ZI
Ex Joannis Mag»^, Archiepiscopi Upsalensis Legati Sedis Apostolicae et Hadriani Sexti Pontificis Maximi, Âpologia ad Consiliarios Regni Sueciœ.
Ego cum ad vos Roma rediissem , cognovi id quod audiverana , rëfertam esse patriam scelesiissimorum bominum ac nefariorum , «qui copiis quam virtute praestantiores ex Teotonia et ex Luheca , specie tenus pro sainte publica comparât!, re autem et verttate pro Itibriciiate pugnaluri ad vénérant, qui integerrimos patriae mores anominandis flagitiis cornimpebant , in Patrfam perniciosi , in
bustes segues auL uieliculoai : si quidew cmu bostibus conaertun inajort'uj riUt quant virlulis curam agebanl ; |>lureA cives perde- Um, quant hoste* fugabaut; quiequid pretiosarum rcrum occurrebal, aul importunis precibus, aul vi , aul commutation il >u?> ex* torquebani , sperabaniquc, ui immedicabili iinposilo Keipublic» vulnere, cum Ueligio, cuin pudicilia, cum judicioruui Iules , cum Pontilicia auctoritas concidisget, tore, ul libère victrix nequitia ipsorum ac libido pœnas ab opiimo quoque pelèrent gui dolorit , quem improbissimo cuique iucusserant divin» el bumame leges , eatenus et diligenlius Ponlilicuoi vigilantia observai». À qua Lutberana colluvie primum corrupli lucre cooiplures milites , et militares, qui a progeniioribus suis piauler iuaueui generis tiiuluiu, nuilaui disciplinant, nullos mores, nulla probilalis studia acceperant. Hi taiu perdiios iiuprobitatis magistros uacli a priucipio didicerunt aleam progalea nxercere, patriuionia decoquere, menieiu lueniumque in grewiis impudicarum deponere , undique rapere, sacrilegia commiuere , clirislianam disciplinant contemnere, violentias quibusque invalidis con terre capite iuvoluto , vel babitu transmutato per plaleas nuciumo lempore incedero; quoa casus obvios fecisset, objectante utt causa gladiis eontbdere , aul in via précipites dejicere ; amiclum virileui et aniiuum iu muliebreui vestitum lasciviauique commutare , carnis irivialem licentiain iu omnem nequitiaiu convertere, idque toto anno et in «unni locoper suiumain petulaaliam lacère ; sordida couvivia more Lapilbaruui aut Ccniauroruui per dies et uocles contiuuare ; in quibus, quod lurpissimuiH dictu esi , nemo potest dicere, utrum convîvae plus bibanl aut voiuant, autettundant : ut et nolis utar Divi Hierouyini super epistolam ad Titum capite primo, vomunt, ut bibaut, bibanl, ut vomant ; egestio veulris et guilur uno occupaulur ollicio; voluptaii in suo ganearum Iceiore, et sordida poius aspergiue in publicum prodeuntes leterrimam popinaiu omnibus et procul occurrentibus inbalaut : babeutsuos principes, quos potatorum Praepositos , aut carnis trivialis Episcopos vocaut , iu omnem uequiiiam et violentiam , etiam présente Rege , insiruciissimos ; qui quoi convicioruin el coniumeliarum cumulunt in Senalorum ordiqeiu v est r uni , imo in vos singulos impune coogerere soient , vos ipsi estes eslis, etiam si dicere liceret, qui eorum, dum dies Domiuica
NativitatU ageretnr, in Kcclesia Upsalenst, inspectante Rege, spoliaverunt canonicos Sacerdotes Upsalenses vestibus divini cultus propriis ; tâceo graviora, quae a verecundo nomtne dici nequeunt. Dicam tamen nonnulla, quœ tune ibidem in publieo foro coram Rege et me ae vobis proponebantnr : quando scriberetor annos ei Nativitate Domini vigesimus quintus sopra millesimum quingentesimum : quid enim querntosa popnli multitudo in pnblica vociferatione hinc inde vociféra tur, nisi spurcissimos Regiorum mtlitum mores? pars clamabat , circumspiciendum est tibi Domine Rex, ne ob intoierabilem violentiam, quam tui faciunt, Regno expellaris* pars succlamabat , merito hoc timeat, majores enim vestri Tyrannîdem similem nunquam diu passi sunl , nec nos perpetoo patiemnr; magis enim vos, miseri et calamitosi desperatis vestris legî- W , et judiciis ad vira , ad manus, ad arma confvgere; aegerrime tulernnt illi , equos suos per satellites Regios in negoUis magis utilfo» ab aratro abripi, numqaid nos sequius omnino feremus , familias nostras a nobis abstractas lam fœdissimoram nehulonum libidini succumbere? cnm alii li héros abductos, alii filias, quas stupratas, alii conjuges ludibrio habitas , et oppressas memorabant, ani querebantar maritos alligatos rôtis aut ferramentis foroacium, vel pro exoleto aliquo génère ciborom foras pracipites emissos , cnm intérim Régi», imo Saïane nrtnistri liberis et conjogibus ipsorum turpissime abuterentur. Non prosequor jam eorum bes- tialem voracitatem, insaiîabilembibacitatem, mensarum eversaruto, escarum projectarum conculcationem, polos fœdissimam effosio» nem instar sordidissimorum rivulorumperpavimenta inandaniium. Hi enim miseri homines pro solito ludo tolerare cogebantur, quamquam post hujusmodi prodtgiosam omnium rem m di lapidation em cnm conjugibus et liberis Saguntin» et intolerablli fàmi, !n qna ossa eripuere , plorantibus liberis parentes reservarentur. Horrens tamen refero miserandnm casum, quem lacrymosa quercla efferebant. Quocumque ventura nuntiabantur illa Lutherana por~ tenta, sivefuriœ infernales, mox imbecillis aetas, tenerae virgines, pudicae matronra a silvarum latebrîs praesidium vitae petentes , dulcia sollicite portabant pignora maires, tutiorem credebant imjoiamum lerarum, quam cruaeiium naereucorum congressum, sert intolerabUis frigorura vis quasdam ex ipsts miserabiii morte cou-
sumpsit.quasdain inenrabili inanuum pedumque ac reJiquorum uiemnrorum rigore congeiaui, ad lacrymabile memorandumque • Kingularis crudeliutis exemplum reservavit. Nec minus borrendum est audtre , quomodo décrépi us anus inbumanissima et inaudita peiulautia violaverant : siquidem ob senium et morbos ?ix respirantes, postquam cervicibus earum volas a junientis abstracus alligassent, atque in orbem salutoriun, quem quolidie versabant (miserabile visu) coëgissent , hue illucque distractas, seniianimes corruere fecerunt : neque bis contenu Lotneranornm neqnitia pulveres bombardarum primum calvis verlicibus earum deinde verecundioribus raembris (probpndor!) adhibitos combussernnt , mi a raque vertigînosam eboream circum circa collapsas more émissarum equarum hinniendo , cateitrando , raordendo ducentes , mores bumanos iu penitus abjecernnt, quippe sibi ipsis veiuerant, ne humano sermone (quo solo a pecudibus disubant) uterentur. Quapropier alii ulluiantium more norrisonas dedere ?oces ; alii raucos extulere mugitus ; alii plenis deforaiicaiis gestibus tonros ore fremitus edebant ; alii more scenieo decorsameg pugnis se mutuo contundebant; alii s'aevientiom cannm exemplo invicem oblatrabant ; sieque adulterino oris babîtu ridiculam sibi formam conscîscentes , patulisque bucearum rielîbus lascivientes effeeminatorum animornm dissolutam rnollitiem enorrai intempérant)» luxu prodiderunt, propriainque iuoribus originem, ac suum quisque genus ulis conversatione falebator ; alîis eliui incredibilibns sceleribus haec scelera curaulavere, quœ ego pretermilto, et facile paUorcelari, ne in Uta Patria una untorum facinorum i romani Us aot exti tisse, aut non vindicau esse videatur. Sed nunqoid vindicatum fait in um abominandam non nequitiam sed insaniem? nequaquam ; noilatenus enim offendendi videbantur : quando quidem per ipsos unquam operarios restituenda erat desolau Respublica , eligendi ex ipsis christianae disciplina: censores , et legum r vestrarum interprètes ac totius Regni judices, superandi per eos inimici, etseductores popult nostri. Atquinam seductores? presbvteri (si Deo placet) illi , et monachi, onera terne, vastitates populi, Pharbwei, bypocriue, qui ad onera divinarum et bumanarum legum, ad importabile mandatorum Dei jugum, ad bonorum operum necessitatem, ad temperantiam, ad prudentiam, ad justitiam sedu-
eere moliebantur UirisiUnos homines; «pi libarriaw par i (idem abâquo «II» Difcutorniu wauOatoruoj bypoemi evolareat i priamiandi potiua, quani puniendt orxnt ; quenrai exiroia forumdine evertcndi eiaut pariâtes aacrarum aedium , tenipla, imo iota Patria non solum ornamenlia omnibus, sed eltam ?iria optimia spolianda , desolanda roonasteria , coniYingenda? , et dkipiend» campan®, comburendas Sanctorum imagines, depopulanda Xenodoebia ataue inde expelleodi incurabilibus saaritudinibus affceti « ejieiefid» ex eUusiris Geo oon»ftcrataa virgioes et m publioa pros- Ubula unacum toiiue pairs» «aaUmown wlegwdan^simttiaque çomplura mundanae felicitaiis obslaeula ab isto regno per talée pairie zelatores rçmovenda. itaque tolius Keipubliea? nosirae regiraine ad eos devoluto uni dissoUua, tau* perdfta, taninummaria, Uoi erudalia judioia execceniur in «iseram plobem oosiram , ni longe tolerabilius aestimaret, Uo^ulem in g»odma a, quQomiqqe Tyran oo vexari, q*am ad taiiem oera*ioruui nomipui» tribunal advocari; quainob remit* jnstitia W>Mieuw raresc**, M et avaritia et cupiditas et Jifatto % wajoribu» in wnpres diffus» crebrescii v nttt qiui*«tt fuerint Htter n#a boni» praad» sint sceleratis, ao diveientur luidiquc ab injuria; spli mali opulent i sint, boni vero in omnibus contumeliis atque in egestate jaclenlur, jus omne confundatur et leges intereaat; niait inter nos quispiam palam habeat, nisi ant mate qua»itjam fc aut 4ftfensmn manu » eudacia, mvi-omnia possideaniur : non fidea in nuimnibus, non pax,
adeo ul non jam metu gravioris aervitùtia » snm gravissimnm patimini, seda mortis repetenda liberlate terreamini; nec modo leges et reh'gio, sed obsecratio eliam dignis&imorunt qivium, legôja et religionem elUagUaolium, per summum contemptum répudiant ab eis , quibua Dei nomen contumeliae ac ludibrio eat : quique anieota orani huma ni lato, cum sint omnibus Dasitiis et aoeleribufi
omne id, quod dicitor et humana pervertunt, patrimonia potentium per damna miseror rum adaugent ; parliuntur inter pesaimoa bonorum suppellectilem ; tingunt patriaj defenaionem ; pauperum snbventionem ; ReipuWi-
çae restitutionem ; ut honesia nomina turpissimis facinoribus important, sicque Respublicx, ad eipiandas egestates reprobissimorum hominum crudelissime occupantur. Quocirca oranes cives vestri miseri sint necesse est, aut se misère mentir! cogantur, committumque ol) id ;ion raro execranda perjuria ; adeo ut jam jusjurandum apud vestros pro joco habeatur, promissiones, pacta, literae , sigilla , instrumenta vestra etiam in Cancellaria Regia tam fragilem fidem apud omnes habent, ut Regni et Régis honorem non parvam labem inde contraxisse constet. Siquidem apud Lubecenses in legatione vestra, associato mecum genero Régis Joanne Comité Hoyense, constitutus, audivi in proverbio versalum, literas Régis Guslavi, nihilpensi praeter ceram atramento et papyro impressam babere. 0 infelicem Regiam îndignitatem tam perniciosis consiliis indignissime seductam et diffama la m. 0 perdidissima consilia, quibus ioclyta patria funditus périclita tur, o ncfarios consultores, o publicas patri» pestes, civium clades, cleri et nobilitatis ruinas, Terrarum, Oppidorum, Givitaturn vastitates et sempiternas totius Regni maculas. O tempora, o mores, o bomines a pueritia non solum intemperantia et scelere, sed etiam consuetudine et studio in omni ilâgitioso facinore , violentia , rapina, caede versatos, tôt bonorum hominum Judices constitué Profecto longe utilius et honestius fuisset Régi et vobis , exemplum illias optimi legislatoris Moysis, cui et ipse Dominus loquebatur facie ad faciem, sicut solet homo loqui ad amicum suam , cum prudentem Ethnicum Jethro opportuna consulentem audivit , ejusque consilio viros sapientes tira en tes Dominum , amantes veritatem , détestantes avaritiam , Judices populi ordinavit. Insuper in singulis civitatibus eligebantur septem judices, virtuteet studio industrie accepti, quorum unusquisque duos babebat Levitas in iege peritos. Quod si contingebat, Judices illos ambigere de senlentia aliqua , ascendebant ad summum sacerdotem, et quicquid ille judicabat, flebat; et si quis ejus sententiae non obediebat, interûciebatur, Regique praeceptum erat, ne sine consilio Pontilicis quicquam ordinaret.