‹ La désolation des églises, monastères, hopitaux en France, pendant la guerre de cent ansChapitre 473 sur 505 · GuiouE, 1. c, p. 154 suiv · texte numérisé non relu

GuiouE, 1. c, p. 154 suiv

2 mai 1366, Urbain V lança contre eux une bulle par laquelle il les déclare excommuniés et ayant encouru toutes les peines prononcées contre les coupables dans sa bulle Clamât ad nos. Les évêques sont tenus à en rechercher les noms dans leurs diocèses , à les livrer à la publicité et à faire le procès des criminels K Le 5 juillet, il accorde encore pour les deux années suivantes Tindulgence plénière à ceux qui seront tombés dans la lutte contre les Compagnies'^.

Cet état de choses ne tarda pas à s'aggraver davantage encore. L'expédition en Espagne étant terminée, les Compagnies furent alors congédiées : le trésor de don Pèdre à Séville servit à acheter leur départ ^. La grande majorité reprit le chemin de la France. Du Gucsclin, Arnoul d'Audrehem, Hugh de Calverly et 1.500 lances, dont chacune avait trois chevaux, demeurèrent en Espagne. Ainsi,

1. Arch. nat. Paris., J 711, n*» 300 ^^ : « Urbanus... Ad futuram rei memoriam. Rationis dcbitum... Dudum siquidem adversus nonnullos iniquitatis fllios, sociales vocalos qui in re^no Francie rapinas publicas... pcrpotrabant... certos processug fecimus. [Le pape répète alors les sentences prononcées contre eux et leurs fauteurs dans sa bulle Clamât ad no$. Et il continue :] Cumautem nupcr ad audientiam nostram perveneril, quod nonnulli ex eisdem socialibus qui dudum suorum scelerum pénitentes absolutionis ab hujusmodi sententiis et pénis obtinere beneflcium a nobis seu aliis auctorilate nostra mcrucrunt, postmodum ad patranda similia scelera, dampnabiliter sunrcvci^si... nos adversus eos, ne de sua malicia et absolutione hujusmodi valeant gloriari et ad tollendam oninem eorum opinionem enH)neam, eos omnes et sing^los... non solum eisdem, sed majoribus pénis plecti, tenore presentium auctorilate predicta deccrnimus et declaramus omnes et sin^ulas supradictas sententias et penas contentas in dictis nostris processibus et littcris eo ipso reincurrisse, et eos qui similia scelera perpelrabunt imposterum easdem sententias et penas similiter incursuros ac eis lifçatos cxistcre sicut prius, mandantes universis locorum ordinariis, presertim dicti refçni, qui super hiis fuerint requisiti, quod in eorum ci\*itatibus et diocesibus de nominibus illorum, qui, ut prefertur, a dictis sententiis et pénis absoluti fùerunt et ad cadem comittenda facinora rcdierunt, quique sint de ipsis civitatibus et diocesibus nriundi aut habeant domicilium in eisdem, auctoritate apostolica supradicta simplici- Icr et de piano sine strepitu et figura judicii diligenter inquirant et illos quos similia scelera post hujusmodi absohitionem commisissc reppererint, nominatim denuntient in dictas penas et sententias recidisse et ah'as contra eos ac sequaces et fikutores ipsorum et crimmunicanlos eisdem mandatum nostnnn contentum in dictis prioribus htteris eilicaciter exequentur. [Ilaec sententia afiigatur ostiis ecclesiae majoris Avinioncn., ad hoc ut socioles non possint habcre excusationem dicendo, ad se non pervenisse notitium hujus processus. ] Dat. Avinione vj non. Maii, pontificatus nostri anno quarto ». In Arch. nat., L 312, n" 9, cette bulle est adressée à rarchcvéque de Toulouse. La bulle d'absoIuti(»n est du 31 mars L3G5. Reg. Va/., n*247» fol. 2M, ci-dessous, p. 507.

2. Heg. Val., n» 2i8, fol. 2 #3»'; Arch. nat. Paris., J 711, n» 300 **» : « Ad fùturam rei memoriam. Cogit noXy etc. Dut. Avinione iij non Julii an. quarto »

Page 1