‹ L'Hotel-Dieu de Paris au moyen âge. Histoire et documents: histoire et documentsChapitre 92 sur 236 · Comptes, lUy 25o; IV · texte numérisé non relu

Comptes, lUy 25o; IV

3. 22 octobre 1418 : c Fuit ibî propositum quod propter maliciam temporum tam ex parte gueirarum, victualium penurîam seu caristiam et peatilencie Tigorem, multi magistri baccalarii et scolarea erant absentes a villa Parisienei, propter quod studium erat evacuatum a scolaribus et baccalariîs qui coDSueverunt magistros in suis lectionibus visitare; item, quod magistri régentes propter multitudinem infirmorum occupati sunt practice, non potentes excercere actus regencie; insuper, quod videretur Facultati

1 1 8 mEMlàRB PARTIE.

Par uo bonheur rarei doua avons les chi£Bres offidek de la mortalité mensuelle pour 141 8; ils nous permettent de constater que les chiffres de GuiUebert de Metz ont besoin d'être réduits au sixième^ :

Janvier

Juillet

Février

Août

Mars

Septembre

Avril

Octobre

Mai

Novembre

• 5oi

Juin

Décembre

5,3ii

On lit dans le Journal cTun bourgeois de Paris^ à la date de 1438 : « Item, la mortalité fut si grande, especialment à Paris, car il mouru bien à TOstel-Dieu, en celle année, cinq mil personnes [et parmy la Cité plus de xlv mil], que hommes, que

femmes, que enfans '. » 5, 000 morts à PHôtel-Dieu est un

chiffre que nous acceptons ; mais voyez sur quel ton s'exprime le

minimum rigorem suis suppositis quibus graciou esse débet, et baccalariis abseatibus facere si propter legitimam absentiam eorum a Parisîus, causis pretactis exigentibus, tempus laberetur contra eos et in eorum prejudicium; et postremo fiiit expositum quod in aliis facultatibus et nacionibus Unirersitatis matris nostre lectiones et disputaciones ordinarie erant delate et remisse propter causas pretactas : propter quod omnis Facultas mater nostra, tune predictîs consideracionibus mota, concorditer deliberavit quod volebat et Toluit quod tam lectiones quam disputaciones regentium ordinarie duntaxat difierentur usque post festum Regum ; voluit tamen quod prima die ordinarii magistri existentes Parisius incipiant lectiones suas, quas eadem Facultas continuât usque post festum Regum ; noiuit tamen quod si aliqui magistri velint disputare extraordinarie, puta de pastillaria aut aliter, per presentem ordinationem aliqualiter impedianmr. » (Arch. de la Faculté de m^lecine de Paris, Commentaires, I, 227.} — Comptes, V, 147. -* Leroux de Lincy et Tisserand, ouvr. cité, 236. — Journal d'un bourgeois de Paris (1405-1449], publ. par A. Tuetey (Soc. de Phist. de Paris), 116.

1. Comptes, V, 3o2. -*Dei4i6ài4i8, le fossoyeur fut tellement surchargé de travail qu*on lui donna 3 deniers par corps au lieu de 2, soit 25 sous du cent et x2 livres du mille.

2. P. 342 de l'édition Tuetey. — c En icelluî an, ou temps d'esté, fut si grant mortalité et fiamine à Paris que on disoit que il y estoit bien mort cinquante mille personnes^ et y valloit ung septier de blé neuf frans de

bonne monnoye Et maintenoit on que d*iceulx povres gens mourut bien

autant de faim à TOstel-Dieu de Paris comme il fist de mortalité. » (Jean Chartier, Chronique de Charles VII, idkt. Vallet de Viriville, I, 245.)

Page 1