STATUTS DES UNIVERSITÉS

I. — Statut de la Faculté de Théologie de Paiiis, de l’an 1490.

Cum militas Majores nostri fortissimi ac slrcnuissimi Catholiræ fidei milites naseentes variis temporilius liaireses nullis unquam laboribus, nullis periculis deterriti sacris suis disputationibus oppresserint, in illos tamen errores qui immaculalæ et gloriosissimæ Dei Genilricis perpetuæque Virginia Mariæ laudem et dignitatem violare visi sunt, pcculiari qttodam sancto perfectoque odio veliementius insurgendum acriusque sibi pugnandum scmpcr judicaverunt : quandoquidem eam contumeliam ad Dominum nostrum Josum Cbristum et utrumquo parentem piissimum, maxime pertinerc arbitrabantur. Quod enim Ecclesiasticus 3 cap. de paire scribit, de matre quoque verissimum est, ac de utroque parente interpretandum : Ne gloriaris, inquit, in contumelia patris tui. Non est enim tibi gloria, ejus confnsio. Gloria enim hominis ex honore patris sui et dedecus / ilii pater sine honore. Cum itaquc proximo sæculo quæstio de puritate Conceplionis felicissimæ Dei et Doraini nostri Jesu Christi Genilricis Mariæ solito frequcntius agitari cœpisset Spiritu Sancto scilicet ejus rei veritatem aliquando propalari volente diligentius utriusquc partis libratis rationibus, primum pro tempore suum prudentissime suspenderunt judicium. Demum in eam partem inclinatiores, quæ Virginia gloriæ et puritati astipulari videbatur, ila eorum vanissimam temerilatem disputando confutaverunt, qui citra efficacem probationem Virginem in originali peccato fuisse conceptam obstinate contendebant, ut contrariam quæslionis partem, quæ Virginem dum concipcretur, speciali Dei munere ab originali macula fuisse immunetn affirmât, et pielati, Gdei et rectæ rationi et Scripturis Divinis vaide quadranteiu decernerent. Quæ sententia paucos post annos ita sacro Basileensi ple-

nario Concilio post longam ejus quæstionis disputalionem gravissimamque dclihcralionem, Spi ri ta Sancto inspirante, placuit ut eam tandem doctrinam, quæ Realissimam Dei Genitricem Mariant, cum cnnciperetur, ab omni prorsus peccati originalis labe speciali singularique Dei gratia fuisse libérant asserit et docel, tanquam piant, Eeelesiaslieo cultui, Fidei Catholicæ, rectæ rationi et Scripturæ sacra consonara, ab omnibus catholicis approbandam amplectanJamque et tenendam diffinierit, contrariamque assertionem doceri deinccps defendique sub interminatione divini judicii vetuerit. Quod sanctum Synodi Decretum, cum omnium Ecclesiarum, tum etiam totius populi clirisliani judicio, consensu ac reîigione comprobatum conrirmatumque videamus, non possuntus quorumdam vanam, superbam, temerariam insanamqueobstiualionem non admirari, non indigne molesteque ferre, qui hoc noslro adhuc tempore, cjusmodi piam et religiosam doctrinam universalis Synodi et Ecclesiæ, quæ juxta Chrisli promissionem errare non potcst, judicio auctoritateque probatam, aut oppugnare, aut in dubitationem revocare non verentur, implacabile impiissimuraque hélium adversus piissimæ Dei Genitricis eximiam dignitatem gerentes (1). Quorum furori ut alar.rius fortiusque occurramus atque resistantus pro nostra professione ordine et gradu, Majorum nostrorum vestigia sequentes, universi tertio congregati, post multam, gravent et raaturam dcliberationem, in ejus piissimæ doctrinæquæ benedictissimam Dei Matrcm ab originali peccato Dei singulari dono fuisse præscrvatam affirmât, quamque jampridem veram credidimus et credimus, dcfensionem ac propugnalionein speciali Sacramento conjuravimus nosque devovimus. Statuentes ut nemo deinceps sacro huic nostro Collegio adscribatur, nisi se hujus religiosæ doctrinæ assertorom strenuumque propu gnatorem semper pro viribus futurum simili juramenlo profileatur. Quod si quis ex nostris, quod absit, ad hostes Virginia transfuga, contraria; assertionis, quant falsam, intpiam et crraneam judicamus, spreta non nostra tantum, sed Synodi et Ecclesiæ, quæ procul dubio summa est, auctoritate, patrocinium quacumque ralione suscipere ausus fuerit, hune hoaoribus nostris omnibus privalum atque exaucto-

(I) L'Eglise ne peut enseigner l'erreur; mais le Concile de Raie ne représentait point t'Kglise universelle lorsqu’il a porté ce décret, lequel, d 'illeurs, n’a pas été confirmé par le Pape.

ratum a nobis et consortio nostro, velut Elhnicum et Publicanum procui abjiciendum decernimus. Vos crgo appellamus et convenimus, reverendi Pontifices Ecclesiarum Cbristi Paires, Pastores et Duces Dohiscum Virginem sanctissimnm Dei Matrem et nmni laudc dignissimam ab originali peecatoDei singulari dono fuisse præservalam crédité, prædicate, prædicantesque veslra benedielione opibusque juvate; et per Jesu f.hristi misericordi* viscera ejusque Matris intemeratæ Virginis charitatem obtestamur : ita pro vestro officio et Divins aucloritate nostris, imo polius Divæ Mari* hostihus fortitcr resistite, vcstris eos finibus abigite et mulclatos expellitei ut religiosa populi cbristiani in gloriosissimam Dei Genitricem, imam humani generis spem, patronam et matrem, devotio, pietas, et charitas in dies magis ae magis fovcatur, augeatur, accendalur. Rem procul dubio pientissimo ejus filio Domino nostro et Redemplori Jesu Christo facluri gralissimam alquo juctindissimam et buic quoque, cujus curnm geritis, populo fructuosissimam. Datum Parisiis, apud sanctum Malburinum pro prima Congregatione, tertia die mensis Martii, annoDomini millesimo quadringcntesimo nonagesimo sexto.

Secunda Congregatione, die sexta ejusdcm mensis, et pro tertia Congregatione apud Augustinenses in loco Capilulari, die Jovis nona ejusdem mensis Martii, post Missam de Conceplione per juramentum eelebratum publicalumque die vicesima tertia mensis Augusti, anno nonagesimo septimo apufl S. Malburinum in Congregatione per juramentum super hoc specialiter facta, ac dispulatione Sorbonica ejusdem mensis die vicesima sexta, assistentibus, domino Reclore Universilatis Parisiensis, reverendissimo in Christo Pâtre Archiepiseopo Bituricensi, Episcopis septem cum pluribus Abbatibus, Consiliariis regiis cl quampluribus Docloribus, tam in Decretis, quam in Medicina, cum domino Decano et Magistris ejusdem Facultatis super hoc Deputatis et Baccalariis cum maxirna multitudine Studentium de mandato ejusdem Decani per me Henricum Bertrandri Presbyterum, in ArtibusMagislrum, Notarium publicum, et ejusdem Facultatis principalem Bidellum, lectum et pronunciatum. Juraveruntque tam in præcedentibusquam in aliis Congregationibus ejusdem Facultatis centum et duodecim Doctorcs ejusdem Facultatis stantes in dictis delerminalioue et slatuto. Collectio judiciorum de novis erroribus, etc., opéra et studio Carol. Du Pi.kssis d’Argfktré, toni. I, part. II, pag.353.

II. — Statut uk la Faculté de Théologie de Cologne, de l’an 1499.

Magistri nostri, Sacræ Tlieologiæ Professorcs, congregati per Schedulam, causai» Congrégations continentem, ita sua vota, et deliberationes constituera decreverunt, ut viderentur imitari Magistrum nostrum, Summæ Pacis Auctorem, et ut pax, et tranquiliitas non solum in capilibus, sed in singulis mcmbris ejusdem Facultatis firmius persistcret.

In primis inspexerunt Extravagantein Beatiss. Patris nostri, Sixti Papa?, quæ incipit: Sixtux, etc... Grave nimisgerimui, etc..., quam Constimtioneui, sicut tenebantur, ita, sicut Filii obedientes, cum orani devotione acceptarunt. Insuper habcntes reverentiæ oculum ad solemnes, et approbatos Doc tores nostræ Facultatis, qui attendentes, Festum Conceptionis in Ecclcsia solemnitcr observari ; et pro auferendo maximo scandale Chrisliani Populi, qui nunc in observationc illius Festi se firniavit.

Ita pro pietate, et ex causis, eos rationabiliter moventibus, statuit, et ordinavit Facultas sic congregata : deinceps, et in futurum sic inviolabiliter observari ab omnibus suppositis, et membris ejusdem facultatis, præsentibus, et futuris, ut, anlequam Ecclesia légitimé aliter determinaverit, ipsa supposila, cl membra in scrmonibus, prædicationibus, solemnibus determinationibus teneantur sic sermoeinari, et prædicare, et determinare, B. Christiferam Virginem Mariam esse, et fuisse a peccato originali, ex speciaii privilégie præservatam, aul de ilia materia omnino laceant. Quamvis tamen licerct in Seholis ad aliam partent arguera, more scbolastico, ut veritas magis elucescat ; sic tamen, et non aliter, etc...

Et ut ista firmius observentur, staluit Facultas, ut in principio Libri Statulorum haberetur memoria islius conclusion^ ; ut injungeretur omnibus promovendis, nec prædicarcnt, nec sermocinarentur, aut determinarent, Christiferam Virginem, in originali conceptam, sed eant ex privilegio præservatam; aut omnino do ista materia in casibus prædiclis tacerent, sub pœna ois per Facultatem infligenda. Et voluil Facultas, istam conclusionem extendi ad omnia membra Facultatis, prxscntia, et futura. (Du Plessis d'Argentré, ibidem, tom. III, part. II, pag. 1.)

III. — Statut de la Faculté de Théologie de Mayence, de l'an 1501 .

Facultas Theologica Academiæ Moguntinæ imitai» synodi Basiliensis decrctum, itemque Parisicnses cl Colonienses Theologos, omnino decrevit, et statuit sentiendum, BB. Dei Genitricem seraperque Virginem Mariam, quam ex omni æternitate sibi Matrem delegit Filius Dei, sine labe original is peceati conceptam, idque singulari quodam privilegio, etc. His ergo aliisque rationibus permota Facultas Theologica Muguntinæ Univcrsitalis graviter sancivit, deinceps neminem in ea Academia promovcri debere in sacra Theologia, nisi juramento interposito, prius (idem dederit, se diversam opinionem, neque anime retenlurum, neque quovis modo approbaturum. (Plazza, cotisa Immac. Concept. D. M. V'., act. VII, n' 296.)