Calalano. lor. cit
3. Bibl. Laurcntienne, ms. Strozzi 33, fol. 395-399 ; M. Catalano, p. 20 cl suiv., 172-173 ; K. Eubel. p. 275, 278; L. Pastor, I. 766. — V. aussi, dans le même ms.
180 EUGÈiSK IV 1.1 l.E C.ONCILK UK liAI.i;
Or, quand, à la nouvelle de la mort de Martin V, Capranica, accouru à Rome, réclama sa place dans le conclave ', il ne se trouva que six cardinaux pour consentir à ce qu'il y fût admis, conformément à la volonté évidente du pontife défunt : tous les autres (et parmi eux se trouve Condolmario), sous prétexte que Capranica n'était point réellement cardinal, puisqu'il n'avait pas reçu les insi^^nes cardinalices, en réalité parce qu'ils voyaient en lui un partisan des Colonna, refusèrent de le laisser s'introduire parmi eux ~. On essaya de lui persuader de retourner à Pérouse, en promettant de l'admettre plus tard et de faire réj^ler sa situation dès le commencement du nouveau règne. Mais, nullement rassuré, Capranica, avant fait venir, pendant la nuit du l*"'' au 2 mars, un notaire et deux témoins dans l'oratoire de sa maison de Rome, y interjeta secrètement un appel au concile qui allait se réunir à Bàle, se promit d'y poursuivre ses droits et protesta contre le dol, le dédain et la fraude dont il se disait victime «^ Les secrets étaient mal gardés autour de Capranica : les cardinaux réunis dans le couvent de la Minerve eurent vent de sa protestation et résolurent aussitôt de lui en demander rétractation. Mais Capranica, prévenu à son tour de cette
Strozzi (fol. i05 r"), la déposition de Cesarini du 19 octobre 1 132 : <. llabuit ipsuni dominum Fii-maïuim et habet pro vero et verissimo cardinali, quia fuit presens, ut supra, quandoSunimus Pontil'ex, ad qiicni pertinet facere cardinalem. (U-dit sibititulum qui pertinet ad diaconum cardinalem in presenciaaliornm cardinalium, neniinedissentiente. Item, quod de hoc fuit publicavox et lama in curiaet civitate Romana, adeo quod omnibus manifestum erat ipsum esse cardinalem, et ita publiée habebatur et reputabatur ab omnibus tam cardinalibus quam curtisanis. quam a civibus Romanis, tum quia nominabant ipsum publiée cartlinalcm Firmanum, et etiam cives Romani in domibus eorum antc portas et in parietibus iniblicis depinj;ebant arma ipsius domini Firmani cum capello rubeo, sicut depin^untur armaaliorum doniinorum cardinalium. Et ipse testis in domibus pluribus et stratis publicis vidit arma domini de Coiumpna et ipsius domini Firmani, ac si ipsius testis, conjuncta cum capello rubeo. »
1. Le cardinal Cervantes lui a\ ait écrit le lendemain même de la mort de Martin V :22 février 1 i:51j pour hàler sa venue (ms. cite, fol. 398 r" ; Gatalano, p. 175).