CHAPITRE VI. — VALÉRIEN DE FLAVIGXY
Valérien de Flavigny, qui la provoquait, le comprenait lui-même; car ii commençait sa première DisquisUio par ces paroles :
• Miraberis forsilan, vir sapientissime, me doctorem theologum c Parisiensem acluum ki socielale Sorbonica sodalem et ami-
• cum ... adeam, quam libi subjicio, disquisitionemappulisse. » Mais Tamour de la vérité le dominait; el ii citait le dicton célèbre : Amtcus Plalo, amicus Sacrales, sed magis arnica veritos.
Richard Simon estimait que Valérien de Flavigny avait raison sur plusieurs points. Ainsi de ses assertions relativement à la liible royale d'Anvers, qu'on avait copiée avec ses inexactitudes. Mais il se trompait, lorsqu'il attribuait à l'influence du docteur Parent l'approbation du clergé, tandis que cette approbation fut composée par le P. Morin, de l'Oratoire, lequel la fit agréer parle clergé ^
La discussion ne prit pas fin de sitôt. Plusieurs années après la publication des deux Disquisitiones, nous trouvons une autre DisquisUio où Le Cappelain, également doctouj* de Sorbonne, était pris à partie 2. Ce dernier s'était déclaré aussi contre le sentiment de Valérien de Flavigny touchant l'incorruplion du texte hébreu. H répliqua par le Mare Rabbinicum infldum, La réplique parut l'année suivante, soit en i667. L'un et l'autre, dit encore Richard Simon, t se sont jeltez dans de grandes extremitez 3. »
J. Critique de la Bibliothèque des auteurs ecclésiastiques... . par Af. du Pin, Paris, 1629-1630, in-8, lom. II, p. 3ol.
2. DisquisUio theologica, an^ ut habet Capellanus, doclor SorbonicuSy nonnulla Scripturœ sacrœ testimonia alto modo proferanlur a rabbinis quam nunc habeantur a sacrosanctia voluminibus hebraicis ; el an exinde consequi possit sacrosanctum textum hebraicum corruptum e$8e aut verum^ ad Gustavium Coninsmarkium^ equilem polonum erudilissimunit Paris, 1666, in-12.
Celle Disquisitio avait pour épigraphe ces paroles de la seconde Épi Ire à Timolhée : Insla opportune, importune, argue, obsecra, increpa in omni palienlia et doclHna; eril enim tempus cum sanam doclrinam non sustinebunt (IV, 2-3).