I. — Voir p. ay.v a. — Voir p
FACULTÉ DE DISPOSER DES BIENS DOTAUX ET PARAPHERNAUX
AUTRES LÉGISLATIONS STATUTAIRES '
A Milan, en vertu d'un décret de 1419, les femmes ne pouvaient disposer de leurs biens paraphemaux que dix ans après avoir eu des relations avec leur mari, si elles n'avaient pas d'enfants :
« Decretum quod mulieres sine liberis existentes nequeant quicquam disponere per testamentum, nec aliter de bonis parafernalibus donatis, seu scherpa durante decenno postquam iverint ad maritum. » Antiqua Ducum Mediolani Décréta, p. 247. IVlilan, Archivio Storico civico, 1654.
Plus tard, dans les statuts de 1480-1502 (Milan, Archivio Civico Storico, fol. 81), on leur reconnut le droit de disposer de leur dot :
« Uxori liceat testari etiam sine consensu mariti excepto quod testari non possit de dote nec rébus dotalibus in iisque lucratur maritus secundum formam statut!... Salvo quod ad pias causas disponl possit de bonis parafrenalibus et scherpa. »
Fol. 83 :
« Qualiter mulier maritata intelligatur esse dotata.
Si femina vivente ascendente suo masculo ex linea masculina est vel fuerit tradita matrimonio temporal! et fuerit dotata aliter quam de bonis propriis ipsius femine vel quam per extraneam personam contemplatione ipsius femine et hoc constet, intelligatur fuisse idonee dotata etiam respectu facultatum bonorum maternorum seu etiam avie sive ipsa ascendens vivebat sive non. Item et si feminam secundum dispositionem ipsius sui ascendentis in vita vel post vitam eius ascendentis habuerit eaque ab ipso suo ascendente eidem fuerint disposita nomine dotis, seu relicta nomine dotis vel predicti excludentes parati fuerint cum effectu dare.
dualiter frater in successione preferatur sorori.
Si soror dotata fuerit per fratrem temporaliter vel spiritualiter idonee... tune frater preferatur sorori in successione cuiuscumque ascendentis ab intestato vel ex testamento decedentis...
Qualiter mulier maritata intelligatur esse dotata. »
Fol. 86 :
« Qualiter mortuo marito dos reddatur uxori, et quid lucretur uxor.
Si maritus decesserit sine descendente masculo vel femina eiusdem matrimonii vel alterius ex linea masculina reddatur dos uxori si dotem habuerit. Et insuper lucretur omnia eius causa parafa. Si addomum mariti traducta fuerit, vel aliter ab eo cognita in quibus etiam contineantur data seu donata uxori tam antiquam vadat, quam postquam iverit ad maritum. Si vero decesserit cum descendente masculo, vel femina, similiter lucretur omnia eius causa parata, exceptis veste maritali seu nuptiali que vestis intelligatur focha sive zupa et vestis superior que sunt magis preciose que non comprehendantur in protestafjone parafrenalium ipsius uxoris, periis, annulo, et texuto sponsalitiis, nec non gemmis, collanis aureis, iocalibus et aliis omnibus monilibus et vezetis, fermaliis et ornamentis cuiuscumque generis ae recamis tam perlarum quam auri et argent! sive separatim sive mixtim ad usum uxoris constante matrimonio paratis, quas res exceptatas eo casu nullo modo lucretur sive fuerint transmisse ad domum mulieris, sive non.
Quod mulier que intraverit religionem presumatur idonee esse dotata.
Si mulier intraverit vel intrabit religionem ante ingressum esse idonee dotata ut repellatur a successione cuiuslibet sui ascendentis.
De muliere exclusa a successione ascendentis per masculum, qualiter iterum admittatur.'
Si contingat masculum prelatum femine in successione ascendentium ut supra decedere ab intestato sine descendente aut ascendente masculo legitimo ex linea masculina et sine fratribus paternis legitimis, tune illa femina exclusa si vivit admittatur in capita ad successionem bonorum ipsius decedentis cum femina vel feminis descendentibus ipsius defuncti, qui exclusif collatis dote eius que dotata fuerit et protestatione bonorum parafrenalium eius in cuius favorem facta fuerit dicta protestatio si facta fuerit. Etc. »
