DE MODO JUDICANDI APOSTOLICA SIGNATURE
Can. 38.
Ad postulandam restitutionem in integrum et ad introducendum judicium nullitatis contra sententiam rotalem dantur très menses utiles
a reperto documento aut a cognita causa, ob quam ad hœc remédia recursus fierit potest.
Can. 3g.
i. Expostulatio ad Signaturam pro restitutione in integrum non suspendit rei judicataî executionem.
2. Nihilominus ad instantiam partis recurrentis Signatura potest, incidentali sententia, inhibitionem executionis jubere, aut obligare partcm victriccm ad congruam cautionem preestandam pro restitutione in integrum.
Can. 4o.
i. Libellus, quo causa introducitur, exhibendus est Secretario Signature Apostolicse.
2. Gardinalis autem Prœfectus, una cum Secretario, accepta instantià, examinare débet, utrum fundamentum aliquod boni juris habeat : quod si desit, instantiam ipsam quamprimum rejicere; sin vero habeatur, tenetur admittere.
Can. 41'
i. In causa criminali, de qua sub num. 2, can. 3y, régulée processibles serventur, quœ pro causis criminalibus a jure canonico statuuntur.
2. In aliis judiciis, de quibus in num. 1, 3 et 4> can. 3j, Signatura procedere potest sola rei veritate inspecta, citata tamen semper parte adversa, vel conventa, vel cujus intersit, et prœfixo partibus congruo peremptorio termino ad jura sua deducenda.
3. Et in primo ex memorati judicii casibus Apostolica Signatura inappellabili sententia définit utrum, an non, sit locus recusationi Auditoris. Quo facto, judicium ad sacram Rotam remittit, ut juxta suas régulas ordinarias procédât, admisso in suo turno, vel non, Auditore contra quem exceptio sublevata fuit, juxta Signature sententiam.
In tertio casu de hoc tantum judicat, sitne nulla rotalis sententia, et sitne locus ejus circumscriptioni.
In quarto casu Apostolica Signatura, inappellabili sententia définit utrum, necne, locus sit restitutioni in integrum. Qua concessa, rem remittit ad sacram Rotam, ut, videntibus omnibus, de merito judicet.
Can. 4z •
Cardinalis Precfectus, itemque Signaturee tribunal, si expedire reputent, convocare possunt promotorem justitiae et defensorem vinculi pênes sacram Rotam, et ab eis votum exigere, vel etiam petere ut de actibus rotalibus, quœ impugnantur, rationes explicent.
Can, 43' In reliquis, quee necessaria sunt ad judicii expeditionem, et non surit
in prœcedentibus canonibus cauta, servari in primis debent, congrua congruis referendo, regulœ pro sacra Rota statutœ, et deinde norrme juris corn muni s.
Titulus III. — De Advocatls pênes S. Rotam et Apostolicam Signaturam.
Can. 44.
1. Advocati proprii ac nativi sacrœ Rotœ et Signaturœ Apostolicœ sunt advocati consistoriales.
2. Admittuntur tamen et alii sive sacerdotes sive laici, qui laurea doctorali saltem in canonico jure instructi, post triennale tyrocinium vel qua adjutores pênes aliquem ex Auditoribus, vel pênes aliquem ex advocatis rotalibus, facto experimento coram rotali Collegio, ab eodern idonei reperti sint, diploma advocatorum acceperint, a sacrée Rota* Decano et ab uno ex notariis subsignatum, ac jusjurandum coram rotali Collegio dederint de munere ex conscientia implendo.
Can. 45'
1. Advocati in causis coram sacra Rota et Signatura Apostolica agendis tenentur servare tum communes leges canonicas tum régulas horum tribunalium proprias; et in scripturis pro defensione exarandis lingua latina uti debent.
2. Tenentur insuper de mandato Decani sacrœ Rotœ aut Cardinalis Prœfecti Signaturœ Apostolicœ gratuitum patrocinium aut gratuitam adsistentiam prœbere iis, quibus sacra Rota aut Signatura Apostolica hoc beneficium concesserit.
3. Nefas eisdem est emere litem, aut de extraordinario emolumento vel immodica rei litigiosœ parte sibi vindicanda pacisci. Qute si fecerint, prseter nullitatem pactionis, a sacra Rota congrua pœna mullari possunt, juxta sequentem canonem.
Can. 40.
Gollegium advocatorum consistorialium fungetur munere collegii disciplina; pro continendis in officio advocatis : qui, ex voto ejusdem Collegii, a sacra Rota reprehensionis nota inuri, pœna pecuniaria militari, suspendi, vel etiam ex albo advocatorum expungi poterunt.
Appendix. — De taxatione expensarum judicialium.
GAPUT 1
DE PROVENTIBUS QUI AD ^RARIUM SANGT.E SEDIS SPECTANT
1. Acta quœlibet judicialia in causis tum contentiosis tum criminalibus exarari debent in foliis sigillum Sedis Apostolicœ referentibus,
excepta prima instantia, et exceptis quoque foliis typis edendis, de quibus in can. 25 et 26. Folia quatuor paginis constant et pagina? triginta lineis.
Pretium uniuscu jusque folii, coram sacra Rota adhibendi, est lib. 1 ; coram Signature Apostolica, lib. 2.
2. In eodem folio cumulari nequeunt actadiversa, quamvis ad camdcin oausam spectantia.
3. Ouoties documenta in protocollo sacrée Rotse exhibentur sive plura sint, sive pauciora, singulis vicibus pendenda est lib 1 .
4. Pro actu quo declaratur concordare exemplar alicujus documenli oum autographo, ad singula folia, lib. o. 5o.
5. Pro peritiis, si requirantur, et pro examine testium, si habendum sit, a requirente peritiam vel probationem per testes deponenda est gènes officialem rotalem, pecuniœ custodem, summa ab adjutore Pra> sidis tribunalis taxanda, quse ab eo censeatur sufficiens ad expensas peritise vel examinis testium solvendas.
6. In taxanda hac summa adjutor aestimai*e débet, juxta civilem EJrbis usum, quid requiratur ad retribuendam peritorum operam, si de ipsa agatur, vel ad indemnitatem testibus prsestandam, tum ob itineris expansas, tum ob cessaturn lucrum ex interruptione laboris, si de examine testium res sit. Prseterea tribunalis jura juxta communes normas ei prae oculis habenda sunt.
7. Ad occurrendum expensis judicialibus universae sumptis deponenda est in arca nummaria sacrae Rotse pro prudenti Ponentis arbitrio pecuniai summa a 100 ad 000 libellas.
8. Proventus universi hue usque recensiti ad œrarium Sanctee Sedis spectant, et ad illud singulis mensibus transmitti debent juxta rcgulam pro aliis Sanctœ Sedis Officiis assignatam.
CAPUT II
DE PROVENTIBUS OUI CEDUNT IN RETR1BUTIONEM O PERI S A SINGULIS PR.ESTITI
1. Pro versione alicujus actus a lingua non in usu pênes Rornanaiii Curiam in aliam usu receptam, retributio pro singuliis foliis, lib. 1. 5o.
2. Pro examinanda versione, et pro déclara tione facienda a perito de ejus fidelitate, ad singula folia, lib. o. 5o.
3. Pro simplici transcriptione, ad singulas paginas, lib. o. a5.
4. Pro extrahendis ex archivio documentis vel fasciculo (posizione) alicujus causœ, tabularius ministerium suum gratuito débet praestare, si agatur de re ultimis deeem annis acta; si de anti<juiori, jus habet ad lib. 5.
CAPUT m
DE ADVOCATORUM ET PROCURATORUM PROVENTIBUS
