N\ XX

(Voir page 248.)

Résolution des Etats de Hollande du 27 Juillet 1650.

ls gelesen een concepte brief by de Gecommitteerden van bair Si- Ci ro. Mo. op het papier gebracht, omme afgevaardigt te werden Mi aile de Provincien, roe rende de justiGcatie van de discontinuât» m betaalinge van eenige militie, luidende de voorsz. concepte brief ■ voegen hier navolgendc.

Edelc Mogende Uecren.

Met wat iever de Provincic van llolland van den beginne vandei jcgenwoordige regecringe, eu vervolgcns altyds hecft behertigt dfl behoudenisse, verscckcrthcid, vermeerdering en welvaaren van bel

van do Unie in het gemeen, en van de Leden van dien in kt jurtionlier, heeft daar uit konnen blyken, dat uiettegenstaande hj bt eeuwig verbond, tusschen de Provinoien in den jaare 1579 fmakt, is verdragen, dat in aile de selve Provincien eenpaarlyk, m op eenen voet, seekere imposten op eenige specien souden werden pàenm, omme daar oit te vervallen de koeten, die men genootsaakt nde iyn te doen tôt de gemeene defensie, de Provincie van HoU lad ende West-Yriealand echter en dies niettegenstaande de ge- ■ne saake ten beste, in de verdeelinge van de voorsz. koaten haar beeft laatea beswaaren met een seer hooge quote, verre excederende il qooten van de ses andere Provincien te samen, en de selve in de ■djksehe onkosten, hoe wel met groote bekommernisse, by invœringe m bedenkelyke middelen, genoeghsaam tôt ondraagelyke belastinge m de goede gemeente gevonden zynde, niet alleenlyk benevens, ja Kkiib boven eenige van d'andere Provincien, die daar van veel maal i geèmke ayn gebleven, ten Comptoire van den Ontfanger Generaal fgebacht, maar ook boven de voorsz. quote in tyde van nood ex- ■m aommen van penningen voor de Generaliteit, en d'andere Provnm venchooten beeft, die deselve als noch is te bniten staande. ta aile het welke de finantien soodanig z\jn uitgeput, dat niet ■sjdjk is, dat deselve en den Staat deser Provincie, die het voedà fia haere behoeftigheden daar uit moet trekken, langer soude kon- ■ beataan, ten waare de lasten merkelyken wierden vermindert. oo aebben wyt na dat Godt Almachtig den Staat heeft belieft te epaen met een glorieuse vreede, geoordeelt betamelyk te zyn, dat Midenke, hoe het swakke lighaam vande finantien, het welke de arielyekbeid van de langdurigen oorlog soo veel bloeds heeft afgeipt, onder bénéficie van de ruste, wederom tôt soodanige krachte soude omen worden herstelt, dat de quaadwillige de gedachten van iets op si Staat te attenteren, en die sulks souden mogen ondernemen, oor een vigoureuselyken tegenstand de hoope van succès soude mogen roda benomen; zijnde onwederspreeckelyk, dat by continuatie van ata, die uit het inkomen niet en konnen werden vervallen, den tort seUa by de vreede, dewelcke de behoudenisse behoort te zyn, verna sal moeten gaan, het welcke gelyk het tegens Qodt de Heere » groote ondankbaerheid soude zyn, die den Staat in soo heeten en sgdarigen oorlog niet alleen bewaart, maer ook vermeerdert beeft, i tegens de posteriteit niet en soude konnen verantwoorden, dat o een heerlyk gebouw, 't welck tegens sijne vyanden onbeweegelyk eft gestaan, door quadc toeversicht van vrunden, en die de sorge ir over is bevolen, soude komen in te storten. Soo hebben wy, aan en zjjde lettende op de ontlastinge van de finantien, aen d'andere e ook niet minder het oog gehadt op de seekerheid vauden Staat, 9 daeromrae ons advis op den nieuwcn staet van oorlogc, uitge-

bracht by syne Hoogheid, sijn Excellencie Stadhouder en da van Staate, met soodanige omsichtigheid geformeert? en va ter Generaliteid laaten inbrtngeu dat wy de saaken van lib hebben gescheiden van saaken van necessiteit, en niet te d'eerste soorte boo veel heusheid gebruikt, dat de modestie i discrète begeerte daarin soude behooren geoontenteeri te s iu de tweede, met die sorgvuldigheid geprocedeert, dat wy dta te kort zijn gebleven, behalven dat wy daar na, omme < Provincien te gemoet te komen, en soo het mogelyk hadde ( met eenparigheid in desen te gaan, hebben gepresenteert gentil afdankinge van twintig compagnien te paart en vyf-e compagnien te voet, ieder van vijftig koppen, en reductie compagnien van sestig paarden op vjjftig, en van de nom van seventig koppen op sestig, en do vordere militie, soo te ' te paarde, mits de curassiers verandert zynde in harqneboa snlks tweo duisend seven bondert paarden, en by de ses-enduisent man te voet in dienst te continueren. En hoewei wy verhoopt, dat de oprecbte openinge, die wy van den staat van ou tien in confidentie aan de Heercn Gedeputeerden van de Pn hebben gedaau, met aanwysûige dat men minder volk effective i sal behouden, als de voorsz. presentatie ia mede brengende, kd meerder volk aan wil houden als men kau betalen ; waar door Staat in militie min verseekert, en in de fînancien meerder ge soude werden, — en de conferentien, die daar over ter Gênera publicque deliberatien te meermaalen zyn gehouden, en insoi de communicatie, die wy daar van by missive aan aile de Pio als Bondgenooten, in December laastleden hebben gedaan» ' operatie souden zijn geweest, dat d'opgemelde Provinek uns van ecn verstaut souden zijn geworden, soo heeft echl Staat niet alleen dat geluk niet gehadt, maar ook niet Ueeren Gedeputeerden van de Provincien daar toe hebben wilJ s ta an, dat het gcenc, waarin descive, volgens de advisen Heercn haare Principalcn, met ons cens zijn, door den Bi Staate, en sulks met eenparigheid, by provisie. soude werd executeert, endc dat haar Ed. nopende het vordere bydeHeen Principalen nader devoiren souden doen, omme dien aengaand tôt eenparigheid te mogen komen; iu dorvoegen dat onse n dige devoiren, ende itérative instantien veele maanden aan den ter Generaliteit gecontinueert, vruchtcloos gebleven zijnde, w lyk gcnootsaakt zijn geweest te discontinuereu de betalînge militie, tôt de aanhoudinge van dcwclke wy by ons ingebrw vis hadden verklaart, niet te konnen cousenteren. Het well ter Generaliteit by cenice soodanig' wert opgcnoraen, als of ons vermogeu niet en soude zyn, vermits de gesamcnt)yk<

het opperste commandement, aanneminge en afdankinge, rf nductie tan het krijgsvolk souden hebben gedefercert aan sjjne Hoqgbad en den Baade van Staate, en dat d'officieren by eede mpfioht londen ayn hooggemelde sijne Hoogheid, en de Heeren m des Baade van Staate te obedieren, en dat sulks de voorsz. dis- .âatinoatie van betalinge soude zijn een verbreekinge van de Unie, a dit het selve ook by ons tegens andere Bondgenooten t'andem tjden in diervoegen sonde zyn verstaan, soo willen wy doch van U Ed. Mo. en van de Heeren Staatcn van d'andero Provincien, lot de oonservaiie van haare vryheid, als mede van dcr selver be- Matidentheid, nopende het verstant van de Unie, ende 't gunt by ons tapa andere Bondgenooten voor desen mede soude zyn gesustineert, «i gebeel ander oordeei verwachtcn. Want gelyk de Proviucien by il Unie in materie van belastinge, aan haar hebben gehouden de vryheid in het dxagen van haere consenten, de welke ook aile jaaren, de veranderinge die den t\jd kan geven, op een nieuw hebben werden versocht, gelyk daer toe by den Raad van Staate jwijks een petitie uitgebracht, den Bondgenooten toegesonden, ende dur op derselver consent versocht is geweest, soo en heeft die vrykai niet bestaan in een ydel geluyd van woorden, maar in soodanige efative iealiteiten, dat men sich vrygehouden heeft van de betaalinge un die lasten, tôt de contînuatie van dewclcke racn hadde vcrklaart geai consent te konnen dragen, sonder dat de Provincien den ondem n het dragen van de consenten hebben mogen over stemmen, veel wk tegen de geweigerde consenten tôt eenige contributien konnen fadngen, daar van allô de Bondgenooten, en onder deselve met ■M de Provincien van Utrecht ende Vrieslaudt getuigen konnen ijn; als hebbende de eerste in het hectste van den oorlog twee jaaren setter den anderen haare consenten iugehouden op de subsidien voor de Knst-schepen, ende de tweede op de subsidien voor de West-Indi- Kse Compagnie» tôt beseberminge van de conquesten in Brasii en ■faeringe van het trouwloose gewelt der Portugesen, en dienvolgende toi het eene en het andere respectivelyk niet een stuiver gecontri- ■seert Zynde wel sulks, dat den Raad van Staate, als exécuteurs na de resolutien van de gemeene Unie, na dat aile de Bondgenootaa tôt aenneminge van krygsvoick hacre consenten hebben gedragen, btfoaglyk zijn, omme volgende deselve consenten de wervinge van bjpvolok te doen, en deselve in den ecdt te ontfaugen, dat mede le officieren in sulker voegen aangenomen, nopende de militaire exdoieten tôt dienste en conservatie van den Staat ter obedientie si aan la sijn hooggemelde Hooghcid ende den Raad van Staate; maar $n deselve geensins bevoegt, en is nooit aan do sclvc gedefercert, une tegens de consenten van de Provincien volk aen te nemen, of den dienste te continuerez vccl min deselve, onder pretext vau den

dicn, haar selve by heymelyke redoctie van militie, of anderc ginge van lasten hebben gepoogt te verlichten; het welk ni der rcden heeft geseid konnen werden tegena de Unie te r waar door de verseekerdheid van den Staat, tegena gedragen, : geen gediscontinneerde eonsenten, buiten kenniase Tan de Bond ten, ia vcrmindert geworden. Maar aoo wanneer eenige Pnr haare onvermogentheid, in het dragen van haare opgenomen aan de Bondgenooten bekcnt hebben gemaakt, en daar op ! gediffioulteert tôt de aanhoudinge van soodanige lasten, die aj : konden dragen, verder te consenteren, en salka de betaalin| dien van haar afgewcsen hebben, soo is soo verre van daar Provincic van Ilollandt soude hebben gesnstineert, dat snlka strijden tegens de Unie, deseive niet alleenlyk de vooras. afi heeft moeten aansien, maer (de noodt van het Landt aulka sebende) haare sebouderen selfs onder soodanige afgeweesen mede gesteit hecft. Door welken iever ende gewilligheid de haar te meerder ingedrukt zynde, soo en konnen wy niet vi wen, dat wy tegenwoordclyk afleggende 't geen wy langer ] konnen dragen, en daar inné doende 't geene waar toe de 1 by de Unie gereserveert, ons qualificeert, en daar in voigendi empelcn van de andere Bondgenooten, U Ed. Mo. ons i wiÙen schuldig houden tôt de prestatie van 't gnnt ona oan is, ende na bevochten vryhcid tegens de geenen die onae v; zyn geweeat, souden willen gedoogen, dat ons, ende U EA selfs in de vreede door de Bondgenooten die vryheid sonde i gediapnteert, die in den oorlog nooit contravera ia geweeat, e den oorlog by de Princcn van de Lande selfs erkent heeft 1 werden. Insonderheyt gelet ons ooghmerk atrekt tôt aanav heid, eere en verseekerdheid van den Staat, ende het miasen va tôt verkleininge, disreputatie ende pericul van den aelven; g dereert dat de aansienlykheid daer inné bestaat, dat men 1 van vreede, door cen betamclyke ende wijse ménage beta

mag hebben een wel gedisciplineerde militie, in plaatse dat kftTUiuim Tan scodanige ménage by de vrienden soude veroorsaaken m kieynachtinge, het verder verrai van de finantien by de vyanden an Terheuginge en een seekere hoope, van dat onse eigen achtekritid in *t korte te wege soude brengen het geene in veele jaaren het gewelt van bniten, staande voor de goede saake de wakkere hayaArid der mannelyke wysheid der yverige Regenten, onder den aja van Godt Almachtigh, niet en heeft konnen werden geeffeclaerft, Gelyk mede d'aanhoudinge van krijgsvolck, en andere lasa% neerder ab men uit het inkommen kan ver va lien, een seekere wbetaalinge, en daar door verminderinge in de militie; en dat sjar u, gedachten van inobedientie en onwilligheid in de selve, i mlks daar door een apparent perioul voor den Staat sonde ■de brengen, aijnde de Landen soodanig gelegen, dat als men fi- ■tien heeft, daar nit goede betaalinge kan werden gedaan, in tyden M nood geen gebrek aan krijgsvolck soude zyn. En meerder igpvoJok te willen aanhouden als men kan betaalen, onvermijdefk gebrek van finantien soude moeten veroorsaaken. En dcwyle f Id. Ma nit het gunt VQorsz. is, konnen verstaan, dat wy in ■ai ailen hebben geprocedeert met volkomen communicatie van onse Ofldgenooten, en niet en 'hebben gedaan als het geene waar toe in onvermogentheid, veroorsaakt door ousen onverdrietigen yver Mi de behondenisse van den Staat, ons heeft geneoessiteert, en het ■M wy naar ons recht ende vryheid hebben vermogen te doen, en a%n fiondgenooten in tyde van meerder nood voor ons hebben ajaan, — tôt conservatie van welk recht en vryheid aile de Bondttooten selfs, volgens de Unie, gehouden zijn ons de hand te bieft, en dat het selve nieuwers anders toe en strekt, als tôt ons gai behondenisse, aan dewelke hoo veel aile d'andere Bondaooten gelegen is, descive in den tyd van den oorlog te meermaaa hebben gesmaakt, en tegenwoordelyk, naar haare wysheid, als aw, wel konnen considereren, dat het oogmerk vande Unie is de iaoadenisse van den geheelen Staat, en van de Leden van dien; — zoo Bea wy niet twyffelen, dat onse sincère intentie by U Ed. Mo. ■ ni guaranderen van aile sinistre impressien, van dat wy niet gcgei sooden zyn onverbrekelyk te verblyven by de Unie, die wy iglyk protesteren met lijf en goet eeuwiglyk te willen en sul- I vast houden en mainteneren op het serieuste, om de liefde t ou lief Vaderlandt, om de memorie van de geene, die met haar et de vastigheid van dien hebben versegelt, om de behoudenisse i ons selven, en die ons aaugaan en lief zijn, en om de eere le* en sijnes Soods, die wy in vryheid hier mogen belyden. U Mo* biddende, dat deselve met en benevens ons, door aflegginge d'ondraagelyke lasten, die sonder évident pericul van den Staat

afgewesen konnen werden, willen helpen bevorderen de a van den overlaaden Staat, en in achtinge nemende U eigcn behoudenisse, ons verder uiet te doeu vergen, het niet en konnen, ende soo wy wilden, soude strekken tôt o mydelyk verderf, en by gevolge de ruine van den geheelenS welk wy vertrouwcnde van U Ed. Mo. wysheid ende yv wy Godt bidden U Ed. Mo. Regeeringe te segenen met voorspoet ten besten vanden gemeenen Staat van ons lief Vi

Ed. Mog. Hecren etc. — Gesohreven inden Hage den 97 J

De Staatea

{Super teriptie:) A an de Frovinoien van Gelderlandt, ZeeUndt "Vrieslandt, Over-Yssel, Grœningen, en by absentie, aan den coramitteerde Raden.

Waar op zyndo gedelibereert, en veel discoursea ge eindelyk de voorgeroerde concepte brief, gelyk deselve a voor goed aengenomen, ook na gedaan resomptie verstaao selve sonder eenigen tyd te verliesen aande respective Prov delyk sal werden afgeveerdigt. Doch soo hebben de Ueen ende de lleercn van Leyden versocht aengeteeckent te wen tensie van den voorsz. brief, ende het afeenden van de sel konnen toestaan.

[Voir les considérations de M. van der Cape lien sur c dans ses Mémoires (II. p. 315): * Consideraiien op de M de Ed. Mo. lleercn Staten van Hollani gescreven aen de s Provintien den 27 July anno 1650." *

< Nous donnons ici quelques extraits de ces considérations pour faire voir i nierc M. van der Cape lien jugea la conduite des Etats de Hollande dinge van de missive bestact in ecn cicrlyck Verhael ran de meriten der 1 Hollant. Andere provintien soudrn gelyke meriten mede kunnen voorttellei», i den brant van de oorloge licbbcn uytgcstaen, d'ecn wat langer ende swaerter

korter D'Kd. Mog. lleercn Staten van Hollant vcrclaeren wel, ende proteste

lvck by dTnie te willen verblyven ; macr hebben eenen geruymen tydt herwi discoursen ende advysen, als door ecne manière van doen, jae met versceydeft resolntien groote oorsaeckc aen haer Bontgenooten gegeven om daer aen te t D'authoriteyt van den Ilcerc Stadthonder, die altyt considerabel is geweeat o (la réduction de l'armée), wordt gevilipendeert, ende niet alleen in deae m réel andere seer verswackt; de goede intentic ende devoiren van Syn Hooch ratie van d'Unie ende weeringe van aile scenringlie worden verkeerdelyck op| gesach van h. Ho. Mog. wordt ondermincert ende geenerveert" etc..