VI

4 ♦ • | ê 0 M fe ■ • • *# 1

Reverendissimis Dominé, etc., Episcopis, Presbyteria, Diaconibus Sanctae Roman» Eccleai» Cardiftalibus ,

1 Amicis nostris charissiiïitt.

Sinceriêsima nostra commendatione prœmissa. Ueverendissimi Pa* très , valde gratum erat nobis audire reverendum Dominum Joannern Magni Goihum sanciissîmi D. N. Pap» commissarinm referentem, quomodo reverendissimae Domination es Vestrœ jam lotis ▼iribu* conanmr protegere Kcclesiam christianam, eamqoe ab on»» nlbue erroribus, ha3resibu8, eediUonibtis , et schismatibus expor* «are , ut pace inter cathoUeos principe» flrmata, facilita Turcarmn potentia conter! posait. Annulants bono animo prœdiftto owrimissarlQ,eiqae in omnibus Sedis Apostollcae negotlis etiam arduissimis, quantum pro hoc tempore potuimus , eflicacem assistentiam praebnimus. Die vero nobis ex ea nostra opéra somma m Sedis Aposto* licas gratitudinem in omne id , qnod honeste et joate ab ea petere vellemus , promisit , adjiciens , qnod non minor esset cura Sedis Apostolic» de nostra Reipublicae felicitate, quam nobis; erediéfnras flli tanto firmius , quo plura prudenlis viri officia in eo appa» roerunt : fovimus eum honoribus , gratiis, ... — quam maximis et

demum potentissimam classera , qitœ ipsura a piratis ttberuin m Germaniam perdaceret, ordinavirous. Sed cuni itinerî aecinctus esset, vénérant ad nos litterœ sanctieisml D. N. Papte, quse in effectu longe aUud quam prœfaUcommiswii promissa continebant. Nam Sanctitas Sua , ut quemdam Guslavum archiepiscopum Upsa- Jensem , bominem seditiosum , sanguinarium , insignem patriae îiostrae proditorem, in regnum nostrum reciperemus, hortabatur, minasquecensuraruin, uisi boc faceremus , injunxit. Excepiraus eas Ji lieras tanto aegrius, quanto majorera violentiam in nos et regnum nostrum moliri videbantur. Resliluimus jampridem , Reverendissimi Patres , pacem regnoetEcclesiaï, eamquenosiro eL multorum hominum sanguine coroparavimus, etjam Sanctîtas Suaillum archiepiscopum denuo in regnum nostrum in trudere contendit, qui suamacbinatioue tranquillitatem Ecclesi&etregnipeoilusabstulit, et utrumque statuin , ecclesiasticum et saecularem , in extremam ruinam dt jecil. No* pro nosira regia dignitate aucioritatem sanctœ romance Ecclesiœ extollimus t et veneramur , parati pro ea sanguinem nostrum effundere. Sed ubi talis violentia contra pacificum populi nestri convictum a Sede Apogtoiica instrneretur ; tune rationem et aîquitatem omni auctoritati ejus praeferre vellemus. Conabatur tamen praefatus commissarius nobis persuadere, hujusmodi Hueras non ex animo sanelissimi pontilicis processive, sed a malis aliquibus homintbus eonticus, aut forte subreptas, qui fortassis in* ter ^anetissiniam Sedem Apostolicam et aquilonaria régna aiiquid maii procurare contenderent. Uicumque tamen se habetea commissaria persuasio, Nos ita Romano Pontitià obediemus* quichristianissimi populi nestri salulem magis, quam hujusmodi Hueras, undecumque emanaverunt, attendants, etpropterea adbuc nobiscum eundem commissarium cum bonesta ejus conditione rétine mus , donecsuflicienler edocli fuerimus,quidSedesAposto!ica circa pradictum facinorosum archiepiscopum facere deerevit , estque in animo nostro iirmiter stalutum , quod si sanctissimus Dominus Noster paci terra mm nostrarum consulere voluerit » non defeudendo lalein archiepiscopum, tune conienti sumus, quod praefatus commissarius Saociitalis Suas in archiepiscopum (jpsalensem juxU votum nostrum et dilecli nobis capituli Upsalensis alias in eum prœstituium ordinetur. Nosque iili et ecdesi» et religionU

re'ormationi juxta Sedis Aposlolicai voluntatein assistemus* Si ?ero

honorem nostrum et tranquillitatem subditorum nostrorum fovere

voluerit, tonc praefatum commissarium veniret salvum ad

Romani vel qno velit abire sinemus ; Nosque per libérant et regiam nostram auctoritatem ita de ecdtsiis et Christian* religion* in terris noëfris disponemus , tecundum quod Deo et omnibus christianis prineipibus placere credamus. Rogamus quod révérend issimae Doroinationes Vestrae laliter Sedis Apostolica auctoritaiem prosequantur, ne vel nostr» reipublicae noceant, aut enormia illius archiepiscopi facinora magis quam christiani populi tranquillitatem défendisse videantur. Tune et née Armani obedienUam âedi Àpostolicœ perpetuo pr&stabimus, nihilque omitiemos, quod ad auctoritatem sanctae roman ai Ecclesise et vestri amplissimi senatus honorem spectare noverimus. Felicissime vaîeant Dominations vestrae. Ex civitaie nostra regia Stocholm. Anno Domini M. D. XXIII. Prima die Octobrls nostro sub sigillo.

GUSTAVUS Dei gratia Suecoruw

ET GoTHORUM ReX, BTC.

De mandato Serenissimi D, N* Régis L. ANDREAS subscripsi.

Sanclissimo Domino Papae.

Devoia pedum oscula beaiorum. Beatissimc Paler ! Misit Saucliias Vestra ad Nos» et Régna nostra Référendum Domtnum Joannem Magni Gothum, qui nobis fideliter signiucavit, Sanctitatem Ves-. tram eo paterno desiderio erga felieeni statum nostra Keipublicae moveri, quo non minus de pace, et tranquillitate subditorum nostrorum efficiamr, quam Nos , qui salulem es debito régi»

auctorliatis promovere teaeiuur, adjecitque idem Couunissarius , jam talem Pontiiicem Roman» Kcclesiae cœlitus destinatum, qui omnium ordinum bomines per uwyersum Orbem Cnrislianum in pacem èt coiwopdiam revootft, cunctosque errorcs, haereses, et sehismata a ChristianaEcclesia cumsingulariDeiadjutoriosecludet. Non potuimus ad talem Nuncium, qui communem omnium Christianomm felicitatem nunciavit, non laelari, ad cujus etiam piara et sedulam exhortationem omnia negotia Sanctitatis Vestrae , qnae vel in favorem iidei i Tel in defensionem ecclesiasticœ libertatis tendeban», taliter effectui mancipawmus , utpro condiiione horum infelicium temporum ultra a Nobis exoptari nequivit, et postremo, ne quidquam offlcir omisisse videmmur, ordinawmua classera potenlîssimam pro ejus securo transitu in Germaniam , eumque pro nostro Regio honore Oratorem apud Sedem Aposlolicam ad prastandum nomine noslro et subditorum nostrorum obedientiara enm pldna auctoritate creavimus , tolumque pondus reformandas Ecclesiae per Régna nostra illius prqdenti» tradimus, urmiter axistimantes.* ea wa Çuisse , quae talis Nunclus et Vasalîus noster nobis et populo nostro persuadere tentavit. Sed cum jam itineri çara^us,esset, supervenerunt ad Nos a Sanctitate Vestra quaedam durissimas littera, quibus ipsa nos sub gravibus ceusuris monuit , ut impium quemdam Patrî» nostra bostem , et pessimum traditorem Gustavum alias Arehiepiscopum Upsalensem , bominem de Nobis et omnibus civibus nosiris, et de libertate ecclesiastica pessime meritum , in Terras nostras reciperemus , quod non aliter accepimus, quam si Sanctitas Vestra Nobis pracepisset , ut pacem Patriae et Ecclesiae jam nostro e( nostrorum sanguine comparatam, denuo tarbare, vel penitus tôlière deberemus. Duras erat bis Regnis et Ecclesiae Suecanae Cliristiernus DaciaeRex, qui Episcopos et Nobiles immanissime occidit. Sed non 'minus dura esset tranquillitati nostrae Sedes Apostolica, si praedictum Archiepiscop%m ejhsdem Christlerni eOnjuncttssimmn \ et atrocissimum complîcem, in pertnrbationem nostra* Reipublicae intruderet. Expectaveratnus diu, Beatissime Pater, visuri quidnam Roman us Pontiftx contra* prredielum Regem Christiernum propter Iniquisf-imam Episcoporum necem ageret , et jam Sedes Apostolica pradlctom Archtepiseoptiiri 1111ns sacrilège occisionis precipuum cooperalo-

rum défendit, et Ecetesia Suecame, eujus liberutem penituft sustulit, deuno praeflcere contendit. Grave fnerat Nobis, quod Sedes Apostolica sacrilegam Episcorum occisiooem non vindicaverat. Sed longe segrtas feremus illum Archiepiscopnm inpatriam redire, qui non solum sacerdotfo, sed ipsa vita indignus est. Fatemur NosSanetœ Romanes Ecclesiœ auctoritatem tantum venerari, quod pro ipsa sanguinem nostrum, et vitam exponere vellemvs; sed severitatem illam, qui Reipublicse nostrartatetn pernkïem eommi* nalur, sanguine nô?tro, si opus fuerit, prohibere conaMmur : ostensuri etiam, si necesse fuerit, omnrtmsTHweipibus Christian! g, quam juste talem violentiam averterimus. Conabatur tamen praefatus Commissartas Nobis persuadere, quod hujysmodi littere nunquam émanassent a Sancta Sede Apostolica , sed a nonnuiiis pravi mgenii hominibus, qui occasiones scandalorum moliuntur, confictas, et glomerataSi Tribaimus nonnihil fidei suadenti pro honestate Sancta3 Sedis Apostolica, sed propositum nostrum, quo decrevimus ipsum ad Sanctitatem Yestram remittere, propter eam novitatem interceptum est , quousque tntelîexerimus, quidnam Sanctitas Vestra causis prafali Archiepiscopi , et quid honori nostro, et tranquillitati subditorum nostrorum tribuere voluerit , quod cum cognoverimus, tune aut eidem Commissario juxta Sanctitatis Yestrae yoluntatem in omnibus Christian» Religionis negotiis efficaciter assistemus, aut ipsum a nobis libère abire sinemus, ut Ecclestam Sueeanam nostra Regfa auctoritate propter Sedis Apostolica negligentiam quomodo reformari denunciet. Deum testamur, Nos libenter vellcmus, ipsam Ecclesiara per auctoritatem Sanctitatis Vestrae, et juxta canones Sanctorum Patrum in melius disponi , cum omnino necessarium sit, quod In praesenti statu EcCleslàstlCo et Saeculari quantocius reformetur, propter quam causant miltimùs ad Sanctitatem Yestram fidelem nostrum M. Olaum Ma gui, qui ipsam plene înformabit de illis, qu» in animo nostro tam prout sancto negotio necessarium credimus, inter quae potissimum est , quod sic provideatur vacantibus Ecclesiis Cathedralibus per Episcopos ex natione nostra consiitutos, ut firma pax inter statum ccclesiasticum et secularem in hoc Regrio conservetur. Quo facto omnibus votis Sanctitatis Vestrae circa haeresum , et errorum exlirpationcm salis fiet, omniaque efliciemus , quae; Sancta Sedes

Apostolica a Nobis, vei a subjecto nobis populo lieri voluerit. Supplicamus Beatttudini Vestrae , quod firmam (idem praestare velit prssfato Magoo Olao Nuncio nostro. in omnibus nostris, et hujus Kegni negotiis, et ea, quae nostro noinine honeste, et juste ab ipsa petierit, ad bouum effectuai quantocius dedacere dîgoetur. Supplicamus itidem, ne Sanctitas Vestra plus inlquissimas illlus Archiepiscopi partes, quam honorem nostrum et pacem subditorum nostrorum attendat ; per quod profecto auctoritati et honori Sedis Apostolica melius eonsoiet. Ex civitate nostra Ilegia Stocholm. Anno a Natirilate Doratnt M. D. XXUI. IV die Octobris sub nostro sigtUo.

GUSTAVUS Dei gratu Suecorum

ET GOTHORtlM REX, ETC.

l)e mandata SerenUihni D. Régit, L. ANDREAS tubêcripti.

Universis, elc.

Notum fachnus, quod postquam Deus nos ad Itegnum cuni Victoria adduxisset, Domino ipso Deo nobis inspirante, comperimus » uinil dirlno conspectui gratius fore, quam si Romans Ecciesiae auctoritatcm pro conservanda Christian» Religiouis integrilate tucreraur. Itaque et proliibuiuius, quai populos nobis subjectos a piis sanclorum Patrum Insiitutis avertere possent : ut eam pracipue Hussitarum doctrinam, quain quidam Martinus Lut lier us ordinis Eremitarum contra quietem cujusvis Ordinis Chrisiianorum in médium revocat , quautocius exploderemus. Mandamus itaque vobis omnibus et singulis subditis nostris, et cuilibet vestrum

seorsim, ne quîs audeat deinceps ejusdem Martini Lutheri doctrinam , et libros in Terram et Dominia nostra infcrre , verdure , et

emere » site Mis nti , sub pœna amissionis bonorom omnium » e( ▼il», quam unusquisque mandatum hoc nostrum transgrediens sine ulla excusatione tam ignoranti», quam aiterius causa? subibit : etpro graiia nostra aliter non facturi : Datum Uotmiœ , etc., Anno 1525.

Sanctissimo ac Beatissimo in Christo Patri ac Domino , Domino Clementi VII. divina Providentia Sacrosanctœ Romanœ ac universalis Ecclesiae Summo Ponlifici, Domino Gementissimo.

Post humitem met Regnique et domimorum meorum commendationem, et otcula pedum beatorum. Credo jam satis constare Sanciiiati Vectra, quantum fluctuet in his omnibus regionibus Ecclesia Dej, et religlo sancta Calholica, cum iisec tempestas Jam etiam ad ipsaro, et ejus sanctam Sedcm, quod cum summo dolore meo commemoro, permanaverit; inter alîa vero loca, et dominia, quae baereticis turbinions exagitantur, est maxime Regnum Swetia?,ubi certissimis documentis cognovi jam an te septem an nos gravissimos tumultus in ordiuem et statum ecclesiasticum excitatos, Episcopos, et Praslatos multos partîm occisos, partim in exiliuin actos, reliquum ordinem ecclesiasticum contemptum , et oppressum , bona ecclesiastica direpta, et occnpata ; denique humanas divioasque res omoes confusas, aique haec uiala eo in diesacrîus pullulasse, et radiées suas egisse, quo a tanto tempore Regnum illud legitimis et consecratis Episcopis, qui se buic lempestatl opponere possent, caruit ; quo magis miror, Vcsiram Sanctitatero, sapientissimum prsesulem, iiactenus huic calamitati Ecclesiae Swecanae non providisse, et Episcopos , qui per Capitula sunt elecii , non confirmasse. Ego profalo partim quia dolentissimo animo consplcio banc tempornm indignitatem ♦ et rerum christianarum confusionem , partim quia

Hf gnum Swcciae dominas meis est vicinum, in quo, ubi lise h*resis conlirmaretur, ut breyi futurum est, praelatis ecclesiae sublalis, et Regnicolae iUi societatem cum Moscis Sclusmalicis, de qua jam tractant, intrent, possent reipublicae Christian» in bis praesertim partibus, roaximam aliquam ruinam inducere, rogo et obtestor Veslram Sanctitatem, rogant et omnes Praelali Ecclesiastici Regnï mei, ut Vestra Sanctitas citra moram ipsi ecclesiae Swecanae, adeo naufraganti, succurrere curet. Quod opportune faciet Vestra Sanctitas sit Reverendo patri Domino Joanni Magni Gotho electo Archiepîscopo Upsalensi,consecrationis munus quantocius permiserit, auctoritatemque reliquisEcdesiisEpiscopos praftciendi, et cotisecrandi concesserit, quo impetrato, idem consecraïus Archiepiscopus se viriliter et cum plena auctoritate pro sancta religione christiana contra invalescentes hsereses opponeret ; utque Principum et Magistratuum auxilio innixus, istius Sanctae Sedis Apostolîcae obedieniiam , ibidem collapsam , restauraret , et contirmaret, bonisque ecclesiarum , quae nunc violenter occupanlur, restitutis, omnia débita Camerae apostolicae , si hac causa res tam saiobris negligitur, plene persolvi procnraret. Gui ego omni ope et auxilio meo adessem , ut religionem et Ecclesias ad pristinum statunvin Ulo regno restitueret; aHoquin nisi Vestra Sanctitas iia facere quamprimum curaverit , actum erit prorsus de fide Catbolica in ipso Regno Swetise, aliisque dominiis illi adjacentibus. Verum ego non dubito Vestram Sanctitatem pro sua prudentia et pietate non levipensuram hoc naufragium Ecclesiae Swecanae, et preees intercesstonemque.meam non obaudituram. Quae felîcissime valeat, mequeregnumque et dominia maa sibi habeat commendata. Datant Pijotreoviœ die XXIV mensis Januarii. Armo DmimM.D.XXVUI. Regni mei XXI.

Ejusdem Sanctitatis Vestes obsequentissimus FILIUS Sicismcndus Rtx Poloxim manu propria subseripti.

Eidem.

Sanctmime ac Beatissime Pater et Domine, Domine clementiuime. Post servitutis, et orationum nostrarum humilem commendationem, et otcula pedum beatorum. Cum non ita prideui Synodum ageremus , partim de rébus nostris ecclësiasticis, panim vero de consulendîs adversitatibus Vestrae Sanctitatis, quse nos tanto mœrore conçusse* rant, quantus nec verbis exprimi potest , superveuit profugus ad oras nostras Reverendissimus Dominus Joannes Magni Gothus, electus Archicpiscopus Upsalensis , qui sua calamitate auxit vehementer dolorem , et mœrorem nostrum, cum ab illo et aliis intellexissemus totum ordinem et statum ecclesiasticum Regni Sweciae penitus corruisse , vimque et seditionem haereticorum adeo circumquaque invalescere , ut nisi nobis in unius principis nostri pietatc spes esset, etiam de nobis brevi actum j udicare possemus. Ita enim divina permissione ubique nunc fremunt in nos omnes saeculares ordtnes, quibus nibil est jucundius, quam Vestrae Sanctitatis, et nostrum omnium calamitates audire ; tantum abest, ut ulla commiseratione in periclitantem Ecclesiam moveanlur. Et quia potissima fuit causa inveclionis Lutheranismi, et corruptionis Regni Sweciae , quod per tôt annos deerant Episcopi et paslores , qui haec curarent , et rem ecclesiasticam manu tenerent , haecque adhuc unica spes superest Regni illius ad cor reducendi, supplicamus humiiiter Vestrae Sanctitati, ut dictum Reverendissimum Dominum Joannem Gothum electum Arehienipopum Upsalenscm necnon et ab'os Episcopos per Capitula sua Rectos , conûrmare , et consecrandi facultatem illis praestare dignetur citra moram, donec adhuc spes aliqua salulis iliorum superesse videtur ; nam illi obtenu gratia Vestras Sanctitatis exponerent se vêtis et remis omnibus adversus haereticorum et sacrilegorum suorum tempes ta tes, polliceren turque illi, cum primum possessiones ecclesiarum suarum adepti fuerint, et vindicarint illas ex manibus saecularium , omnia Jura et débita Caméras Sanctitatis Vestrae in totum exsol- ▼ere ; haec iliorum, et nostra supplicatio, quia non minus ad Sanc-

■il fi

tilatem Vestrani quam ad nos universos perlinet, nam cum parles tabant, somma turbatur; non dubfiarous , quin Vestra Sanctitas pro sua prudentia, et pietate sit huic perniciosissimo incendio boc opportuno modo provisura, quodque non pluris factura sit praescns aliquod compendium quam tôt Ecclesiarum totque animarum jacturam incomparabilem. Commendamus nos etiam atqueetiam humiliter Vestrae Sanctitati , quam Dominus Deus servet semper sospitem et felicem. Datum ex oppido Pijotriow die XXV III Mentit Januarii. Anno Domini M. D. XXVIII.

Ejusdem Sanctitatis Vestra

Devotœ Creaturœ et hwmlet Servitoret ac Capellani.

JOANNES ArCDIEPISCOPOS G.NESNENSIS ,

Legatus natus et primas.

Petrds Episcopus Cracoviknsis et Regni Poloniae Yice-Cancellarius.

Matous Episcopus Wladislatieksis.

JOANNES EPISCOPDS PoSNANIRNSIS. AN- DREAS ELECTD8 PLOCENSIS ET^OANNES )■ ELECTOS ET CONFIRMATES PREWSLÎENSIS.