‹ L'œuvre de P.P. RubensChapitre 125 sur 213 · L. Visscherye · texte numérisé non relu

L. Visscherye

Secretarius.

de largeur, était évidemment le St. Bavoii de Rubens (i). L'évêque Triest, qui avait de l'affection pour notre artiste, répara les torts de ses deux prédécesseurs. Ce fut de ses deniers qu'il paya le tableau. Le 27 septembre 1624, Jean Brueghel en donna quittance, au nom de son collègue et ami Rubens, en ces termes : •- Aujourd'hui, 27 septembre 1624, le soussigné

(i) Heden desen X=" februarii sesthien hondert dryentwintich soo is syn Eerweerdicheyt heer Anthonius Triest bisschop van Ghendt beneffens de ghedeputeerde van myn Eerweerdighe heeren Proost, Deken ende Capittele vande Cathédrale kercke van St. Baefs veraccordeert met M"^ Robert de Noie aengaende de veranderinghe ende vermeerderlnghe vanden Hoghen authaer van voornoemde kercke up de naervolghende manieren ende conditiën ende ailes achtervolghende den patroon ofte model daervan vercoosen, up den cleynen voet ghetrocken ende by zyne voornoemde Eerweerdicheyt ende by de ghedeputeerde gheapprobeert ende ghehandteeckent. In den eersten soo belooft by desen den voornoemden Robert de Noie den voornoemden hooghen authaer behoorelyck te verbreeden ende te hooghen achtervolghende het model ende te werren van in den middel vanden authaer de figure van St. Baeffs ende die te stellen boeven up in eenene nitze achtervolghende het model ende daer nu het boevenste authaercleedt compt ende in de platze vande voornoemde figure van St. Baeffs te bringhen een effen platze boeven met een halff ronde, van sesthien voeten ende halff hooghe ende thien voeten breedt rondtsomme van binnen met eenene frae leyste om daerinne te stellen een schilderye sulcx alst sal bevonden wesen te behoiren, voorts soo belooft den voornoemden de Noie het werck te maeken vooren en achter even schoon ende even wel ghepoleyst sonder eenich vet ofte olie ende geen ander steen daerin te verwercken als toeststeen ende alhast voorts soo belooft noch by desen den voornoemden aenneemer te leveren binnen desen coop twee anticque candelaers van steen ofte van houdt ghesneden met zyn fulaigien naer behoiren ende die te stellen up de piedestaelen vande uuyterste pilaeren voorts soo neempt noch den voornoemden Robert te zyne laste de leveringhe vanden ardiiyn dienende tôt de pedestaelen ende tôt het gheheel wercke mitsgaeders oock te leveren loot ende yserwerk dat tôt het voornoemde werck sal dienen ende dat ailes voor de somme van tjfee duysent tivee hondert guldens eens daer inné begrepen de neghenthien ponden ende vier schellinghen bij hem over langhe ontfaen ende soo verre binnen een jaer van daete deser trêves of pai.\ ghewerde soo sal den voornoemden aennemer hebben voor zyn anghenoemen werck de somme van twee duysent vier hondert guldens te betaelen soo hiernaer volght te weten dry maenden naer daete deser een hondert ponden grooten ende ander hondert ponden grooten als den annemer het werck sal beginnen te stellen ende de reste als het werck volcomenlyck sal wesen ghesteit ende volmaeckt tgene sal moeten wesen omtrent Bamisse toecommende 1623. Midts desen soo is den voornoemden Anneemer afîgaende een voorgaende anneminghe ende besteedinghe van eenighe beelden hem besteedt by Z. Eerw. den Bisschop Boone nu Artbisschop van Mechelen ende myn voornoemde Eerw. heeren van Capittele den neghensten April 1620 ende voorts soo is den voorschrevcn de Noie van ghelycke cederende aile voorgaende pretentien van diversche reysen by hem ghedaen tôt Ghendt ende Brugghe ende aile andere actien van modellen by hem tôt noch toe ghemaeckt en overghelevert ten behoeve

reconnaît avoir reçu au nom de Monsf Rubens des mains de Jacques de Witte, intendant du très révérend évêque de Gand, la somme de six cents florins une fois payée. En témoignage de quoi.

« Jean Brueghel. » (i)

L'esquisse montrée par Rubens en 1612 à l'archiduc Albert nous a été conservée. Elle avait été faite pour un retable à volets. Cette disposition primitive fut changée et un simple tableau fut commandé par l'évêque Triest.

Le tableau qui avait eu tant de peine à obtenir sa place, ne la garda pas ; un siècle ne s'était pas écoulé qu'on substitua une autre œuvre à l'autel dont les plans furent si souvent modifiés. De 1702 à 1719, le sculpteur anversois Pierre Verbruggen construisit un nouvel autel existant encore, dont la statue de St. Bavon occupe le milieu. Le tableau de Rubens fut relégué dans une chapelle du pourtour du chœur. L'autel de Robert de Noie fut vendu à l'église St. Gommaire, à Lierre.

Le tableau fut enlevé par les commissaires de la République française, en 1794. Il fut donné au musée de Bruxelles, en 1811. En 1817, il fut accordé par le roi de Hollande au musée de Gand. En i825, les fabriciens de l'église St. Bavon demandèrent et obtinrent des bourgmestre et échevins le tableau pour leur église.

van voornoemde kercke. In teecken der waereyt soo heeft dat onderteeckent den voornoemde de Noie hierin verobligeerende zynen persoon ende goedinghen présent ende toecommende. Actum ut supra.

ROBBERT DE NOLE.

De mandate Dominorum.

Page 1