‹ La Papauté: son origine au moyen âge et son développement jusqu'en 1870Chapitre 127 sur 179 · p. 104). — Vaissette, 1. c, III · texte numérisé non relu

p. 104). — Vaissette, 1. c, III

852. (p. 104). — D'après Ficker, p. 37, ce serait en 1231 qu© cette charge aurait été dévolue aux Dominicains. Le Jésuite Salelles, De miwteriis tribunal. S. Inquisit. Romœ, 1651, I, 81, fait observer que j€unais un évêque n'a institué un inquisiteur : le pape seul a ce pouvoir : qui (se. episcopi) tametsi ordinaria iurisdictione prœditi, nusquam tamen leguntur hoc de creandis Inquisitoribu^ delegatis pro suis diœcesibus exercuisse. — Comp. là-dessus Ficker, p. 38, et sur la délégation de Conrad de Marburg et de Dorso l)ar le papes p. 36 à 43.

858. (p. 104). — Ainsi que le dit si expressive-ment Innocent III : « non puri hominis sed veri Dei vicem gerens. »

864. (p. 104). — Directorlum, lib. 3, qu. 31-32 ; éd. 1607, p. 432 ; éd. 1595, p. 559 6q. Gard. Albizzi, Riposta all'histor. dell' InquislzioDe, Homa, S. a. p. 101 sq. Ici, la législation pontificale était adoucie, car Boniface VIII avait ordonné que, si les magistrats se refusaient à accomplir le métier de bourreau, ils devaient être eux-mêmes traités comme hérétiques, s'ils demeuraient un an sans être relevés de l'excommunication : Excommunicationis se noverit mucrone percussum, quant si per annum animo sustinuerit pertinaei, extunc velut hœreticus condemnetur, c'est-à-dire brûlé ; in Sexto V, 2, c. 18.

855. (p. 105). — V. ses nombreuses Extravagantes in Litterae ap. pro offlcio Inquisitionis, Appendice à Eymerich, Diredtor, p. 4-19.

856. (p. 105). — Camerini (de haeret. Venet., 1571, f. 98) fils adoptif du célèbre Giovanni d'Andréa, qui écrivait en 1330, invoque une ordonnance de Benoit XI, d'après laquelle tous les bienis conflsdués devaient appartenir à la chambre du pape : qtwd bona hasreticorum... sint camerx papae, insinuât P. Benedictusin constitutione.,. LeRepertorium- des Inquisiteurs, composé plus tard au commencement du xvr siècle (éd. Venet, 1688, p. 270) dit : « Inquisitores — dicuni, quad Romana ecclesia uult, quod dimidia dictorum bonorum assignetur sux camerx. Le renommé juriiste Felino Sandei, qui en 1499 fut évô-

que de Luicques, dit dans son Commentar. in decretales, de off. ord. in cap. IrrefragaJjili : « per Extravagantes pontificias bona hxreticorum dividuntur inter Roman, ecclesiam, episcopum et inquisitorem. »

357. (p. 106). — Décret, c. 10 de tiœret (V,7) : Nec huiusmodi sèveritatis (|5o. bonis temporaUbus epoliari) censuram orthodoxorum exhœredatio ftliorum quasi cuiusdam miserationis praetextu débet ullatenus impedire, cum in multis casibus {etiam secundum divinum. iudicium) ii\ii pro patribus temporaliter puniantur, et iuxta canonicas sanctiones quandoque feratur ultio non solum in auctores scelerum, sed etiam in progeniem damnatoium. Cf. Ficker, p. 13, 19.

358. (p. 106). — La constitution de Benoît XI, citée par Calderini, p. 53, montre, qu'en vertu d'un privilège de Clément IV, les inquisiteurs étaient « absoluti a pœna et a culpa » par la grâce du pape, et qu'il leur était accordé toutes les faveurs spirituelles et privilèges attribués aux croisés. De même encore d'après Calderini, Us avaient le privilège de s'absoudre mutuellement de l'excommunication sous le coup de laquelle ils pourraient être tombés. En outre, Grégoire IX en 1231 avait déjà, dans ses instructions aux Dominicains d'Allemagne, garanti une indulgence de 20 jouirs à ceux qui participaient à leurs prédications ; de 3 ans, à ceux qui les assistaient dans leur poursuifte des hérétiques ; indulgence plénière à ceux qui trouvaient la mort dans ces luttes. Ficker, p. 37 sq. — Le card. Albizzi, Riposta, p. 61 sq. 117, prouve que lies inquisiteurs espagnols tenaient aussi touite leur puissance du pape ; qu'ils étaient ses délégués. C'est donc une vue historique fausse que de considérer l'Inquisition espagnole comme une simple institution d'Etat.

359 (p. 106). — Pagi, Critica in Baron, a. 1183.

860. (p. 107). — Martène, Thesaur. Anecdot. I, 338 ; J. 6392 : Cui (ap. sedi) profecto qui non concordat, procul dubio, sicut b. Ambrosius scribit, hœreticus est. — Et d'après Pegna et Albizzi, Riposta, p. 103, on considérait en outre comme un crime énorme, de ne pas obéir à l'inquasiteur en matière de foi : Nam non obedire Inquisitori in fit», qy^œ ad fidem spectant, ingens scelus est.

361. (p. 107). — Raynald. Annal, a. 1457, 49 : ...qVrX sunt contraria offendentibus authorUatem et potestatem s. Rom. ecclesiœ et summi pontiflcis, cum quicumque hoc attentare volens; nedum in pœnas a jure divino et humano institutas incidereU sed etiam crimen hœresis atrociter committeret.

362. (p. 107). — Dans Baluze-Mansi, MisceU. II, 275 : (Hostiensis) Rœreticus est, qui decretalibus epistolis contradicit aut eas non récitât. XX, dist. De libell. ad fin., ubi dicitur ; si qui sunt presbyteri. Et infra : Peccatum igitur paganitatis incurrit, quisquis, dum christia- Hitm se esse asserit, sedi œp. obedire contemriit. Yvon de Chartres a déjà oe passage, Decreti Pars V, c: 36 : il s'appuie sur Grégoire VII. Reg. IV, 1, 2, p. 240-244 et Grégoire le Grand, in Job, 1, 35, c. 10.

863. (p. 107). — Elegans et utllis tract, de haeresi, Rom. 1581, f. 11 : Sed proprie et stricto modo dicitur hœreticus christianus, qvi de arliculis fldei aliter sentit quam Rom. ecclesia...

364. (p. 108). — De incertit. et vanit. omnium scientiar., Hagae- Comitum, 1662, p. 443 (de arte Inquisitorum) : ...quod si tune inquisitus opinionem suam scripturœ testimoniis aliisve rationibus lueri conetur, interrumpentes strepitu, iratis buccis, dicunt non esse illi negotium cum baccalaureis et scholaribus ad cathedram, sed cum iudicibus ad tribunal, non esse ibi lUigandum et disputandum, sed simpliciter respondehdum, si velit stare decreto Rom. ecclesiœ et opinionem suam revocare, sin minus, fascieulos et ignem ostendunt, inquientes : t cum hœreticis non argumentis et scripturis, sed fasciciUis et igné decertandum », ...ecclesiœ desertorem sœculari fora tradunt, ut comburatur... etc.

365. (p. 108). — Calderini, tract, de hœret, f. 5'., c. 2, 5.

366. (p. 108). — Verci, Storia degli Eccelini, II, 258 ; III, 309. 887. (p. 108^ — Muratori, Annali, XII, 138, Milano, 1819.

Page 1