III-IV
61. — 1080, 25 décembre* . — Charte par laquelle Guérin de Saint-Bertlievin donne à Marmoutier l'église de Saint- Berthevin et divers autres lieux (B. N , Baluze, 11, 28).
Egregius ille gentium doctor in fide et veritate, sicut non levi jactantia sed veritate constanlissima testatur ipse, hortatu prfecepti salid^errimi, « Duni tempus liabemus, inquit, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei »
Egoquidem Guarinus vocabulo, qui apellor Guarinus de Sancto Bertevino, sub fidei christiange titulo, homo militiœ deditus seculari. putavi mihi obtemperandum tam salutifero monitori, obediendum prœceptori tam utili, bonum videlicet operando ad quosdam fidei sanctae. ut puto, tota devotione domesticos.
Pateat igitur universorum noticione mortalium douasse me sancto Martino, cujus excellentia nominis nulla eget adjectione cognominis, atque in suo Majori Monasterio Deo sibique famulantibus monachis, ecclesiam suprataxati sancti Bertevini cum oblatione, sepultura et décima, atque omnibus omnino pertinentibus ad eam, exceptis solummodo duabus partibus decimse de annona, et juxta ecclesiam ipsam terram ad unam carrucam, ita ab omni consuetudine cujuslibet exactionis liberam et quietam, ut ipse habebam Ex hac autem terra et ex tota alia quam in illa parrochia sive emptam, sive donatam vel jam habebant vel habituri deinceps erunt, totam donavi ex integro decimam atque omnes omnino consuetudines quas in eis habebam.
Concessi etiam ipsis quicquid sibi unquam aut donaretur aut venderetur de hominibus meis.
1. Grâce à la présence simultanée de l'évéque Arnaud (1067- 29 novembre 1081), de Thibaut, quatrième abbé de Coulombs (1078-1090), et d'Anségise, abbé de Saint Maixent (1080-29 septembre 1091), il est possible de dater exactement cette charte.
Dedi et in lliivio Viilcone iinum molendiniim et terram ac vineam qiias presbyter,tunc Melis nomine, tenebat, habendam eis perpetuo, post illius obitum.
Porro qiiicqiiid ad siipradictam ecclesiam pertinens intérim milii retiniù, non aliis a me quam ipsis aut vendendum unquam, aut donaiidum aut quoquomodo demea manu diniittendum spopondi.
Ilœc omnia suo firraavit auctoramento Cenomannensis episcopus, id tempus Ernaldus, apud supi-adictumMajus Mdnasterium, in locutorio secretariorum, die festo natalis Domini, prœscntibus duobus abbatibus, Tetbaldo scilicet C.olombensi et Ansegiso Sancti Maxentii, duobus quoque monachis ejusdem monasterii, hoc est Herveo, obedientiœ deVallepra?posito, et Gaulredo, prœposituram gerente de Sancto Bartholomœo, atque duobus nihdominus ipsius episcopi clericis, Gandelberto atque Ulrico.
Porro meae donationis testes affuerunt isti : Elis presbyter, Adelardus clericus, Hubertus prœpositus, Ermenaldus prœpositus. Rotbertus fdius ejus, Tetbaldus pelliparius, Aubertus lilius ejus, Popardus molendinaiius, Loiho filius Alfredi, Vivianus scutarius Guarini, Rainardus fdius Rainardi de Sancta Susanna.
02. - Vers 1085. — Cliarte par laquelle E'ouiques du Bignon, fait don au Ronceray de tous les droits que son oncle avait dans l'église de Bonchamp; Guy II et sa mère, Hersende, donnent leur assentiment (Imprimé, Cartidaire du Ronceray, n° CCCCII).
03. — Vers 1085. - Notice par les religieuses du Ronceray de la tentative faite par Guy II, fds de Hamon, de les priver du profit des dons de son pè'^e, et de l'abandon de ses prétentions après avoir reçu soixante-dix sous. Denise, son épouse, eut vingt sous, Hugues, frère de Guy II, témoin (Imprimé, Carlulaire du Ronceray , n" CCCLXIII).
04. — 1080-1090. Notice dans laquelle les moines de Marmoutier relatent l'achat fait par l'un d'eux, de Guy II de Laval, du bois de Montevert ^ ; Hugues, frère de Guy II,
1. Monduluet = Montevert; Geriset = Gerisay , Brolet Gosceliiii = Breii de Jub'seaume.