vel duo socii qiios vocabit si viderit expedire, inhibemusque aliis ne aliquis sibi vel alii in mensa ministrare prœsumat sub pœnà sex denariorum à iransgressoiibus perso! vendu, et ista quatuor hebdomatica officia à priore per ordinem assignentur. Volumus eliam quod in cxecntione omnium pr.Tinissorum compeiens silentium idem prior facial observari.

XXVf. Quarto circà uaiversalem slatuni utriusque domus slatuimns, quod qiiilibet sociorum aniicabiiiler et paeificè convivat. ità quod unus non dementiatur alterum injuriosè sub pcenà sex denariorum, nec opprobriosè sibi dicat opprobria sub pœiia duodecim denariorum, nec percuiiat aliquem servienlium sub pœnâ unius bursae, nec aliquem sociorum sub poMià privationis à domo.

XXVII. Item quod nullus verba inlioncsta in mensâ nec in capellà proférât, sub pœnâ sex denariorum.

X.WIH. Item quod nullus de domo bibat, in labernà t:ibernaiiè sub pœnà sex denarinrum, nec assiiescal sub po'nà unius bursœ, el si assuelacius fuerit et post monilionem prioris vel magisiri non dimitlai. expeilatur omniao.

XXLX. Item quod omnes à lupanaribns caveanl sub pœnà privationis

XXX. Item nullus mnlieres, cnjuscunupie conditionis exislani. ad domum de nocle addncere prœsumal, nec de die. nisi fuerinl taies et in tali societate. quod constel priori domus el .sociis indé nullam nialam suspicionem orituram, sub pœnà privationis.

Page 1