avril
Inspeximos quasdam alias Hueras patentes ejosdem Philippi qnondam Francorum Régis progenitoris noslrl in haec verba :
1312. — Philippus Dei gratia Rex Francorum, no tu m facimns nniversis tam praesentibus quam fuluris : quia eu m dllectus et fidelis noster Robertus de Haricuria, Episcopus Constantiensis treeentas quinquaginta libras Turonenses annui, et perpetui redditus quas Maria Comitissa Juliacensis, ex successione dilecti et fidelis nostri quondam Godefredi de Brabantia militis olim patris sui, in nostro Parisiensi Ihesauro percipiebat, certisad hoc statutis terminis annualim ab ipsa Maria seuejus Procuratore super hoc spéciale manda tu m habente pro ipsa, et ratum habente legitiraae emptionis titulo acquisierit, prout in lilteris super vendilione, et ratihabitione hujusmodi sub sigillis prapositurae nostrae Parisiens», et dicta? Comitissa? confeclis plcnius vidimus conlineri, nos venditionem ipsam satisfacto nobis ad plénum per ipsum Episcopnm de quinto denario qui nobis ralione Kacheti emptionis praedicti redditus debebatur, ratam et gratam habentes. Eamdem quantum ad nos pertinet, volumus, laudamus, approbamus et tenore praesentium nostra authoritate regia confirmamus. El quia prout exposuit nobis Episcopus mcmoralus, ipse dictum redditum annuuin ad opns quorundam Scholarium quos Parisius instituit seu institut ordinavit, vel ad aliud pium opus proponil disponente domino saiubriter deputare, volumus et eidem Episcopo de gratia concedimus spécial!, ut ipse ac personae aliae quaecumque sint in quas et ad opu» quarum praedictum redditum in toto, vel in parle seu in sîmul, vel per paries transferre voluerit, eundem redditum quem ex nunc ipsi Episcopo ad instantem snpplicationem ejusdem in exonerationem praedicti thesauri nostri, in et super redditibus, émoluments, et expletis quibuslibet praepositura? nostrae Cadomensis perpetuo et hereditarie percipiendum et habendum ab eodem Episcopo seu ab illis in quos ipsum redditum transtulerit ac causam ab eis habituris per manum praepesiti qui praeposituram ipsam pro tempore tenebit ad firmam seu in custodia, aut alias, duobus terminis videlicet medietatem in quindena Festi Sancti Michaelis et aliam medietatem in quindena Paschae annis singulis ex uberiori, et ampliori gratia assidemus, teneant, percipiant, et habeant de cetero pacifiée, et quiète absque coactione vendendi, vel extra manum suam ponendi seu praestandi nobis aut nostris successoribus pro ipso reditu redibentiam aut aliam financiam qualemcumque, dantes Ballivo nostro Cadomensi moderno, et qui pro tempore fuerit his praesentibus in mandatis, ut praedicto Episcopo seu illis, in quos dictum redditum transtulerit ac causam ab eis in posterum habituris per dictas trecentas quinquaginta libras Turonenses annui et perpetui redditus in et super redditibus, émoluments, et explelis praepositurae praedictae per manum praepositi qui eandem ut praemiititur pro tempore tenebit, deinceps sine difficultate, et absque expectatione mandat! alterius, persolvi facial intègre annis singuiis terminis
supra scriptis, salvo in aliis jure nostro, et in omnibus quolibet alieno. Actum Parisius anno Do mini millesimo treccntesimo duodecimo, mense martii.
Tnspexmus insaper quendam arliculnm coûtcntum in principio qnarundam ordinationum cl statutoram oditorum per prsefalum Ëpiscopum pro fundatione magistrorum, et scolarium in artibus, et in Theologta studentium in quibusdam domibus Parisius in vîco Sancti Cosmœ versus portant quae porta Inferni nuncupatur, de quingentis iibratis ad Turonem annui redit us super prapositura praedicta, juxta ténor e m litterarum praediclarum capiendis, et eisdem magistris et scholaribus per praedictum Ëpiscopum nomine executorio predicto datis, deputatis, assignatis, et ordinatis, in haec verba.
1311. — « Universis présentes litteras inspectons Robertns permissione divina Conslantiensis Ecclesiae minister humilis ac execulor Testa menti seu ultimae voluntatis bone mémorise Dominî Radulphi de Haricuria, quondam Archidiaconi de Gonstantino in Ecclcsia Gonstantiensi salutem in Domino. Cum nos quasdam domos situa las Parisiis in vico Sancti Cosmœ versus portam quae porta Inferni nuncupatur, ac quingentaslibratas ad Turonem annui redit us amortisatas et capiendas supra praposituram Cadomensem ad usum et sustentationem pauperum magistrorum et scholarium in artibus et in Theologia studentium in dictis domibus inslitutorum ac instituendorum dederimus, deputavimus, assignavimus, ac ordinavimus tam nomine nostro quam executionis praedictae 4. »
Nos autem dona et concessiones praedicta, ac omnia alia, et singula, in litteris et arliculo praedictis contenta et speciticala rata habentes et g râla, ea pro nobis et hxredibus nostris quantum in nobis est acceptamus, approbamus, et dilectis nostris nunc magistris el scholaribus loci praedicti et sticcessoribus suis tenore praesentium concedimus et confirma mus, prout litlerae et articulus praedicta juxta contenta et specificata in eisdem ralionabiliter testantur, el prout idem Magistri el scolares et pradecessores sni donis et concessionibus illis praetextu et virlute litterarum et articulorum pradictorum hacienus ralionabiliter usi sunl et gavisL In cujus rei testimonium bas litteras noslras fieri fecimus patentes, leste tneipso apud Parisios vicessimo die Decembris anno regoi nostri octavo2.
ITA SIGNÀTÀ PER IPSUM ItEGEM
Sturgeum, extraelum per Richardum Sturgeum et Johannem Stopindum, clericos.
1. On verra que ce texte diffère un peu de l'acte de fondation de Robert d'Harcourt que nous donnons plus loin. On y mentionne 500 livres tournois tandis que l'acte de fondation n'en compte que 250.