V. plus haut, p

2. Bulle du 6 janvier 1380, adressée à Charles V : «... Dudum si quidem, videlicet XVI kalendas decembris, pontificutus nostri anno primo, yenerabili fratri nostro***, episcopo Parisiensi, per nostras dedimus litleras in mandutis, ut in singulis ex XL cuthedralibus, etiam metropolitanis, ne in LXex collegiatis ecclesiis inregno Francie consUtc'ntibus, quai eidem episcopo duceres nominanda*, pro singulis personis ydoneis quas eidem episcopo etiam nominarcs, singulns videlicet vel singulos, seu singuln dignitates, personatus vel officia, eu m cura vel sine cura, si que vel si qui aut si qua in eisdem ecclesiis tune vacabant, vel cum vucarent, quas vel quos seu que dicte persone perse vel procuratores suos infra certi temporis spacium accepta rent, confère ndas, vel confcrendo«, seu conferenda, singulns, singulos et singula dignitates personatus et officia huju*modi sing-ulis personis eisdem auctoritate p redicta apostolica donation! sue reservaret; etnichilominus hujusmodi dignitates, personatus vel officia... singulis personis eisdem auctoritate predicta conferre etussignare euraret... Cum autem postmodum, ta m ad nonnullorum importunam instantiam quam etiam per nostram inadvertentiam, nonnullis de hujusmodi dignitatibus, personatibos ac officiis dictarum ecclesiarum seu aliquarum ex eis, sub ipsius diei data, videlicet XVI kalendas decembris, mandaverimus et quibusdam aliis concesseriraus provideri, ac aliis facultatem dederimus providendi : nos, nolentes quod per hoc personis per te ad dictas ecclesias nominatis et eciam nominandis prejudicium aliquod generctur, et litibus et controverses que possent inter personus easdein. premissorum occasione, verisimiliter exoriri obviare volcntes, motu proprio, non ad tuam vel alterius per te nobis super hoc oblate petitioni* instantiam, set de nostra mera liberalitate, volumus et etiam ordinainus, tibique auctoritute predicta concedimus quod oranes singule persone per te ad dignitates, personatus et officia ipsarum ecclesiarum, vigore dicta rum litterurum eidem episcopo nominate ac etiam nominande, predtetis omnibus aliis personis, in assecutione dignitatum, personatuum ac officiorum hujusmodi de quibus idem episcopus vigore litterarum ipsarum personis hujusmodi sic nominatis et nominandis providebit,omnino preferantur...» (Arch. du Vatican, Re*. 292, fol. 151 r - ). — Des faveurs analogues, mais beaucoup moins étendues, avaient été accordées par les papes Boniface VIII et Innocent VI aux rois Philippe le Bel et Jean le Bon (Du Boulay, t. IV, p. 28, 32; Thomassin, Ancienne et nouvelle discipline fie CÊgtise* Paris, 1681, in- fol., t. III, p. 74). Il y a loin pourtant de ces concessions à celles qu'on attribue ordinairement ù Clément VII : « Le Schisme, a écrit Michelet (Histoire de France , t. III, p. 512), mettait le pape d'Avignon entièrement a la discrétion du roi, et lui donnait la libre disposition des bénéfices dans toute l'église gallicane. »